Jaskinia Pływaków

Skała z dwoma schroniskami skalnymi, większe z nich (po lewej) to Jaskinia Pływaków.
Fragment malowideł jaskini z postaciami podobnymi do płynących ludzi

Jaskinia Pływaków[1] (ang. Cave of Swimmers) – stanowisko archeologiczne i mała jaskinia w Wadi Sura na saharyjskim płaskowyżu Dżilf al-Kabir, na Pustyni Zachodniej w Egipcie, znane z zachowanego zespołu sztuki naskalnej sprzed ok. 6 – 9 tys. lat temu[2].

Jaskinię odkryła ekspedycja László Almásy’ego w roku 1933. Jest ona wykształcona w piaskowcach sylurskich, komora ma 15 do 18 m szerokości i 9 m wysokości w wejściu, a sięga w głąb skały do 8 m[3].

Na jej ścianach znajdują się liczne malowidła i petroglify[1] przedstawiające sylwetki ludzi, które są najliczniejsze, zwierząt, głównie dzikich (gazelki płoche, żyrafy, strusie[4], lwy lub lamparty[5]), ale też bydła[4] oraz sceny polowań i kompozycje interpretowane jako przedstawienia ówczesnych wierzeń i rytuałów[1]. Są też odciski dłoni z rozłożonymi palcami prehistorycznych twórców, powstałe przez jej przyłożenie do ściany i dmuchanie na nią pigmentami[2]. Wśród postaci ludzkich są takie, które wyglądają jakby pływały, co zainspirowało odkrywców do nadania grocie nazwy Jaskini Pływaków. Jednocześnie na podstawie tych scen László Almásy wysunął nowatorską wówczas hipotezę, że w czasie powstawania malowideł klimat Sahary był znacznie bardziej wilgotny niż współcześnie i nie brakowało wtedy zbiorników wodnych na tym obszarze[2]. Postacie ludzkie oraz zwierzęce, najczęściej jednobarwne, rzadziej dwubarwne, były malowane ochrą, głównie czerwoną, ale też żółtą (różne odcienie obu barw), ponadto zdobiono je białym kaolinem. Wszystkie te barwniki występują w najbliższej okolicy jaskini[6].

W tej samej skałce co Jaskinia Pływaków, 40 m na południe, znajduje się druga, mniejsza (wejście ma 10 m szerokości i 5 m wysokości) jaskinia zwana Cave of Archers (jaskinią łuczników), również z malowidłami. Są to wizerunki ludzi trzymających łuki oraz bydła[4].

Powierzchnie pokryte sztuką naskalną w obu jaskiniach są silnie zwietrzałe i spękane w wyniku procesów wietrzeniowych, przez co część oryginalnych malowideł uległa zniszczeniu[7]. Ponadto zwiedzający turyści silnie zniszczyli dolne części ścian z zabytkowymi kompozycjami ryjąc lub rysując współczesne bohomazy[8].

Cały region, w którym są obie jaskinie został włączony do utworzonego w roku 2007 Gilf Kebir National Park[9].

Jaskinia we współczesnej kulturze

Jaskinia jest jednym z głównych miejsc akcji powieści Angielski pacjent Michaela Ondaatjego oraz jednoimiennego filmu[2][1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Ejsmond W., 2025: Egipt darem pustyni. Mówią Wieki, nr 4, strona 55.
  2. 1 2 3 4 Strona „The Cave of Swimmers”, Muzeum Brytyjskie.
  3. ↑ Tomassetti i in. 2016 ↓, s. 914, 915.
  4. 1 2 3 Tomassetti i in. 2016 ↓, s. 915.
  5. ↑ D’Huy J. & Le Quellec J. L., 2009: From the Sahara to the Nile: the low representation of dangerous animals in the rock art of the Libyan desert could be linked to the fear of their animation. Cahiers de l’AARS 13: 85-98.
  6. ↑ Tomassetti i in. 2016 ↓, s. 915, 916.
  7. ↑ Tomassetti i in. 2016 ↓, s. 917, 931.
  8. ↑ Tomassetti i in. 2016 ↓, s. 926.
  9. ↑ Tomassetti i in. 2016 ↓, s. 931.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.