Jan Kalfas

Jan Kalfas

Jan Kalfas w latach 70. XX w.
starszy sierżant pilot
Data i miejsce urodzenia	23 grudnia 1916 Cleveland
Data i miejsce śmierci	2 października 1983 Bielsko-Biała
Przebieg służby
Lata służby	1936–1947
Siły zbrojne	Wojsko Polskie Polskie Siły Zbrojne
Formacja	Lotnictwo Wojska Polskiego RAF
Jednostki	121 eskadra myśliwska, dywizjon 304, dywizjon 300, 1586 Eskadra Specjalnego Przeznaczenia, dywizjon 301
Stanowiska	pilot
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa
Późniejsza praca	pilot sanitarny
Odznaczenia

Jan Kalfas (ur. 23 grudnia 1916 w Cleveland, zm. 2 października 1983 w Bielsku-Białej) – starszy sierżant pilot Wojska Polskiego, pilot sanitarny, kawaler Virtuti Militari.

Jego rodzina ok. 1922 r. powróciła z USA do Polski i osiadła w rejonie Bielska-Białej. W 1935 r. w Goleszowie odbył szkolenie szybowcowe, jesienią 1936 r. zgłosił się ochotniczo do odbycia służby wojskowej. Otrzymał przydział do 2. pułku lotniczego. Przez dwa lata służył w 121. eskadrze myśliwskiej jako mechanik. Po służbie został przeniesiony do rezerwy, w sierpniu 1939 r. został zmobilizowany i powrócił do 121 em^[1].

Z tą jednostką przeszedł szlak bojowy. 18 września 1939 r., po agresji ZSRR na Polskę, przekroczył granicę z Rumunią. Został internowany w obozie w Turnu Severin. Udało mu się zbiec z obozu i przez Jugosławię i Grecję przedostał się do Francji, gdzie skierowano go do polskiej bazy lotniczej w Lyon-Bron^[2].

W marcu 1940 r. przybył do Wielkiej Brytanii, trafił na kurs mechaników zorganizowany w Eastchurch. Jako żołnierz Polskich Sił Powietrznych otrzymał numer służbowy RAF 781218^[3]. Po przeszkoleniu otrzymał przydział do dywizjonu 304. Stąd został skierowany na szkolenie w zakresie pilotażu. Po jego ukończeniu został przydzielony do dywizjonu 300 i na początku kwietnia 1943 r. wykonał swój pierwszy lot bojowy. W dywizjonie 300 odbył turę bojową liczącą 30 lotów. Został skierowany na odpoczynek do szkoły lotniczej, ponadto skończył kurs pilotażu maszyn czterosilnikowych. Za swą służbę został w listopadzie 1944 r. odznaczony Distinguished Flying Medal^[4]. W tym samym miesiącu otrzymał przydział do 1586 Eskadry Specjalnego Przeznaczenia stacjonującej w Brindisi^[5].

Wykonał jedenaście lotów bojowych ze zrzutami zaopatrzenia do okupowanej Polski, Czechosłowacji i Jugosławii. Pierwszy lot z zaopatrzeniem wykonał w nocy z 21 na 22 grudnia 1944 r. na placówkę na południowy zachód od Sisak^[6]. Święta Bożego Narodzenia spędził na pokładzie polskiego statku s/s Lewant^[7]. W nocy z 28 na 29 grudnia 1944 r. jego samolot został przechwycony nad placówką Wilga przez niemiecki myśliwiec nocny, ale pilot zdołał go wymanewrować^[8]. Nie wszystkie loty kończyły się udanym zrzutem. W nocy z 13 na 14 lutego 1945 r. nawigator nie odnalazł placówki zlokalizowanej w północnych Włoszech i samolot powrócił do bazy z ładunkiem^[9]. Wykonywał również loty propagandowe, w nocy z 16 na 17 lutego zrzucił 300 funtów ulotek nad miastem Przerów^[10]. Kolejny raz ulotki zrzucał 20 lutego nad Igławą^[11]. Ostatni raz wyleciał na lot zrzutowy 25 lutego, ale wobec nieodnalezienia miejsca zrzutu, zlokalizowanego w północnych Włoszech, powrócił na lotnisko z ładunkiem^[12]. Wskutek postępów Armii Czerwonej na terenie Polski loty z zaopatrzeniem zostały zakończone i Kalfas przez Algierię i Gibraltar powrócił do Wielkiej Brytanii^[13].

W marcu 1945 r. został przydzielony do dywizjonu 301. Przeszedł przeszkolenie w zakresie lotów transportowych, wykonywał loty do Oslo, Neapolu i do Aten. Po demobilizacji zdecydował się na powrót do Polski, gdzie dotarł w 1947 r. Uzyskał dyplom kapitana statków powietrznych w lotnictwie komunikacyjnym. Jako były żołnierz PSP na Zachodzie miał problemy ze znalezieniem pracy, dopiero w czerwcu 1948 r. został zatrudniony w Cywilnej Szkole Pilotów i Mechaników. Następnie pracował w Centrum Wyszkolenia Lotniczego we Wrocławiu. W 1951 r., na fali stalinowskich czystek, został odsunięty od pracy w lotnictwie na kolejne pięć lat. Znalazł zatrudnienie w Zakładach Piwowarsko-Słodowniczych w Głubczycach. W 1956 r. powrócił do latania jako instruktor w Aeroklubie Bielsko-Bialskim. W 1957 r. został zatrudniony w Zespole Lotnictwa Sanitarnego w Katowicach, gdzie pracował do momentu przejścia na emeryturę w 1977 r.^[1]

Podczas swej służby spędził 8352 godziny w powietrzu, w tym 325 godzin wylatał w nocy a 397 godzin na śmigłowcach. Wykonał 41 lotów bojowych, latał na 35 rodzajach statków powietrznych. Zmarł 2 października 1983 r. w Bielsku-Białej, został pochowany na cmentarzu komunalnym w Kamienicy (sektor D, kwatera 1, rząd 24, miejsce 42)^[14].

Za swą służbę został odznaczony^[15]:

• Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari nr 8456
• Krzyżem Walecznych – trzykrotnie,
• Medalem Lotniczym – czterokrotnie,
• Distinguished Flying Medal.

• Tadeusz Malinowski. Pilot bombowy i sanitarny. „Skrzydlata Polska”. 8/1984, 19 lutego 1984. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783. 
• Kajetan Bieniecki: Lotnicze wsparcie Armii Krajowej. Kraków: Arcana, 1994. ISBN 978-83-86225-10-1. OCLC 32544104.
• Kajetan Bieniecki: Polskie załogi nad Europą 1942-1945 : Polacy w operacjach specjalnych. Warszawa: Bellona, 2005. ISBN 83-11-10235-X. OCLC 237043165. 258 261
• Łukasz Jaśkiewicz: 300 Dywizjon Bombowy „Ziemi Mazowieckiej”. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2018. ISBN 978-83-7889-828-3. OCLC 1096345355.
• Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940–1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
• Andrzej Olejko, Krzysztof Mroczkowski: Nocnych lotów świadectwa. Kraków: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, 2011. ISBN 978-83-931259-1-3. OCLC 852799747.
• Krzysztof Mroczkowski: Powroty znad domu. 1586. Eskadra specjalnego Przeznaczenia. Kraków: Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie, 2013. ISBN 978-83-931259-7-5. OCLC 883573760.