Kazimierz Sarnowicz

Kazimierz Sarnowicz

kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia	29 listopada 1892 Kutno
Data i miejsce śmierci	9–11 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Lata służby	1914–1937, 1939–1940
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	5 pułk piechoty 5 pułk piechoty Legionów PKU Grodzisk Mazowiecki
Stanowiska	kierownik referatu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia

Kazimierz Sarnowicz vel Saramonowicz^[1] (ur. 29 listopada 1892 w Kutnie, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Władysława Saramonowicza i Anny z Olmów^[2][1], urodzony 29 listopada 1892 w Kutnie^[2]. Absolwent szkoły powszechnej w Wyrębach Siemienickich i prywatnej szkoły średniej w Warszawie^[3]. W 1912 ukończył także roczny kurs księgowości^[4][1]. W sierpniu 1914 wstąpił do Legionów Polskich^[1] – w tym też czasie zmienił nazwisko na „Sarnowicz", gdyż obawiał się represji carskich, które mogły dotknąć jego rodzinę^[1]. Został ranny w trakcie walk pod Kaniowem^[1]. Wraz z 5 pułkiem piechoty przebył cały szlak bojowy. Latem 1917, po kryzysie przysięgowym został internowany w Szczypiornie i Łomży^[5]. Od 1918 służył w Wojsku Polskim^[5][4]. W czasie wojny z bolszewikami walczył w grupach: ppłk. Modelskiego, płk. Sikorskiego, mjr. Wisłockiego i batalionie alarmowym DOGen. Lublin^[5]. Ukończył kursy oficerskie w 2. Dywizji Piechoty Legionów, szkołę oficerską w Ostrowi Mazowieckiej oraz kurs w Centralnej Szkole Karabinów Maszynowych i Broni Specjalnej w Chełmnie na Pomorzu^[3][4]. 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy^[6], a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.^[5][7]:

Od 1921 dowodził szkołą podoficerską 2 Dywizji Piechoty Legionów^[5][3]. Po awansie na kapitana został przeniesiony do 23, a potem do 68 pułku piechoty^[5]. Następnie przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza^[8]. Służył w 5 batalionie granicznym, 1 Brygadzie Ochrony Pogranicza i 3 batalionie granicznym^[5]. 26 marca 1931 został przeniesiony z KOP do 1 pułku piechoty Legionów w Wilnie^[3] na stanowisko komendanta kadry batalionu zapasowego^[9][10]. Z dniem 1 września 1932 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień w Pszczynie na stanowisko kierownika I referatu administracji rezerw, a następnie objął funkcję zastępcy komendanta PKU w Grodzisku Mazowieckim^[11][1]. W 1936 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Grodzisk Mazowiecki^[3]. W 1937 przeniesiono go w stan spoczynku^[5][2].

Latem 1939 został zmobilizowany do batalionu KOP "Ostróg" nad Horyniem^[4][1]. Podczas kampanii wrześniowej, po agresji ZSRR na Polskę, 17 września 1939 w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej^[5][1]. Początkowo przebywał w obozie kozielszczańskim^[4][12][3], a 2 listopada 1939 został wysłany do obozu jenieckiego w Kozielsku^[4][1], gdzie przybył dwa dni później^[4][3]. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego^[3] – lista wywózkowa 015/2 z 5 kwietnia 1940^[4][5][2]. Między 9 a 11 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu^{[4][2][5][3][1]} przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[13][14]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[15][16]. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji nadzorowanych przez Niemców^[17][3] pod numerem 131^{[18][19][4][2][20][1]} – raport dzienny z 15 kwietnia 1943^[4][3]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 0131^[21], wskazany jako kpt. Sarnawicz Kazimierz – Warszawa, ul. Sienna 26 m. 13^[21].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora^[22][23][24]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6643 – 17 maja 1922^{[6][25][5][3]}
• Krzyż Niepodległości – 9 stycznia 1932^[2][3]
• Krzyż Walecznych – czterokrotnie^[2][3]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[1]

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1^[26][27][28].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.