Kaleka (baśń)

Kaleka

Krøblingen

Ilustracja z hiszpańskiego wydania z 1889
Autor	Hans Christian Andersen
Typ utworu	baśń literacka
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania	Kopenhaga
Język	duński
Data wydania	23 listopada 1872
Wydawca	C. A. Reitzel
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego	1931
Wydawca	Wydawnictwo Jakuba Mortkowicza
Przekład	Stefania Beylin

Kaleka (duń. Krøblingen) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1872 roku.

Baśń literacka Kaleka autorstwa Hansa Christiana Andersena została po raz pierwszy opublikowana przez wydawnictwo C.A. Reitzel w Kopenhadze 23 listopada 1872 roku w antologii Nowe Bajki i Opowieści. Trzecia Seria. Druga Kolekcja. 1872 (duń.  Nye Eventyr og Historier. Tredie Række. Anden Samling. 1872). Utwór wznowiono za życia pisarza w zbiorze Bajki i opowieści. Tom piąty (duń. Eventyr og Historier. Femte Bind) w 1874 roku^[1].

Andersenowski Kaleka został przetłumaczony po raz pierwszy na język polski z języka niemieckiego przez Stefanię Beylin i wydany w 1931 roku w zbiorze Baśnie w Krakowie w Wydawnictwie Jakuba Mortkowicza. W 2006 roku ukazało się tłumaczenie z języka duńskiego Bogusławy Sochańskiej^[2].

W starej posiadłości mieszka zamożna i szczodra rodzina. Chcą dzielić się szczęściem z ubogimi. W Wigilię Bożego Narodzenia organizują przyjęcie w pięknie udekorowanej sali. Dzieci ze wsi są zapraszane na uroczystość z choinką i prezentami. Matki patrzą bardziej na użyteczne dary niż na ozdoby. Goście otrzymują jedzenie, poncz i ciastka z jabłkami^[3].

Po powrocie do domu długo rozmawiają o uczcie i darach. Ogrodnicy, Kirsten i Ole, także dostają prezenty dla swoich dzieci. Czworo dzieci dostaje ubrania, ale nie najstarszy Hans. Chłopczyk jest niepełnosprawny i od pięciu lat leży w łóżku. Matka daje mu książkę z baśniami jako prezent przygotowany przez dziedziczkę. Ojciec uważa, że książka nie jest przydatna. Hans jednak cieszy się z niej i dużo czyta. Jest pracowity, dzierga pościel i skarpety. Dziedziczka kupuje jego prace^[3].

Rodzice narzekają na niesprawiedliwość losu. Hans czyta im bajkę o drwalu i jego żonie, którzy są tak samo ciekawscy jak biblijni Adam i Ewa. Historia daje rodzicom do myślenia. Wieczorami proszą syna, by znów czytał tę bajkę. Ole porównuje los ludzi do mleka: niektórzy stają się śmietaną, inni serwatką. Hans czyta kolejną bajkę o szczęśliwym człowieku bez trosk. Okazuje się, że ten człowiek nie ma nawet koszuli. Rodzice śmieją się pierwszy raz od lat^[3].

Nauczyciel dowiaduje się, jak książka wpływa na rodzinę. Pani z dworu cieszy się z działania swojego świątecznego prezentu. Przynosi Hansowi ptaszka w klatce jako dodatkowy prezent. Rodzice są sceptyczni. Gdy Hans zostaje sam w domu, widzi kota, który chce dopaść ptaka. Rzuca w kota książką i kołdrą, ale to nie pomaga. W końcu, poruszony troską o swojego ptaszka, Hans niespodziewanie wstaje z łóżka i go ratuje^[3].

• Ilustracje baśni Kaleka
• 
• 
• 
• 

• „Kaleka” (czyta Ewa Audykowska) na YouTube