Jan Bitny-Szlachta

Jan Bitny-Szlachta
Ilustracja
W Zakładach Południowych 1939
Data i miejsce urodzenia

1908
Jekaterynburg

Data i miejsce śmierci

7 lutego 1974
Warszawa

Narodowość

polska

Alma Mater

Politechnika Warszawska

Nagrody

Nagroda I stopnia (zespołowa) Ministra BiPMB (1969)

Praca
Styl

modernizm, art déco

Budynki

Budynek Dyrekcji Naczelnej Huty Stalowa Wola, prawdopodobnie Hotel „Hutnik” w Stalowej Woli

Projekty

plan zagospodarowania przestrzennego Warszawskiego Zespołu Miejskiego

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Jan Bitny-Szlachta (ur. 1908 w Jekaterynburgu, zm. 7 lutego 1974 w Warszawie) – polski inżynier, architekt, urbanista, jeden z twórców architektury Stalowej Woli[1].

Autor projektu w konkursie na zagospodarowanie Osiedla Szwoleżerów oraz urbanistyczne rozwiązanie wschodniego obszaru Osi Stanisławowskiej w Warszawie. Współautor planu zagospodarowania przestrzennego Warszawskiego Zespołu Miejskiego, wraz z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy[2][3].

Życiorys

W 1935 ukończył architekturę na Politechnice Warszawskiej. W 1937 przybył z Katowic do powstających Zakładów Południowych, gdzie został zatrudniony jako pracownik biura projektowego. Był autorem wielu projektów budynków powstającej Stalowej Woli. Należą do nich zaprojektowane w stylu art déco m.in. Budynek Dyrekcji Naczelnej Huty Stalowa Wola[4], Dyrekcja Zakładu Hutniczego, oraz Dyrekcja Zakładu Mechanicznego. Jest autorem zestawu mebli w sali konferencyjnej byłych Zakładów Południowych[5]. Zaprojektował modernistyczne willowe budynki tzw. Osiedla Dyrektorskiego przy dzisiejszych ulicach Mickiewicza i Wyszyńskiego, prawdopodobnie Hotel Hutnik, oraz pierwsze kino Stal przy dzisiejszej ulicy Narutowicza. W 1939 zgłosił swój projekt budowy kościoła, jednak wybuch II wojny światowej uniemożliwił budowę. Mieszkał z żoną i córkami przy obecnej ulicy Narutowicza 1[6][1].

Był organizatorem całej oprawy związanej z wizytą w Zakładach Południowych prezydenta Ignacego Mościckiego w czerwcu 1939[7].

Przy jego zaangażowaniu i współpracy z księdzem Józefem Skoczyńskim, do Stalowej Woli trafił kościół św. Floriana. Gdy w 1942 okupanci niemieccy przeznaczyli do rozbiórki drewniany kościół w Stanach, przyczynił się do przeniesienia go do Stalowej Woli. We wrześniu 1943 elementy rozebranego kościoła przetransportowano, wówczas kierował pracami architektonicznymi i ponownym montażem kościoła[8]. Zaprojektował dodatkowo po obu stronach kościoła dwie zakrystie i słupowe podcienie sprawiając, że postawiony na nowo kościół był większy. W przedsionku kościoła dla upamiętnienia jego postaci i zasług dla miasta Stalowa Wola umieszczono pamiątkową tablicę[1][9].

W 1945 z rodziną opuścił Stalową Wolę. Po wyjeździe pracował jako architekt w Gdańsku, później w Krakowie (1945–59). Od 1959 w Warszawie jako projektant w Pracowni Urbanistycznej Warszawy[2][1].

Członek SARP o. Katowice (przed 1939). Członek SARP o. Kraków (po 1945). Członek o. Warszawskiego SARP (1964–73)[2].

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Stare Powązki[2] (kwatera 27, rząd 3, miejsce 13[10]).

Odznaczenia[2]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Anna Garbacz Regionalny słownik biograficzny s. 31- 35
  2. 1 2 3 4 5 In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Jan Bitny-Szlachta [online], www.archimemory.pl [dostęp 2025-03-02].
  3. Wayback Machine. Architektura 1965 [online], mbc.cyfrowemazowsze.pl [dostęp 2025-03-03] [zarchiwizowane z adresu 2024-09-09].
  4. Dariusz Kapała, Odnowią budynek administracyjny Huty Stalowa Wola [online], www.archiwalne.radio.rzeszow.pl [dostęp 2025-03-03].
  5. Zestaw mebli [online], Zbiory on-line - Muzeum Regionalne w Stalowej Woli [dostęp 2025-03-03].
  6. Zapomniani budowniczowie [online], Instytut Gość Media, 18 marca 2016 [dostęp 2025-03-03].
  7. Stalowa Wola miastem od 75 lat [online], Instytut Gość Media, 2 kwietnia 2020 [dostęp 2025-03-03].
  8. Zajrzyjmy do Pława. Cykl wspomnieniowy [online], www.muzeum.stalowawola.pl [dostęp 2025-03-03].
  9. Historia parafii [online], web.archive.org, 5 kwietnia 2016 [dostęp 2025-03-04] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-05].
  10. Wayback Machine. Baza danych cmentarza. [online], mapa.um.warszawa.pl [dostęp 2025-03-03] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-12].

Bibliografia

  • Bitny-Szlachta Jan (1908-1974), [w:] Anna Garbacz (red.), Regionalny słownik biograficzny: Stalowa Wola, Nisko i okolice. T. 2, Stalowa Wola: Muzeum Regionalne w Stalowej Woli, 2014, s. 31-35, ISBN 978-83-61032-94-6 [dostęp 2025-03-04].