Joanna Lamparska

Joanna Lamparska
Ilustracja
Joanna Lamparska, 2020
Data urodzenia

20 października 1966

Narodowość

polska

Język

polski

Dziedzina sztuki

literatura, pisarka, dziennikarka

Epoka

XX, XXI w.

Joanna Maria Lamparska (ur. 20 października 1966 we Wrocławiu) – polska pisarka, dziennikarka, popularyzatorka historii.

Jest autorką programów telewizyjnych i radiowych oraz książek o historii i tajemnicach związanych m.in. z Dolnym Śląskiem, swoją twórczość dzieli pomiędzy tematykę związaną z zamkami, podziemiami i ciekawostkami historycznymi a zaginionymi w czasie II wojny światowej dziełami sztuki i tematyką obozów koncentracyjnych.

Życiorys

Absolwentka filologii klasycznej oraz archeologii sądowej na Uniwersytecie Wrocławskim. Jeszcze na studiach związała się z wrocławskim dziennikiem „Słowo Polskie”; początkowo redagowała rubrykę o tematyce ezoterycznejZabobonnik, zaś w 1994 roku zorganizowała akcję zbierania informacji na temat tajemnic regionu, która zaowocowała cyklem artykułów (w większości jej autorstwa)[1]. W latach 1995–2001 realizowała autorski program telewizyjny „Zaułek Tajemnic” w TVP Wrocław. Prowadziła poranne programy we wrocławskim ośrodku Telewizji Polskiej. W latach 2010–2013 współtworzyła program „Skarby nieodkryte” dla TVP Polonia[2].

Pełniła funkcję redaktora naczelnego w miesięczniku „Odkrywca” oraz „Gazecie Rycerskiej”. Publikuje m.in. w miesięcznikach „National Geographic[3], „Traveler[4][5] i „Focus[6], oraz na portalu Onet.pl[7][8]. Wraz z Michałem Wójcikiem wystąpiła w serialu dokumentalnym „Kup pan zamek” realizowanym przez Canal Plus Discovery[9]. Wystąpiła w programach History Channel i Discovery[10]. W radiu Ram prowadzi audycję radiową „Pociąg do historii”[11], w której opowiada o zagadkach historii.

Od 2019 roku prowadzi cykliczny program "Dolnośląskie Tajemnice"[12], w który ma premierę w każdą niedzielę o godz. 10.00 na Yutube. W programie zajmuje się m.in. tajemnicami Dolnego Śląska, interwencjami związanymi z dewastacją zabytków[13], odkryciami, zamkami, pałacami oraz podziemiami. W ramach programu realizuje również materiały poza granicami Polski: część odcinków była realizowana w Czechach, w Jordanii, w Bułgarii, na Ukrainie oraz we Włoszech.

Była pomysłodawczynią i dyrektorem Dolnośląskiego Festiwalu Tajemnic[14], który od inauguracji w 2013 do 2019 roku odbywał się na Zamku Książ. W 2020 roku z powodu pandemii Covid-19 został przeniesiony do internetu, a później nie był już kontynuowany[15]. Jest fundatorką i członkiem zarządu Fundacji Joanny Lamparskiej na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Kulturowego „Projekt Historia”[16].

W 2015 roku, po wybuchu Gorączki Złotego Pociągu opowiadała o historii Złotego Pociągu[17]. W 2016 roku wydała książkę Złoty Pociąg. Krótka historia szaleństwa, prezentującą kulisy poszukiwań[18].

W 2020 roku była ambasadorką stowarzyszenia największych atrakcji Dolnego Śląska Turystyczna Trzynastka[19].

Książki

  • Polscy uzdrowiciele leczą prawie wszystko (wspólnie z Waldemarem Chudziakiem), Wydawnictwo Anons Press, Wrocław 1993
  • Tajemnice ukrytych skarbów, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 1995
  • Tajemnice, zamki, podziemia. Przewodnik, jakiego nie było, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 1997
  • Tajemnicze podziemia. Przewodnik po lochach, sztolniach i jaskiniach, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2000
  • Dolny Śląsk, jakiego nie znacie. Przewodnik inny niż wszystkie, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2002
  • Sudety Środkowe po obu stronach granicy (cz. 1–2), Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2003
  • Niezwykłe miejsca dookoła Wrocławia (przewodnik), Wydawnictwo Asia Press, Wrocław 2006
  • Magia dolnośląskich zamków cz. 1 (album fotograficzny, wspólnie z fotografem Krzysztofem Góralskim), Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2007
  • Tajemnicze zakątki na północny wschód od Wrocławia, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2007
  • Polska niezwykła. Śląsk. Turystyczny atlas samochodowy (praca zbiorowa, razem ze Stanisławem Krycińskim, Waldemarem Wieczorkiem, Ewą Lodzińską), Wydawnictwo Demart, 2007
  • Polska w obiektywie National Geographic (album wspólnie z Piotrem Kałużą), Wydawnictwo Gruner und Jahr, Warszawa 2009
  • Magia dolnośląskich zamków cz. 2 (album fotograficzny, wspólnie z fotografem Krzysztofem Góralskim), Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2009
  • Zamkowe tajemnice, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2009
  • Dolina Królów. Zamki i pałace u stóp Karkonoszy, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2010
  • Kontynenty w obiektywie (wspólnie z Piotrem Kałużą), Wydawnictwo National Geographic, Warszawa 2010
  • Zjawiska paranormalne. Poznać i zrozumieć człowieka (współautorstwo), Wydawnictwo Gruner und Jahr, Warszawa 2011
  • Zamki. Podróże po Polsce (wspólnie z Agnieszką Malik), Wydawnictwo Multico 2012
  • Dolina Baryczy. Przewodnik po niezwykłościach przyrody (redakcja), Dolina Baryczy 2012
  • Magia dolnośląskich zamków cz. 3 (album fotograficzny, wspólnie z fotografem Krzysztofem Góralskim). Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2015
  • Ślęża dla odkrywców, Wydawnictwo Asia-Press, Wrocław 2015
  • Złoty pociąg. Krótka historia szaleństwa, Wydawnictwo Burda Książki, Warszawa 2016
  • Miasta do góry nogami. Podziemia Europy i ich tajemnice (wspólnie z Piotrem Kałużą), Wydawnictwo Burda Książki, Warszawa 2018
  • Ten dom ma tajemnicę. Skarby i sekrety Dolnego Śląska, Wydawnictwo Asia Press, Wrocław 2018
  • Imperium małych piekieł. Mroczne tajemnice Gross Rosen, Wydawnictwo Znak Horyzont, 2019
  • Ostatni świadek. Historie strażników hitlerowskich skarbów Wydawnictwo Znak Koncept, Kraków 2022
  • Lekarze od zabijania. Medyczna gwardia Hitlera Wydawnictwo Znak Koncept, Kraków 2023

