Janina Januszewska-Skreiberg
Janina Krystyna Januszewska-Skreiberg (ur. 6 lutego 1939 w Warszawie, zm. 4 marca 2025 w Oslo)[1][2] – polska publicystka, dziennikarka, pisarka, popularyzatorka kultury i sztuki polskiej w Norwegii i norweskiej w Polsce. Współorganizatorka kwest na odbudowę zamku królewskiego w Warszawie oraz rewaloryzację miasta Krakowa. Ponad pięćdziesiąt lat mieszkała w Norwegii. Studiowała język norweski na Uniwersytecie w Oslo.
Życiorys
7. lipca 1968 roku ksiądz Jan Twardowski udzielił ślubu Janinie Januszewskiej z inż. Nilsem Skreibergiem (1930–2025)[1] w kościele sióstr Wizytek w Warszawie.
Nasz los jakoś nas związał przez ślub. Przekazałem Ci Boże błogosławieństwo. Pozostało powinowactwo duchowe.
Siostrze Janinie Januszewskiej-Skeiberg: Siostro Janino Kochana z Oslo jakie Ciebie licho tak daleko zaniosło Jedno serce norweskie ma Ciebie stale - drugie polskie wzdycha do Ciebie w Warszawie
brat porzucony
Warszawa, 15.11.1994[3]Publikacje
Od 1970 roku zaczęła pisać dla prasy polskiej („Stolica”, „Jazz”, „Przegląd kulturalny”, „Życie”, „Film”, „Kino”, „Polityka”, „Królowa Apostołów”, „Art. & Business”, „Twórczość”, „FOYER”, „Gazeta Wyborcza”, „Twój Styl”, „Polish Culture”, „The Warsaw Voice” (Warszawa), „Ekran” i „Panorama Śląska” (Katowice), „Akcent” (Lublin), „Odra” (Wrocław), „Dziennik Polski”, „Tygodnik Powszechny”, „Przekrój”, i „Architektura & Business” (Kraków), „TOPOS” (Sopot), „Kultura” (Paryż), i „Kronika”, „FORUM polskie”, „Relacje” (Sztokholm), „Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza” i „Dragoni Naprzód” (Londyn), „Nowy Dziennik. Przegląd tygodniowy” (Nowy York). Od 1973 roku zaczęły ukazywać się publikacje dla prasy norweskiej, m.in. „Aftenposten”, „Dagbladet”, „Dagsavisen”, „Kinoposten”, („Arbeiderbladet”), „Nationen”, „Ergo”, „VG”, „Film & Kino”.
Autorka książek Od Ibsena do Twardowskiego (2001), Med hjertet i to land (2007, powiększona, poprawiona i uzupełniona) oraz Sercem w dwóch krajach. Norwesko-polskie pejzaże kulturalne (2011), poruszających tematykę stosunków kulturalnych pomiędzy Polską, a Norwegią. Książki pisała z własnego archiwum, do którego przez 40 lat zbierała materiały.
Nagrody i odznaczenia
W uznaniu zasług, propagowaniu sztuki i kultury polskiej oraz w dziedzinie pielęgnowania pamięci o poległych rodakach autorce przyznano wiele nagród i odznaczeń, m.in.: odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (1974), Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1990), Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006) oraz „Wybitny Polak” w Norwegii (2012)[4]. W 2022 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi[5].
Przypisy
- 1 2 Marta Tomczyk-Maryon, Janina Januszewska-Skreiberg (1939-2025) [online], razem.no, 7 marca 2025 [dostęp 2025-04-03] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-03] (pol.).
- ↑ Kondolencje w związku ze śmiercią Pani Janiny Januszewskiej-Skreiberg [online], gov.pl, 6 marca 2025 [dostęp 2025-04-03] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-03].
- ↑ ks. Jan Twardowski, Zaufałem drodze. Wiersze zebrane 1932-2004, tom 1, Wydawnictwo „Bellona”, 2004, s. 1037, oraz ks. Jan Twardowski Zaufałem drodze. Wiersze zebrane 1932-2006, tom 2, Wydawnictwo „Bellona”, 2006, s. 1062. Oryginał tekstu wraz z norweskim tłumaczeniem został podarowany przez Janinę Januszewską-Skreiberg w 2015 roku do zbiorów pamiątkowych, znajdujących się w domu ks. Jana Twardowskiego na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.
- ↑ W Oslo wybrano "wybitnych Polaków" [online], wiadomosci.wp.pl, 21 marca 2012 [dostęp 2017-12-03] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-03].
- ↑ M.P. z 2022 r. poz. 429
Bibliografia
- Polak w świecie: leksykon Polonii i Polaków zagranicą, Polska Agencja informacyjna S.A. w Warszawie, 2001, s. 440.
- Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii, Kucharski Oficyna Wydawnicza, tom 4., P-S. Toruń 2005, s. 492 (ang.) 393 (pl).
Linki zewnętrzne
- Zmarła Janina Januszewska-Skreiberg [online], bn.org.pl, 13 marca 2025 [dostęp 2025-04-05] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-05].