Józef Kossakowski (ichtiolog)

Józef Kossakowski, Korwin-Kossakowski, ps. „Łopuch” (ur. 9 czerwca 1917 w Kijowie, zm. 19 listopada 1988 w Warszawie) - żołnierz Armii Krajowej, polski ichtiolog, specjalista astakologii, docent w Instytucie Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie.

Życiorys

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej 9 czerwca 1917 r. w Kijowie. Uczęszczał do szkół w Warszawie (gimnazjum Lorenza) i w Zakopanem, ostatnie cztery lata szkoły średniej spędził we Lwowie w Korpusie Kadetów, gdzie w 1937 r. zrobił maturę. Służbę wojskową odbył w Szkole Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu i 1 Pułku Ułanów Krechowieckich w Augustowie. Studia podjęte w Akademii Handlowej w Poznaniu, przerwane zostały przez wojnę. We wrześniu 1939 powołany został do macierzystego pułku, pod koniec września, po rozwiązaniu oddziału, przekroczył granicę litewską. Trafił do obozu dla internowanych w Birsztanach, gdzie przebywał około miesiąca. Przez ponad dwa lata przebywał na Litwie, pracując między innymi jako praktykant rolny w majątku kuzyna, czy jako robotnik na kolei. Pod koniec stycznia 1942 r. udało mu się przedostać na tereny okupowanej Polski.

Po powrocie do Polski przebywał w majątku rodziców Gliniance, pomagając w gospodarce. Aresztowani 6 stycznia 1943 r. wraz z ojcem[1] i grupą przyjaciół przez gestapo (w wyniku donosu o pomocy żołnierzom AK), przez ponad 6 tygodni przebywali na Pawiaku, skąd wykupieni zostali przez rodzinę. Wyjechał w Sokołowskie, gdzie pracował jako praktykant rolny w majątku Łuski. Jako żołnierz AK (pseudonim "Łopuch") działał na terenie Obwodu Sokołowskiego. W akcji "Burza" brał czynny udział w oddziale leśnym w lasach kurowickich i repkowskich. Mieszkał następnie w majątku Sabnie u państwa Moniuszków (rodziców przyszłej żony Hanny), uczestnicząc w działalności konspiracyjnej aż do reformy rolnej, gdy właściciele zostali wyrzuceni z majątku. Od lata 1944[2] do sierpnia 1945 r. działał w Obwodowym Patrolu Żandarmerii, początkowo jako zastępca dowódcy Patrolu, potem jako łącznik z Komendą Obwodu.

Po wojnie rozpoczął studia na Wydziale Rolnym SGGW, specjalizując się w Zakładzie Ichtiobiologii i Rybactwa, pod kierunkiem profesora Franciszka Staffa. Jako student uczestniczył w pracach badawczych zespołów biologiczno-rybackich na Wiśle. Egzaminy dyplomowe złożył w 1949, kończąc warszawską uczelnię jako inżynier rolnik i magister nauk agrotechnicznych (przyrodniczych[2]).

Pracę zawodową podjął w Centralnym Inspektoracie Standaryzacji przy Ministerstwie Handlu Zagranicznego (jeszcze przed ukończeniem studiów). W tym czasie skonkretyzował swoje zainteresowania naukowe na rakach. W 1951 przeszedł do tworzonego pod kierunkiem Stanisława Sakowicza Instytutu Rybactwa Śródlądowego, początkowo z tymczasową siedzibą w Warszawie, następnie w Olsztynie. Objął kierownictwo Działu Planowania Naukowego Instytutu. W latach 1966–1977 był sekretarzem naukowym Instytutu.

W 1963 w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie obronił rozprawę doktorską Współbytowanie raków Astacus astacus (L.) i Astacus leptodactylus Esch. na przykładzie jeziora Łoby (częściowo opublikowana w "Rocznikach Nauk Rolniczych", seria B, tom 84, 1964). Od 1973 pracował w Instytucie Rybactwa Śródlądowego na stanowisku docenta.

