Jarosław Pasternak
| Data i miejsce urodzenia |
2 stycznia 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
22 stycznia 1969 |
| Zawód, zajęcie | |
| Narodowość | |
| Tytuł naukowy | |
| Alma Mater |
Jarosław Iwanowycz Pasternak (ukr. Ярослав Іванович Пастернак, ur. 2 stycznia 1892 w Chyrowie, zm. 22 stycznia 1969 w Toronto[1][2]) – ukraiński archeolog, doktor filozofii, profesor.
Życiorys
Ukończył studia na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Lwowskiego[1][2].
W 1914 r., po wybuchu I wojny światowej, Pasternak został zmobilizowany do armii austro-węgierskiej. Później walczył w Ukraińskiej Armii Galicyjskiej. W 1920 r. został uwięziony w obozie internowania w Libercu w Czechosłowacji (obecnie Republika Czeska)[1].
W latach 1922-1925 studiował archeologię na Uniwersytecie Karola pod kierunkiem Lubora Niederle[2]. W latach 1923–1928 pracował jako asystent w Państwowym Instytucie Archeologicznym w Pradze oraz jako wykładowca na Wydziale Archeologii Wolnego Uniwersytetu Ukraińskiego. Prowadził wykopaliska archeologiczne na terenie starej Pragi, w tym na zamku królewskim[1].
W 1926 r. uzyskał tytuł doktora filozofii. W 1929 r. został członkiem zwyczajnym Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki, w 1926 r. członkiem Czeskiego, a w 1944 r. Austriackiego Towarzystwa Archeologicznego, a w 1965 r. członkiem Ukraińskiego Towarzystwa Historycznego[1][2].
W 1928 r. powrócił do Lwowa. Pasternak prowadził badania archeologiczne w miastach kronikarskich Bełz, Dźwinogród, Przemyśl i Pleśnisk, a najważniejsze badania prowadził w latach 1934-1941 w starym Haliczu, gdzie odkrył katedrę Wniebowzięcia NMP z sarkofagiem księcia Jarosława Osmomysła, założyciela Księstwa Galicyjsko-Wołyńskiego[1][2].
W 1933 r. w Warszawie i w 1939 r. w Berlinie uczestniczył w kongresach archeologicznych. W latach 1928–1939 kierował Muzeum Historyczno-Kulturalnym, a od 1947 r. był zastępcą przewodniczącego Sekcji Archeologicznej Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki[1].
W 1932 r. rozpoczął pracę we Lwowskiej Akademii Teologicznej, gdzie w latach 1936–1939 i 1942–1944 był profesorem nadzwyczajnym, a w 1935 r. pracował jako profesor nadzwyczajny na Ukraińskim Wolnym Uniwersytecie. W latach 1939–1941 był kierownikiem Katedry Archeologii na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1940–1941 pracował jako starszy pracownik naukowy we Lwowskim Oddziale Instytutu Archeologii Ukraińskiej SRR[1].
W 1944 r. wyemigrował do Niemiec, gdzie w 1945 r. pracował jako badacz na Uniwersytecie w Getyndze. W 1946 r. został profesorem zwyczajnym archeologii na Wolnym Uniwersytecie Ukraińskim w Monachium. W latach 1947–1948 był honorowym profesorem gościnnym na Uniwersytecie w Bonn[1].
W 1949 r. przeniósł się do Kanady, gdzie był aktywnym członkiem lokalnych oddziałów Towarzystwa Naukowego im. W 1963 r. Pasternak został profesorem Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego w Rzymie[2].
Jest autorem prac naukowych i esejów historiograficznych[2]. Pasternak zmarł 22 listopada 1969 roku w Toronto[1].
Uhonorowanie
Jedna z ulic Lwowa została nazwana na cześć Jarosława Pasternaka[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Pasternak Yaroslav Ivanovych / V.M. Petehyrych // Encyclopedia of Modern Ukraine [Online] / Eds. : I. М. Dziuba, A. I. Zhukovsky, M.H. Zhelezniak [et al.] ; National Academy of Sciences of Ukraine, Shevchenko Scientific Society. – Kyiv : The NASU institute of Encyclopedic Research, 2023.
- 1 2 3 4 5 6 7 О. В. Ясь. Пастернак Ярослав Іванович // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. – К. : Наукова думка, 2011. – Т. 8 : Па – Прик. – С. 85. – ISBN 978-966-00-1142-7.
Bibliografia
- Верига В., Дослідник підземного архіву України (Пам'яті проф. д-ра Ярослава Пастернака) // Український історик, 1970. – № 4.
- Дольницький М. Визначний археолог, проф. др. Ярослав Пастернак // Терем. Проблеми української культури. – Рік I. – Число I. – Детройт, 1962.
- Коваль І., Дослідник підземного архіву України. – Галич-Львів, 1999.
- Петегирич В., Павлів Д., Филипчук М., Ярослав Пастернак і українська археологія // Studia Archaeologica, 1993. – Ч. 4.
- Стасюк А. Пастернак Ярослав Іванович // Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 3: П – С. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2020.576 с. ISBN 978-966-2067-65-1 С. 76-77.