Jan Gładysz
 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
Jan Krystian Gładysz (ur. 1762 w Babimoście, zm. 21 maja 1830 w Warszawie) – artysta malarz, wolnomularz.
Życiorys
Był synem Jana i Rozalii z Heppnerów, ewangelików. Podobno jako młody chłopiec był praktykantem u kowala i w wolnych chwilach przyozdabiał ściany kuźni rysunkami, które wzbudziły zainteresowanie hrabiego Mielżyńskiego. Hrabia wziął młodzieńca pod swą opiekę i opłacił naukę sztuki malarskiej oraz wysłał go w wojaże do Niemiec i Francji, gdzie Gładysz kopiował w Luwrze dzieła wielkich mistrzów. Studiował malarstwo w Dreźnie, gdzie zetknął się z inspirującym go malarstwem Antona Graffa[1]. Po powrocie do Polski artysta osiadł w Warszawie, gdzie zasłynął jako malarz portretowy i zdobył dużą klientelę w kołach zamożnego mieszczaństwa stołecznego i przedstawicieli świata kultury – wykonał między innymi portrety Józefa Elsnera, Stanisława Staszica i prezydenta Warszawy, Karola Fryderyka Woydy. Zajmował się także malarstwem religijnym i historycznym. W 1803 sprzedał do katedry poznańskiej obraz św. Jana Kantego[1]. Był członkiem warszawskiej loży masońskiej Halle der Beständigkeit (Świątynia Stałości).
Gładysz był żonaty z Józefą z Andrzejowskich i miał z nią sześcioro dzieci. Najstarszy syn Apollodor Józef (ur. 1814) był wychowankiem Liceum Warszawskiego i po wybuchu powstania listopadowego w wieku lat 16 wstąpił do 1 Pułku Strzelców Pieszych. O jego dalszych losach nic nie wiadomo.
Wnuk Jana, Stanisław Gładysz, był jednym z głównych działaczy partii I Proletariat. Aresztowany przez policję carską w 1884 został skazany na 10 lat katorgi na wyspie Sachalin, gdzie zniknął bez wieści.
Jan Gładysz został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Warszawie. Miejsca pochówku nie da się dziś ustalić.
Wybrane dzieła Jana Gładysza
Portret sióstr Pechwell przy klawikordzie (1800)
Wjazd Jana Henryka Dąbrowskiego do Poznania (1809)
Portret Karola Fryderyka Woyda, prezydenta Warszawy (1819)
Przypisy
Bibliografia
- Polski Słownik Biograficzny, tom VIII.
- Eugeniusz Szulc: Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie, Warszawa 1989.