Kościół św. Aleksego w Przedborzu

Kościół
pw. św. Aleksego

nr rej. 447 z dnia 27.02.1957 oraz 306 z 18.02.1967[1]
kościół parafialny
widok ogólny
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Miejscowość	Przedbórz
Adres	ul. Kościelna 1 97-570 Przedbórz
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Parafia	św. Aleksego
Wezwanie	św. Aleksego
Wspomnienie liturgiczne	17 lipca
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie	św. Antoni, św. Jan Paweł II, św. Faustyna Kowalska, św. Jan z Dukli, św. Maria Baouardy,
Historia Data powołania 1341 Data rozpoczęcia budowy ok. 1278 Data zakończenia budowy 1341 Aktualne przeznaczenie kościół parafialny Data zniszczenia • przez 1683 1834 pożar Data odbudowy 1683-1695 1924-1929 Poprzednie wyznanie św. Mikołaja
Dane świątyni Świątynia • materiał bud. • cegła Wieża kościelna • liczba wież • wysokość wież 1 33 m Ołtarz • liczba ołtarzy • wezwania ołtarzy bocznych 3 św. Antoniego Krzyża Świętego Liczba naw 3 Organy • liczba głosów • liczba manuałów 16 2+P
Położenie na mapie Przedborza Kościół św. Aleksego
Położenie na mapie Polski Kościół św. Aleksego
Położenie na mapie województwa łódzkiego Kościół św. Aleksego
Położenie na mapie powiatu radomszczańskiego Kościół św. Aleksego
Położenie na mapie gminy Przedbórz Kościół św. Aleksego
51°05′07,09″N 19°52′29,09″E/51,085303 19,874747

Kościół świętego Aleksego – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu przedborskiego diecezji radomskiej.

Pierwotna świątynia została zbudowana jako kaplica zapewne na polecenie św. Kingi, żony Bolesława V Wstydliwego przez Jacka Aleksego Sadykierza, i została poświęcona św. Aleksemu, patronowi jej dziadka cesarza Aleksego Komnena. Kaplica powstała zapewne około 1278 roku. Po wielkim pożarze w 1341 roku Kazimierz III Wielki dobudował do kaplicy wieżę z czerwonego piaskowca. W 1683 roku świątynia została spalona. W latach 1683–1695 kościół został odbudowany i powiększony o kaplicę św. Mikołaja dzięki staraniom Mikołaja Siemieńskiego. Na skutek kolejnych pożarów wieża z czasów Kazimierza III Wielkiego została obniżona. Budowla została zniszczona w 1834 roku przez pożar i odbudowany kosztem rządu. Po I wojnie światowej świątynia była odbudowywana dzięki staraniom księdza Antoniego Ręczajskiego. Ostatnio świątynia była remontowana w latach 1974-1978 dzięki staraniom księdza Józefa Oktobrowicza. W latach 1994–1997 budowla została pokryta blachą miedzianą dzięki staraniom księdza Stanisława Szczypiora. Świątynia została wzniesiona w stylu gotyckim, jednak w ciągu wieków była wielokrotnie przebudowywana, w związku z tym w większości reprezentuje styl barokowy. Jest to kościół orientowany, wybudowany z kamienia i cegły^[2].

Ołtarz główny, reprezentujący styl barokowy, został wykonany z drewna i pochodzi z pierwszej połowy XVII wieku. Jest ozdobiony 6 kolumnami korynckimi z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem z XVI wieku. W niższej części nastawy ołtarza są umieszczone figury: św. Szczepana, św. Tekli, powyżej św. Józefa i św. Marii Magdaleny, pomiędzy nimi znajduje się obraz św. Trójcy, w zwieńczeniu jest umieszczony obraz św. Mikołaja z początku XIX wieku, natomiast najwyżej znajduje się ukrzyżowany Chrystus z XVIII wieku, obok są umieszczone figury św. Franciszka i św. Antoniego. Ołtarz z nawy północnej reprezentujący styl barokowy pochodzi z XVII wieku i jest ozdobiony obrazem św. Antoniego z XVIII wieku oraz rzeźbą późnobarokową Chrystusa Zmartwychwstałego. Ołtarz z nawy południowej, również barokowy pochodzi z XVII wieku i jest ozdobiony krzyżem z figurą Pana Jezusa. Poza tym do wyposażenia należą: płyta nagrobna księdza Wlazło z 1586 roku (jest połamana, w trzech kawałkach, w związku z tym nie jest wyeksponowana i nie można jej oglądać) oraz epitafium Zofii z Czapalskich Lembke zmarłej w 1829 roku^[3].

W kościele znajdują się szesnastogłosowe organy zbudowane przez Józefa Bułe z Krakowa w 1978 roku. Są rozłożone na dwa manuały oraz pedał. Składają się dokładnie z 1076 piszczałek^[4].

Dyspozycja instrumentu:

Na trzeciej kondygnacji wieży znajdują się dzwony odlane ze staliwa w 1872 roku w Bochum. Na mniejszym dzwonie znajduje się napis: BOCHUM, GERMANIA NOS FECIT - POLONIA DEO SERVIRE IUSSITT - W BOCHUM, NIEMCY WYKONALI - W POLSCE SŁUŻĄ BOGU, na większym nastomiast: BOCHUMER VEREIN GUSSSTAHLFABRIK. PROCURANTIB JOS SZPADERSKI CUR, PRZEDBOR ET VIN SWIERZEWSKI PRAESID MAGISTRATUS CIVIT. A.D. MDCCCLXXII^[5][6].