Jaskinia nad Źródłem Piąta

Jaskinia nad Źródłem Piąta
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

Dolina Będkowska

Długość

22 m

Głębokość

2 m

Wysokość otworów

405 m n.p.m.

Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Jaskinia nad Źródłem Piąta”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Jaskinia nad Źródłem Piąta”
Ziemia50°10′51″N 19°45′19″E/50,180833 19,755278

Jaskinia nad Źródłem Piąta – jaskinia w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Pod względem administracyjnym znajduje się we wsi Będkowice w województwie małopolskim[1].

Historia odkrycia

Jaskinię odkryli A. Górny i M. Czepiel w 1968 r. W latach 70. XX grotołazi odkryli korytarz prowadzący do niewielkiej salki z niedużą studnią. W latach 1988–1993 r. w jaskini systematyczne badania prowadziło Muzeum Archeologiczne AGH w Krakowie. Pod warstwą humusu znaleziono starsze osady rdzawej gliny z polewami naciekowymi i stalagmitami o wysokości do 0,5 m i średnicy do 25 cm przy podstawie. Są zbudowane z krystalicznego kalcytu, częściowo uwarstwionego żelazistymi smugami. Najmłodsze z nich metodą węgla C13 datowano na 40 tys. lat BP. Jeszcze głębiej znajduje się cienka warstwa kwarcowych żwirów z odłamkami wapieni i manganowymi ziarnami[2].

Opis

Jaskinia znajduje się w górnej części lewego zbocza Doliny Będkowskiej, przy ścieżce prowadzącej od Źródła Będkówki do wsi Będkowice. Ma otwór tuż nad ścieżką, u zachodniego podnóża Skały nad Źródłem[3].

Jest to jaskinia o rozwinięciu poziomym i długości 22 m. Jest łatwa do zwiedzania, jednak jej końcowy odcinek jest silnie spękany i może się zawalić. Kręty korytarz jaskini kończy się niewielką salką z wieloma pionowymi pęknięciami. Ta część jaskini znajduje się w strefie aktywnych ruchów skalnych. Świadczą o tym skośnie przecięte i poprzesuwane o kilka cm stalaktyty. W ciągu 20 ostatnich lat w salce tej nastąpiło już kilka zawałów. Osuwiskom i innym ruchom skalnym sprzyja silne nachylenie zbocza w tym rejonie i duża masa luźno związanych skał. Przewiew powietrza w końcowej salce świadczy o tym, że pęknięcia tworzących ją skał wychodzą na powierzchnię. Na ścianach salki występuje mleko wapienne[2].

Zobacz też

Na tym samym stoku nad Źródłem Będkówki oprócz Jaskini nad Źródłem Piątej jest jeszcze kilka jaskiń o tej nazwie. Są to:

Przypisy

  1. 1 2 Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna [online] [dostęp 2018-09-20].
  2. 1 2 Jaskinie Wyżyny [online] [dostęp 2018-09-29].
  3. ↑ Paweł Haciski. Południowa część Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Przewodnik wspinaczkowy. Warszawa: RING, 2015, ISBN 978-83-937960-0-7
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.