Ogłosił łącznie 28 publikacji dotyczących raków, m.in. Nowa metoda stosowana w badaniach nad biologią raków ("Ekologia Polska", seria B, tom 8, zeszyt 4, 1962)[3], Porównanie kilku wskaźników morfometrycznych u trzech gatunków raków z wód polskich ("Roczniki Nauk Rolniczych", seria B, tom 81, zeszyt 2, 1962)[4]. W 1966 nakładem Państwowego Wydawnictwa Rolniczego i Leśnego wydał monografię Raki, która doczekała się kilku przekładów zagranicznych. Zasługą Kossakowskiego było sprowadzenie do polskich wód szwedzkiego raka sygnałowego Pacifastacus leniusculus Dana[5].

Józef Kossakowski należał do Międzynarodowego Towarzystwa Astakologów (International Association of Astacology) i uczestniczył w jego kongresach. Pośmiertnie (w 1990 r.) został honorowym członkiem tego Towarzystwa[6]. Brał udział w pracach Europejskiej Komisji Doradczej ds. Rybactwa Śródlądowego przy FAO (EIFAC/FAO). Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk o Ziemi, Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego, Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich. W 1981 przeszedł na emeryturę, kontynuując współpracę z Instytutem Rybactwa Śródlądowego i jego Zakładem Upowszechniania Postępu jako redaktor serii rybackiej "Roczników Nauk Rolniczych". Był odznaczony m.in. Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł 19 listopada 1988 w Warszawie[2], pochowany został na cmentarzu w Brwinowie.

Przypisy

  1. ↑ Ciepłowska 2007 ↓, s. 67.
  2. 1 2 3 Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Kazimierz Wyrozębski „Sokolik” żołnierz i dowódca Drużyny Lotnej i Obwodowego Patrolu Żandarmerii w Obwodzie Sokołów Podlaski „Jezioro”. W rocznicę śmierci w walce z komunistami 5 VII 1948, Sterdyń 2007, s. 37.
  3. ↑ Ekologia polska: Referaty, dyskusje. Seria B, Państwowe Wydawn. Naukowe., [1962], s. 285 [dostęp 2025-03-13].
  4. ↑ Porównanie kilku wskaźników morfometrycznych u trzech gatunków raków z wód polskich / Józef Kossakowski. [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2025-03-13].
  5. ↑ Wpływ gatunków obcych na stan populacji raków słodkowodnych w Polsce – historia i stan obecny / Rak sygnałowy Pacifastacus leniusculus Dana, 1852, [w:] Obce gatunki inwazyjne – identyfikacja zagrożeń w celu ochrony bioróżnorodności, Szczecin 2017, s. 84.
  6. ↑ The History of the International Association of Astacology. James W. Fetzner Jr.. [dostęp 2018-12-31].

Bibliografia

  • Stanisława Ciepłowska (red.), Ziemianie polscy XX wieku : słownik biograficzny. Cz. 8, Wydawnictwo DiG, 2007, s. 67, ISBN 978-83-7181-405-1 [dostęp 2025-03-13].
  • Wacław Piekarski, Obwód Armii Krajowej Sokołów Podlaski "Sęp", "Proso" 1944-1945. Obwodowy Patrol Żandarmerii, Warszawa 1994.
  • Wacław Piekarski, Obwód Armii Krajowej Sokołów Podlaski "Sęp", "Proso" 1939-1944, Efekt, 1997, ISBN 978-83-900539-7-4 [dostęp 2025-03-13].
  • 50 lat Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza (pod redakcją Jana Szczerbowskiego, Jerzego Walugi, Bogusława Zdanowskiego), Instytut Rybactwa Śródlądowego, Olsztyn 2001, s. 195-196 (z fotografią)
  • Jerzy Mastyński, Wojciech Andrzejewski, Cechy morfometryczne i rozpoznawanie raków występujących w Polsce, Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 2001, s. 3 (życiorys przy dedykacji autorów, poświęconej pamięci doc. dr. Józefa Kossakowskiego)


This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.