Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku
Zabytek: nr rej. A/341/60 z dnia 07.03.1960 r.[1]
kościół parafialny
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Toszek

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Parafia

św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku

Wezwanie

św. Katarzyny z Aleksandrii

Położenie na mapie Toszka
Mapa konturowa Toszka, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku”
Położenie na mapie powiatu gliwickiego
Mapa konturowa powiatu gliwickiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku”
Położenie na mapie gminy Toszek
Mapa konturowa gminy Toszek, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku”
Ziemia50°27′19,28″N 18°30′58,88″E/50,455356 18,516356

Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej – rzymskokatolicka świątynia parafialna parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.

Historia

Dzisiejszy kościół zbudowano w 1456 r., po pustoszących najazdach husytów. Powstał on na gruzach kościoła z 1165 r. pw. św Piotra. W latach 1713–1715 baron Jan Dietrich von Peterwaldski dokonał znacznej przebudowy świątyni w stylu barokowym. Od czasu, kiedy papież Klemens XIII w 1762 r. założył przy toszeckim kościele parafialnym jedno z nielicznych w świecie bractw poświęconych Sercu Jezusowemu - Bractwo Czcicieli Najświętszego Serca Pana Jezusa, Toszek stał się miejscowością pielgrzymkową. Stąd też drugim wezwaniem kościoła jest Najświętsze Serca Pana Jezusa. W połowie XVII w. kościół posiadał sześć bocznych ołtarzy i był znanym miejscem pątniczym na Śląsku[2]. W 1923 roku odlano dla kościoła 3 żeliwne dzwony w odlewni Schilling & Lattermann, w Morgenröthe - Rautenkranz[3].

Architektura

Kościół parafialny jest budowlą barokową z kamienia łamanego, ze sklepieniami, mozaikami i 7 ołtarzami. Trzynawowy, z wąskimi nawami bocznymi, oddzielonymi od nawy środkowej pilastrami. Nad zakrystią znajduje się loża kolatorska, wnętrze późnobarokowe z 1 ćwierci XVIII wieku[2].

Przy szczycie kościoła zamieszczone jest motto: "Non est hic aliud nisi domus Dei, et porta coeli" - Nic tu nie jest innego jedno dom Boży i brama niebieska (Rdz 28, 17).

Organy

Organy zostały zbudowane w 1844 roku przez wrocławskiego organmistrza Moritza Roberta Müllera. Posiadają wiatrownice klapowo-zasuwowe. Do marca 2010 roku nie nadawały się do użytku przez swój zły stan. W marcu 2010 roku rozpoczęto generalny remont, który zakończył się w styczniu 2012 roku. Remont oraz rekonstrukcję wykonała firma mgr. inż. Olgierda Nowakowskiego z Zabrza, a nowe piszczałki prospektowe – firma Adama Olejnika. Renowację szafy oraz prospektu wykonała firma Pracownia Konserwacji Zabytków – Grażyna Szczerbińska. Instrument poświęcono w niedzielę 13 listopada 2011 r. Ostateczny odbiór organów został dokonany 30 stycznia następnego roku. Konsultantem remontu był prof. Julian Gembalski[4].

Dyspozycja instrumentu:

Manuał I Manuał II Pedał
Hauptwerk Oberwerk PEDAL
1. Bordun 16’ 1. Salicet 8` 1. Violon 16’
2. Principal 8’ 2. Portunalflaut 8’ 2. Principalbass 8’
3. Rohrflaut 8’ 3. Flaut major 8’ 3. Principal 4’
4. Gemshorn 8’ 4. Flaut travers 4’
5. Principal 4’ 5. Violini 2’
6. Quint 3’
7. Superoctav 2
8. Mixtur 4-5 fach

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025.
  2. 1 2 Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku - Ślą... [online], slaskie.travel [dostęp 2024-10-30] (pol.).
  3. ↑ Toszek - Dzwony kościoła pw. św. Katarzyny [Dzwony w Wieżach Polski #187]. The Bells of Poland 2021-12-29. [dostęp 2024-10-30].
  4. ↑ Tomasz Barcik, Toszek ( Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej ) [online], musicamsacram.pl [dostęp 2024-01-25] (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.