Jeżoskórka pomarańczowobrzega

Jeżoskórka pomarańczowobrzega
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

pieczarkowate

Rodzaj

jeżoskórka

Gatunek

jeżoskórka pomarańczowobrzega

Nazwa systematyczna
Echinoderma calcicola (Knudsen) Bon
Docums Mycol. 21(no. 82): 62 (1991)

Jeżoskórka pomarańczowobrzega, czubajeczka pomarańczowobrzega (Echinoderma calcicola (Knudsen) Bon) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Echinoderma, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1980 r. Henning Knudsen, nadając mu nazwę Lepiota calcicola. W 1991 r. Marcel Bon przeniósł go do rodzaju Echinoderma[1]. Synonimy[2]:

  • Cystolepiota calcicola (Knudsen) Bon & Courtec. 1987
  • Lepiota calcicola Knudsen 1980

W 2003 r. Władysław Wojewoda zarekomendował polską nazwę czubajeczka pomarańczowobrzega dla synonimu Lepiota calcicola[3]. Jest niespójna z aktualną nazwą naukową. W 2021 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała nazwę jeżoskórka pomarańczowobrzega[4].

Morfologia

Kapelusz o średnicy 3–6 cm, ciemnobrązowy, pokryty jednobarwnymi, kolczastymi brodawkami. Blaszki kremowe., trzon tego samego koloru co kapelusz, u góry nad częścią pierścieniową biały. Zapach gumy. Zarodniki 4–6 × 2,5–3,5 μm. Są cheilocystydy[5]. Najbardziej podobna jest jeżoskórka żółtobrązowa (Echinoderma perplexum), która ma prawie wrzecionowate zarodniki z mniej lub bardziej bocznymi wierzchołkami[5].

Występowanie i siedlisko

Podano stanowiska w Europie, Japonii i niektórych wyspach[6]. W Polsce do 2003 r. podano dwa stanowiska[3], w późniejszych latach podano następne[7].

Naziemny saprotrof. Rośnie w trawie i wśród opadłych liści[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-05-12] (ang.).
  2. Species Fungorum [online] [dostęp 2025-05-12] (ang.).
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 399, ISBN 83-89648-09-1.
  4. Rekomendacja nr 2/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2021-07-16].
  5. 1 2 Patrice Tanchaud, Echinoderma calcicola (Knudsen) Bon [online] [dostęp 2025-05-12] (fr.).
  6. Występowanie Echinoderma calcicola na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-05-12].
  7. Echinoderma calcicola (jeżoskórka pomarańczowobrzega) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-05-12].