Kościół św. Bartłomieja we Wsoli

Pierwotny kościół z drewna istniał we wsi w 1440, kiedy to również działała lokalna parafia (obiekt został wymieniony przez Jana Długosza^[1]). W wyniku reformacji świątynia została opuszczona, gdyż ludność zaczęła uczęszczać do zborów ariańskich we Wsoli oraz Owadowie^[2]. Arianie zrabowali relikwie, które nigdy nie wróciły do wsi. Rabunku dokonał Adam Kochanowski, bratanek poety Jana Kochanowskiego. Z czasem świątynia popadła w ruinę, m.in. zawaliła się dzwonnica^[1].

W 1629 nowy obiekt wzniósł Krzysztof Siemieński. Był on zbudowany z drewna modrzewiowego. Dedykowano go w 1634, a dokonał tego biskup Tomasz Oborski^[2]. Kościół miał niewielką wieżę, dwuskrzydłowe drzwi i dziesięć okien, a także cztery ołtarze i obraz wyobrażający męczeństwo św. Bartłomieja nad ołtarzem głównym. Również ta budowla popadła z czasem w zaniedbanie (w 1884 pisał o tym kronikarz parafii, ksiądz Piotr Majewski). Mimo tego wstawiono doń nowe, dziewięciogłosowe organy skonstruowane przez Ignacego Karczewskiego z Warszawy^[1].

Obecna, ceglana świątynia w stylu neoromańskim powstała w latach 1918-1930 z inicjatywy księży: Piotra Janaszka, Wacława Wójcika oraz Władysława Muszalskiego. Zaprojektowali go Jarosław Wojciechowski i Kazimierz Prokulski. Budowę wspierali parafianie^[2]. Nowy kościół został poświęcony 23 sierpnia 1930 (proboszcz Władysław Muszalski), a konsekrowany 15 września 1934 przez biskupa Włodzimierza Jasińskiego^[1]. Był restaurowany w 1970^[2] i remontowany w 1992^[1].