Jan Matuszek (harcerz)
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Stopień harcerski | |
| Organizacja harcerska | |
| Odznaczenia | |
Jan Matuszek (ur. 20 czerwca 1917 w Żukowie Dolnym, zm. 5 września 1942 w KL Auschwitz) – podharcmistrz[1], działacz konspiracji antyhitlerowskiej.
Był synem Franciszka i Teresy z Bijoków, pracował jako urzędnik. Działał w Związku Harcerstwa Polskiego, kolejno pełniąc funkcje drużynowego 4 DH im. Bolesława Chrobrego przy SP-1 w Rybniku (1933), DH HPC w Żukowie Dolnym (1937-1939), wodza 14 DZ „Białe Orły” w Jankowicach Rybnickich (1934-1937), referenta zuchowego w KH Rybnik (1935), komendanta męskiego hufca Cieszyn II (1939) w zachodniej części Cieszyna (były Czeski Cieszyn). W 1935 r. należał do konspiracyjnej organizacji „Wilcze Zęby” prowadzącej na Zaolziu działania wywiadowcze i dywersyjne[2]. Latem 1938 brał udział w szkoleniu kadry Organizacji Bojowej zorganizowanym przez Ekspozyturę nr 2 Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego. W 1938 brał udział w „powstaniu” na Zaolziu. Był komendantem patrolu I „Żuków” w drużynie cieszyńskiej Organizacji Bojowej. W tym czasie posługiwał się pseud. Skaut. Po zajęciu Zaolzia przez Wojsko Polskie, brał udział w dywersyjnej akcji o kryptonimie „Łom” prowadzonej na terenie Rusi Zakarpackiej (Czechosłowacja)[3]. W 1939 za swoją działalność odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi[4] oraz Krzyżem Niepodległości[5]. Od wiosny 1939 członek Tajnej Organizacji Konspiracyjnej dla której prowadził werbunek wśród harcerz w zachodniej części Śląska Cieszyńskiego[6]. Po wrześniu 1939 wstąpił do konspiracji, gdzie współpracował z Franciszkiem Kwaśnickim. 21 czerwca 1940 został aresztowany przez Niemców i oskarżony o wspieranie partyzantów, po pewnym czasie trafił do KL Auschwitz. W obozowej ewidencji został zarejestrowany 5 października 1941 pod numerem 5598. Zginął 5 września 1942, w oficjalnym obozowym akcie zgonu jako przyczynę śmierci podano niewydolność serca przy zapaleniu płuc.
Przypisy
- ↑ Rozkaz Naczelnika Harcerzy L.16 z 10 XII 1938 r. [w:] Wiadomości Urzędowe Naczelnictwa ZHP 1938, nr 10, s. 199-201.
- ↑ Długajczyk E., Tajny front na granicy cieszyńskiej. Wywiad i dywersja w latach 1919-1939, Katowice 1993, s. 122, 204-206.
- ↑ Długajczyk E., Tajny front na granicy cieszyńskiej. Wywiad i dywersja w latach 1919-1939, Katowice 1993, s. 181-182, 242.
- ↑ Monitor Polski 1939, nr 159, poz. 380.
- ↑ Monitor Polski 1939, nr 73, poz. 161.
- ↑ Ryt J., Dywersja polska na Śląsku w 1939 r. Część II - Tajna Organizacja Konspiracyjna, „Pszczyński Niezależny Orędownik Kulturalny” nr 79 z listopada 2004, s. 7-9.
Bibliografia
- Jerzy Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia w latach 1939–1945. Słownik biograficzny, tom II (K–), Cieszyn 2013, s. 305 (z fotografią).
