Józef Kuligowski
 | |
 posterunkowy Policji Państwowej | |
| Data i miejsce urodzenia |
12 marca 1898 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
17–21 kwietnia 1940 |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Jednostki |
IV Komisariat PP w Łodzi |
| Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
 | |
Józef Kuligowski vel Kulik (ur. 12 marca 1898 w Strychu, zm. 17–21 kwietnia 1940 w Kalininie) – żołnierz Wojska Polskiego, posterunkowy Policji Państwowej, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Szczepana i Józefy z Sadurskich urodzony 12 marca 1898 we wsi Strych, w ówczesnym powiecie garwolińskim guberni siedleckiej[1][2]. W latach 1906–1910 uczęszczał do szkoły ludowej w Maciejowicach, a po jej ukończeniu pracował na roli[1].
Od 20 czerwca 1919 w odrodzonym Wojsku Polskim, uczestniczył w walkach wojny polsko-bolszewickiej. Służył w 10 pułku artylerii polowej. W dniu 24 maja 1920 szczególnie się odznaczył w bitwie pod Mariampolem. Opis okoliczności uzyskania Orderu Virtuti Militari:
24 maja 1920 r. pierwszy pluton 3 baterii 10 pap, na pozycji w folwarku Mariampol podczas ataku nieprzyjaciela, gdy piechota własna zmuszona była do cofnięcia, dostał się pod silny ogień kaemów i rkm. Kanonier Kuligowski, celowniczy 1 działa, do końca pełnił swoją funkcję. Ogień z jego działa zniszczył nieprzyjacielskie stanowisko kaemów. Kanonier Kuligowski wytrwał na posterunku do rozkazu zaprzodkowania działa. Za niezłomną odwagę, zimną krew, bohaterską walkę do końca odznaczony został Orderem VM 5 kl.[3].
Przeniesiony do rezerwy w 1922 w stopniu kaprala[4].
Od 22 marca 1922 służył w Policji Państwowej, początkowo w województwie tarnopolskim, w latach 1929–1939 w Łodzi, w 1939 w IV Komisariacie. W sierpniu 1939 zmobilizowany do 10 pułku artylerii lekkiej.
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli i został osadzony w obozie w Ostaszkowie[5]. 13 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Kalinińskiego[5]. Między 17 a 21 kwietnia 1940 został zamordowany w Kalininie (obecnie Twer) i pogrzebany w Miednoje[5]. Od 2 września 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje[6].
Służbowy znaczek ewidencyjny nr 1441/II należący do Józefa Kuligowskiego został odnaleziony przez ukraińskich archeologów w 2010 w czasie wykopalisk masowych grobów z latach 1940–1941 na terenie byłego więzienia we Włodzimierzu[5][7].
Postanowieniem nr 112-52-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[8].
W 1921 zawarł małżeństwo z Kazimierą Tamborską z Łodzi, z którą miał ośmioro dzieci: Halinę (ur. 1922), Gerarda Cypriana (ur. 1925), Dominikę Józefę (ur. 1927), Otylię Kazimierę (ur. 1929), Aleksandra Adama (ur. 1931) i Józefa Ignacego (ur. 1933)[1].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 679 – 28 lutego 1921[9][4]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 Kuligowski Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.64-5567 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-02-22].
- ↑ Polak Bogusławw, Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945 str. 109, podano nazwisko panieńskie Sandurska
- ↑ Cyt. za: Wojciech Kostecki: Ofiary katyńskie ziemi garwolińskiej, [w:] Zeszyty Historyczne Ziemi Garwolińskiej, zeszyt nr 16, Garwolin 2010, str. 10
- 1 2 Polak (red.) 1993 ↓, s. 108.
- 1 2 3 4 Убиты в Калинине 2019 ↓, s. 620.
- ↑ Księga Cmentarna Miednoje 2005 ↓, s. LXXVI.
- ↑ Łódzki ślad Zbrodni Katyńskiej we Włodzimierzu Wołyńskim. lodz.ap.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-13)]. lodz.ap.gov.pl [dostęp 2012-03-20], według: "Dziennik Łódzki", 28–29 maja 2011
- ↑ Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej, [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 23), Warszawa 2008, s. 204–230. ISBN 978-83-917780-5-0.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 26 marca 1921 roku, s. 536.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Убиты в Калинине, захоронены в Медном. Лариса Еремина (red.). T. 1: Биограммы военнопленных А–Л. Moskwa: Общество «Мемориал», 2019. ISBN 978-5-6041921-4-6.
- Miednoje. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, tom I, Warszawa 2005, str. 465. radaopwim.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-04)].. ISBN 83-89474-06-9
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.