Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Przechlewie
 nr rej. A-1723 z 21.03.2001[1] | |||||||||||||||
| kościół filialny | |||||||||||||||
 widok od frontu | |||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Miejscowość | |||||||||||||||
| Adres |
ul. Człuchowska 13 | ||||||||||||||
| Wyznanie | |||||||||||||||
| Kościół | |||||||||||||||
| Parafia | |||||||||||||||
| Wezwanie | |||||||||||||||
| Wspomnienie liturgiczne | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Przechlewo _location_map.png) | |||||||||||||||
Położenie na mapie Polski  | |||||||||||||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego  | |||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu człuchowskiego  | |||||||||||||||
 53°47′56,2″N 17°15′11,5″E/53,798944 17,253194 | |||||||||||||||
Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej – rzymskokatolicki kościół filialny należący do parafii św. Anny w Przechlewie (dekanat Borzyszkowy diecezji pelplińskiej). Jest jednym z dwóch rejestrowanych zabytków we wsi.
Historia
W 1893 r. utworzono parafię ewangelicką w Przechlewie, a w 1896 r. rozpoczęto wznoszenie pierwszego kościoła, który ukończono rok później. Znajdował się w miejscu obecnego parkingu przed Ośrodkiem Zdrowia „Eskulap” (53°47′58″N 17°15′09″E/53,799444 17,252500). Był to ceglany kościół salowy z wieżą nad wejściem i prosto zamkniętym prezbiterium, skierowanym na zachód. Na północ od kościoła wzniesiono zachowany do dziś budynek pastorówki (ul. Człuchowska 12). Pierwszym pastorem parafii był Paul Hartwig, a następnym Heinrich Borowski. Kościół został opuszczony z powodu zagrzybienia i rozebrany w 1907 r[2].
W 1911 r. wzniesiono drugą świątynię na parceli po przeciwnej stronie ulicy. Uroczyste poświęcenie kościoła odbyło się 29 czerwca. W 1925 r. parafia ewangelicka liczyła 754 wiernych. Ostatnim ewangelickim pastorem w Przechlewie był Erwin Zarbock. Gdy w trakcie II wojny światowej został powołany do armii niemieckiej i zginął na froncie wschodnim parafia opustoszała. Po wojnie opuszczony i niszczejący kościół planowano wykorzystać jako salę gimnastyczną lub magazyn nawozów sztucznych. Ostatecznie w 1957 r. został przekazany parafii katolickiej i poświęcony 19 maja jako kościół filialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej. W 2001 r. kościół wpisano do rejestru zabytków, a w 2019 r. przywrócono pierwotną polichromię stropu prezbiterium[3].
Architektura
Kościół wybudowany został na rzucie wydłużonego prostokąta z węższym prostokątnym prezbiterium od strony południowo-wschodniej i kwadratową wieżą od strony południowo-zachodniej. Pierwotnie wieża nakryta była wysokim czerospadowym dachem, który po II wojnie światowej zastąpiono niskim, dwuspadowym. Przy prezbiterium od strony północno-wschodniej znajduje się zakrystia wzniesiona na planie prostokąta, wychodząca poza linię murów nawy, natomiast od strony południowo-zachodniej jest umieszczona prostokątna klatka schodowa. Kościół jest budowlą jednonawową z emporą znajdującą się przy trzech bokach nawy.
Do wyposażenia świątyni należą chrzcielnica wykonana ze sztucznego kamienia ze srebrną misą, krucyfiks, dwa świeczniki korpusowe, empora ozdobiona sześcioma malowidłami, ławki pochodzące z czasów budowy świątyni[4].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2019-06-24].
- ↑ Tomasz Jażdżewski. Zaginiony przechlewski kościół. „Merkuriusz Człuchowski”. nr 102-103, s. 15-18, 2020. Muzeum Regionalne w Człuchowie. ISSN 1428-0612.
- ↑ Mścisław Wikaryjczak, Krzysztof Jakubek: Przechlewo. Parafia Świętej Anny. 300 lat kościoła parafialnego.. ART-MEDIA, 2020, s. 56-59. ISBN 978-83-957188-0-9.
- ↑ Program opieki nad zabytkami Gminy Przechlewo na lata 2014-2017. Urząd Gminy Przechlewo. [dostęp 2019-06-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-24)]. (pol.).