Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Grębaninie

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
 Zabytek: nr rej. kl.III-885/19/61 z 27.12.1961[1]
kościół parafialny
Ilustracja
widok ogólny
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Miejscowość

Grębanin

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

parafia

Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Grębaninie

Wezwanie

Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny

Wspomnienie liturgiczne

8 grudnia

Położenie na mapie gminy Baranów
Mapa konturowa gminy Baranów, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny”
Położenie na mapie powiatu kępińskiego
Mapa konturowa powiatu kępińskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny”
Ziemia51°14′38,92″N 17°58′25,85″E/51,244144 17,973847

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Grębaninierzymskokatolicki kościół parafialny należący do parafii pod tym samym wezwaniem (dekanat Kępno diecezji kaliskiej).

Historia

Świątynia powstała jako kaplica w 1615 roku (obecnie jest to prezbiterium). W 1712 roku została rozbudowana o nawę, dzięki staraniom Antoniego Stoińskiego. W 1850 roku została dobudowana wieża. W 1873 roku została wyremontowana dzięki funduszom Marianny Kręskiej. Ponownie została odremontowana w latach 1960 – 65 i 1973 (wymieniono wówczas podłogi) oraz w 1995 roku.

Architektura i wnętrze

Budowla jest drewniana, jednonawowa, orientowana), posiada konstrukcję zrębową. Jej prezbiterium jest mniejsze w stosunku do nawy, zamknięte jest trójbocznie, z boku jest umieszczona zakrystia. Wysoka kwadratowa wieża konstrukcji słupowej znajduje się od frontu. Zwieńcza ją dach namiotowy i blaszana wieżyczka z latarnią i krzyżem. Dzwony pochodzą z lat 1687 i 1927 r. Świątynię nakrywa dach dwukalenicowy, pokryty gontem, na dachu jest umieszczona sześciokątna wieżyczka na sygnaturkę. Wnętrze nakryte jest stropem w formie pozornego sklepienia kolebkowego, przechodzącego w nawie po bokach w odcinki płaskie podparte słupami. Chór muzyczny jest podparty czterema profilowanymi słupami, charakteryzuje się parapetem o prostej linii, znajduje się na nim klasycystyczny prospekt organowy. Podłoga została wykonana z desek. Belka tęczowa jest ozdobnie rzeźbiona, umieszczony jest na niej barokowy krucyfiks z 2 połowy XVII wieku. Ołtarz główny w stylu późnorenesansowym pochodzi z 1629 roku i jest ozdobiony późnogotycką rzeźbą z około 1500 roku Matki Bożej z Dzieciątkiem czczoną jako cudowna. Kościół posiada cztery ołtarze boczne: dwa w stylu wczesnobarokowym z połowy XVII wieku i dwa barokowe z połowy XVIII wieku. Ambona w stylu późnorenesansowym powstała w 1 połowie XVII wieku, jest polichromowana, przedstawione są niej postacie ewangelistów i chrzest Chrystusa. Późnogotyckie rzeźby powstały w XVI wieku[2].

Organy

Organy wybudował Jan Spiegel z Rychtala w 1880 roku. W latach 50. lub 60. XX w. organmistrz Stefan Fiołka z Kępna wyposażył organy w dmuchawę elektryczną oraz zamontował nowe piszczałki prospektowe w miejsce skonfiskowanych w 1917 roku przez Niemców. Instrument przestał być użytkowany w 1988 r. i wskutek zalania wiatrownic oraz miechów wodą pozostawał przez kilkadziesiąt lat niesprawny. Konserwacji poddano zarówno zespół brzmieniowy, jak i wystrój architektoniczny wraz z dekoracją pozłotniczą i malarską na powierzchni płycin[3].

Dyspozycja instrumentu:

Manuał Pedał
1. Principal 8 Fuß 1. Subbaß 16 Fuß
2. Flöte 8 Fuß (kryty) 2. Octavbaß 8 Fuß
3. Viola di Gamba 8 Fuß
4. Flöte 4 Fuß (otwarty)
5. Octave 4 Fuß
6. Progressio 3 Fach
7. Spitzflöte 2 Fuß

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025 [dostęp 2021-03-29].
  2. Grębanin [online], Kościoły drewniane w Polsce [dostęp 2021-03-29].
  3. Grębanin ( Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP) [online], musicamsacram.pl [dostęp 2024-07-16] (pol.).