Nagrody i wyróżnienia

  • 2005: wyróżnienie Polskiej Organizacji Turystycznej za promowanie walorów Dolnego Śląska.
  • 2018: Nagroda Magellana za książkę Miasta do góry nogami. Podziemia Europy i ich tajemnice, Wydawnictwo Burda Książki[21].
  • 2022: Nagroda Optymista Roku 2022 przyznawana przez fundację Jestem Optymistą[22].
  • 2022: Diament Wrocławia 2022 Nagroda Towarzystwa Miłośników Wrocławia za popularyzację wiedzy o Wrocławiu i Dolnym Śląsku[23]
  • 2022 Turystyczny Dziennikarz Roku 2022 Nagroda Polskiej Organizacji Turystycznej[24]
  • 2024 Nominacja do Polsko-Niemieckiej Nagrody im. Tadeusza Mazowieckiego[25]

Przypisy

  1. Karolina Kuszyk: Poniemieckie. Wołowiec: Czarne, 2019, s. 283–286. ISBN 978-83-8049-941-6.
  2. Skarby nieodkryte – Telewizja Polska SA [online], www.tvp.pl [dostęp 2020-11-08].
  3. Joanna Lamparska [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  4. Niemcy – fascynująca kraina zamków. Joanna Lamparska o tajemnicach niemieckich pałaców [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  5. Swoje życie zamienił w pasję, której podporządkował wszystko i wszystkich. Stanisław Szwarc-Bronikowski na tropie sensu istnienia [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  6. Joanna Lamparska – Focus.pl [online], www.focus.pl [dostęp 2020-11-08].
  7. Wakacje z dreszczykiem w Rumunii – co odwiedzić, gdzie spać, jak dojechać [online], Onet Podróże, 26 kwietnia 2014 [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  8. Kamal Expedition – Egipt śladami pustynnego księcia [online], Onet Podróże, 24 kwietnia 2014 [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  9. Kup Pan Zamek [online], www.travelchanneltv.pl [dostęp 2022-10-06].
  10. Z totalnej ruiny został doprowadzony do dawnej świetności! [Kup Pan Zamek]. [dostęp 2022-09-29].
  11. Pociąg do historii [online], Radio RAM [dostęp 2020-11-08].
  12. Biblia Szatana. Jedyna taka księga na świecie! Dolnośląskie Tajemnice 110, Opowiada Joanna Lamparska. [dostęp 2023-12-26].
  13. Dolnośląskie Tajemnice #74 Sprofanowana Krypta i ludzkie kości, opowiada Joanna #Lamparska. [dostęp 2023-12-26].
  14. O Festiwalu – Dolnośląski Festiwal Tajemnic [online] [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  15. „Sekrety Zamku Książ” – od 8 sierpnia Dolnośląski Festiwal Tajemnic [online], dzieje.pl [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  16. Fundacja Projekt Historia [online] [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  17. Złotego Pociągu nie ma, ale poszukiwacze nie tracą nadziei [online], plus.pomorska.pl, 30 września 2016 [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  18. Złoty pociąg. Krótka historia szaleństwa [online], Empik.com [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  19. Barbara Kwiatkowska, Dolny Śląsk. „Turystyczna Trzynastka”. Razem walczą o turystów. Wędrówki po nitce do kłębka [online], wroclaw.wp.pl, 22 lipca 2020 [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  20. VI Festiwal Góry Literatury, Pałac w Sarnach, 2020.
  21. Nagroda Magellana 2018 [online], Rynek książki [dostęp 2020-11-08] (pol.).
  22. Światowy Dzień Optymisty – 21 sierpnia. Kolejna edycja optymistycznych nagród – Gala „Optymista Roku 2022”, „Portal i.pl”, 23 sierpnia 2022 [dostęp 2022-09-29] (pol.).
  23. Aktualności – Towarzystwo Miłośników Wrocławia [online] [dostęp 2022-10-13] (pol.).
  24. Turystyczni Dziennikarze Roku 2021 wybrani! [online], www.pot.gov.pl [dostęp 2022-12-27] (pol.).
  25. Lamparska i Bugajski w finale konkursu im. Tadeusza Mazowieckiego 2024 [online], Radio Wrocław [dostęp 2024-09-11].