Jerzy Albert (wojskowy)
.jpg) Jerzy Albert (1936) | |
 podporucznik piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1937–1939 |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
Jerzy Franciszek Albert (ur. 28 maja 1916 w Zagórzu, zm. 1940 w ZSRR) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się w Zagórzu jako syn Józefa (1886–1945, urzędnik kolejowy, działacz Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Zagórzu[1]) i Anny z domu Seitz (1888–1961)[2][a]. Ukończył Szkołę Powszechną im. św. Kazimierza w Zagórzu. W 1936 zdał egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Zbigniew Jara, Marian Killar, Stanisław Koń)[3]. Do 1937 kształcił się na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[2].
Od 1937 do 1938 odbył Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 22 Dywizji Piechoty przy 5 Pułku Strzelców Podhalańskich (II RP)[2]. Podjął służbę zawodową i trafił do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej[2]. Od lipca 1939 jako plutonowy podchorąży kończył praktykę w 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich w Jarosławiu[2].
Po wybuchu II wojny światowej skierowany do Ośrodka Zapasowego 24 Dywizji Piechoty[2]. 13 września 1939 mianowany podporucznikiem piechoty ze starszeństwem z dniem 1 września 1939[2]. Podczas kampanii wrześniowej wzięty do niewoli przez Niemców zbiegł pod koniec tego samego miesiąca[2]. Po napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939, w Siankach aresztowany przez Sowietów około 18 listopada podczas przekraczania granicy z Węgrami, dokąd wyruszył 15 listopada[2]. Więziony w Skolem, a potem w Winnicy[2]. Zamordowany w więzieniu NKWD w Kijowie przy ul. Karolenkiwskiej 17 w 1940. Jego nazwisko wymienia tzw. Ukraińska Lista Katyńska. Został pochowany na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Upamiętnienie
Podczas „Jubileuszowego Zjazdu Koleżeńskiego b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury” 21 czerwca 1958 jego nazwisko zostało wymienione w apelu poległych w obronie Ojczyzny w latach 1939-1945[4] oraz na ustanowionej w budynku gimnazjum tablicy pamiątkowej poświęconej poległym i pomordowanym absolwentom gimnazjum (wskazany w gronie poległych w walkach 1939 r.[5].
W 1962 Jerzy Albert został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na jednej z tablic Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na obecnym Cmentarzu Centralnym w Sanoku.
27 kwietnia 2010 w Zagórzu z inicjatywy ks. Eugeniusza Dryniaka odbyła się uroczystość zasadzenia dębów pamięci koło Krzyża Milenijnego na wzgórzu nad miastem. W ten sposób uhonorowano trzech zagórzan zamordowanych na Wschodzie. Byli to: pułk. Wawrzyniec Łobaczewski, ppor. Jerzy Franciszek Albert oraz ppor. Zbigniew Wyskiel[6].
Uwagi
- ↑ Józef Albert został pochowany we Lwowie, zaś Anna Albert na Cmentarzu Centralnym w Sanoku.
Przypisy
- ↑ Sprawy Towarzystw sokolich. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 9, s. 36, 1918.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Księga 2015 ↓, s. 130.
- ↑ Wykaz absolwentów, którzy złożyli egz. dojrz. w latach szk. od 1887/88 do 1937/38. W: Sprawozdanie Jubileuszowe z działalności Państwowego Gimnazjum w Sanoku w latach 1888-1938 wydane z okazji Wielkiego Zjazdu wychowawców i wychowanków Zakładu w 50 rocznicę pierwszego egzaminu dojrzałości. Sanok: 1938, s. 58.
•Absolwenci. 1losanok.pl. [dostęp 2014-01-08]. - ↑ Józef Stachowicz: Diariusz zjazdu. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 66.
- ↑ Zjazd w fotografii. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 230.
- ↑ Katyńskie dęby w: Verbum, Miesięcznik parafii Wniebowzięcia NMP w Zagórzu, nr 5(75) z 2010 s. 4.
•KATYŃ… OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA. W Zagórzu zostaną posadzone Dęby Pamięci. podkarpacie24.pl, 14 kwietnia 2010. [dostęp 2014-01-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (8 stycznia 2014)].
Bibliografia
- Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 1. [dostęp 2014-02-26].
- Andrzej Brygidyn: Sanocka Lista Katyńska. Jeńcy Kozielska, Ostaszkowa, Starobielska oraz innych obozów i więzień Polski kresowej pomordowani w Rosji Sowieckiej. Sanok: 2000, s. 33.
- Jerzy Albert. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2014-04-23].
- Paweł Libera, Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Noty biograficzne. W: Polski Cmentarz Wojenny Kijów-Bykownia. Księga cmentarna. T. I: A-B. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2015, s. 117-323. ISBN 978-83-89474-32-2.