Karol Kałuża
| Data i miejsce urodzenia |
21 października 1899 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
9 listopada 1943 |
| Proboszcz parafii śś. Apostołów Piotra i Pawła w Skoczowie | |
| Okres sprawowania |
1939–1943[1] |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Inkardynacja | |
| Prezbiterat |
20 czerwca 1926 |
Karol Kałuża (ur. 21 października 1899 w Załężu, zm. 9 listopada 1943 w KL Dachau) – polski duchowny rzymskokatolicki, proboszcz parafii śś. Apostołów Piotra i Pawła w Skoczowie, więzień niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych.
Życiorys
.jpg)
Urodził się 21 października 1899 roku w Załężu (późniejsza część Katowic) w rodzinie Jana i Bronisławy z d. Kret[2]. Uczęszczał do gimnazjum w Katowicach (późniejsze III Liceum Ogólnokształcące im. A. Mickiewicza w Katowicach), a chcą uniknąć niemieckiej matury egzamin dojrzałości zdał 10 października 1920 roku w Bytomiu[3]. W okresie powstań śląskich był czynnym działaczem plebiscytowym – po maturze, do końca 1921 roku współpracował z Polskim Komisariatem Plebiscytowym[4].
W październiku 1921 roku został przyjęty do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie i rozpoczął naukę na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. 20 czerwca 1926 roku przyjął święcenia kapłańskie. W czasie wakacji pomagał w pracy duszpasterskiej w jedłownickiej parafii[3], po czym prowadził działalność duszpasterską jako wikary w parafii pw. św. Wawrzyńca i św. Antoniego w Nowej Wsi. Następnie posługiwał w parafii św. Jadwigi Śląskiej w Królewskiej Hucie i w Mikołowie jako katecheta gimnazjalny. W tym okresie działał także m.in. jako prezes Koła Przyjaciół Harcerstwa[2].
14 stycznia 1939 roku został zatwierdzony na stanowisku proboszcza parafii śś. Apostołów Piotra i Pawła w Skoczowie[5]. W pierwszych dniach niemieckiej okupacji żądano od niego wywieszenia flagi niemieckiej na kościele parafialnym. Gdy odmówił, znalazł się na liście wrogów III Rzeszy sporządzonej przez skoczowskich Niemców i kolaborantów[2].
Został aresztowany 24 kwietnia (bądź 24 maja[2]) 1940 roku[5]. Po przetrzymaniu w cieszyńskim więzieniu, przewieziono go do KL Dachau 28 kwietnia 1940 roku w III transporcie polskich kapłanów w ramach akcji Intelligenzaktion Schlesien. 5 czerwca tego samego roku został przetransportowany do KL Gusen I, gdzie niewolniczo pracował w kamieniołomach, a 8 grudnia będąc całkowicie wycieńczony ponownie trafił do KL Dachau, gdzie został zarejestrowany pod nr. 21960[6][7].
Upamiętnienie
- Nazwisko na tablicy pamiątkowej przy kościele pw. św. Józefa w Katowicach[8],
- Nazwisko na tablicy pamiątkowej wewnątrz archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach[6],
Przypisy
- ↑ E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku: Parafia św. Apostołów Piotra i Pawła w Skoczowie. silesia.edu.pl. [dostęp 2024-10-05]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 Klistała 2019 ↓, s. 212.
- 1 2 Jacek Pędziwiatr: Nasi na Golgocie Zachodu. bielsko.gosc.pl, 2015-04-29. [dostęp 2024-10-05]. (pol.).
- 1 2 Gwóźdź 1982 ↓, s. 220.
- 1 2 Renata Jochymek: Martyrologia księży w czasie II wojny światowej. www.niedziela.pl, 2005-12-31. [dostęp 2024-10-05]. (pol.).
- 1 2 Martyrologium duchowieństwa — Polska. Kałuża Karol. www.swzygmunt.knc.pl. [dostęp 2024-10-05]. (pol.).
- ↑ Dachau Concentration Camp. Searching the Dachau Concentration Camp Records in One Step. Kaluza Karl. stevemorse.org. [dostęp 2024-10-05]. (ang.).
- ↑ Dzióbek 2023 ↓, s. 160.
Bibliografia
- Michał Dzióbek, Katowickie pomniki i tablice pamiątkowe: katalog, Katowice: Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, 2023, ISBN 978-83-966732-3-7 (pol.).
- Hilary Gwóźdź, Udział duchowieństwa śląskiego w akcji plebiscytowej i powstaniach (1919–1921), „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” (15), Katowice: Księgarnia św. Jacka, 1982, s. 171–230, ISSN 0137-3447 (pol.).
- Jerzy Klistała, Duchowni. Ofiary niemieckiego zniewolenia, Kraków: Studio Grafpa, 2019 (pol.).