Kościół w Hagby
![]() Kościół i cmentarz (2005) | |||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Miejscowość | |||||||||||||
| Wyznanie |
protestanckie | ||||||||||||
| Kościół | |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
Położenie na mapie regionu Kalmar ![]() | |||||||||||||
Położenie na mapie Szwecji ![]() | |||||||||||||
Kościół w Hagby[2] – kościół z XII lub XIII wieku w Hagby w Smalandii w Szwecji, zarządzany przez Kościół Szwecji.
Historia
Okres budowy świątyni to czas zastępowania kościołów drewnianych murowanymi w Szwecji. Powstało wówczas 8 kościołów na planie koła (w średniowieczu w Szwecji powstało łącznie 13 okrągłych kościołów[3]), w tym kościół w Voxtorp, położony blisko Hagby[4]. Kościół w Hagby jest uznawany za najlepiej zachowany z tych okrągłych świątyń[3]. Dokładna data budowy świątyni nie jest znana[5], szacuje się, że wzniesiono ją pomiędzy XII a XIII wiekiem[4]. Świątynia była pierwotnie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny[6]. Po ukończeniu budowy pożar zniszczył sklepienie kolebkowe[4]. Kościół został konsekrowany, być może ponowie, w XV wieku[4]. Razem z Mortorp Hagby tworzyło jedną parafię[4].
W latach 30. XIX wieku budynek poddano renowacji, powstało wówczas obecne drewniane sklepienie, powiększono także otwory okienne i zamontowano nowe okna[4]. Podczas wykopalisk archeologicznych pod posadzką znaleziono dużo pochówków i skarb ze srebrnymi monetami z XIII wieku oraz fragment nagrobka z inskrypcją runiczną[4]. Kolejna renowacja została przeprowadzona w 1968 roku, podczas niej m.in. zmniejszono wielkość otworów okiennych[4].
Kolejna konsekracja kościoła odbyła się 22 maja 2016 roku, dokonał jej biskup Fredrik Modéus[4].
Architektura
Kościół wzniesiono w stylu romańskim[3] na planie koła[4]. Pośrodku sali znajdowały cztery masywne filary z piaskowca[5]. Pierwotnie miał trzy kondygnacje, nad główną salą znajdowało się niewielkie pomieszczenie, które być może służyło jako magazyn, a nad nim pomieszczenie z większymi oknami, z których rozciągał się dobry widok na okolicę[4]. Druga kondygnacja znajdowała się także ponad apsydą[4]. Możliwe, że kościół posiadał wieżę, mogła ona zostać rozebrana w latach 60. XVII wieku[4]. Z racji swojego położenia przy wybrzeżu[4] świątynia ma charakter obronny, o czym świadczą niewielkie okienka, które mogły służyć jako otwory strzelnicze[7].
Wejście wiodło przez dekorowany kamienny portal[5]. Sklepienie w głównej sali wtórne, drewniane[4]. Łuk tęczowy ze średniowiecznym krucyfiksem[4], figury dwóch łotrów z krzyży, które znajdowały się obok krucyfiksu znajdują się w Muzeum Hrabstwa Kalmar[4]. W prezbiterium znajdują się pozostałości malowideł z początku XIV wieku oraz rozeta według projektu Britty Reich-Eriksson[4]. W kościele znajdowała się kamienna chrzcielnica z XIV wieku[8].
Kościół otacza cmentarz; najstarszy nagrobek pochodzi z 1805 roku[9].
Galeria
Widok na kościół i cmentarz z lotu ptaka (2020)
Dzwonnica (2005)- Wnętrze, prezbiterium (2007)
Prezbiterium (2005)- Ambona (2007)
Organy (2005)
Krucyfiks- Druga kondygnacja (2003)
Przypisy
- ↑ Bebyggelseregistret (BeBR) - Riksantikvarieämbetet [online], bebyggelseregistret.raa.se [dostęp 2024-06-08].
- ↑ Antoni Mączak, W czasach "potopu", Wydawnictwo Dolnośląskie, 1999, s. 272, ISBN 978-83-7023-733-2.
- 1 2 3 Rundkyrkor i Sverige [online] [dostęp 2024-06-05] [zarchiwizowane z adresu 2012-07-11] (szw.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Historia om Hagby kyrka [online], www.svenskakyrkan.se, 22 maja 2017 [dostęp 2024-06-05] (szw.).
- 1 2 3 AHIMKAR: Hagby rundkyrka och det medeltida lokalsamhället [online], web.archive.org, 1 maja 2007 [dostęp 2024-06-05] [zarchiwizowane z adresu 2007-05-01].
- ↑ Church Hagby, Uppsala, Parish church [online], saints-public.dh.gu.se [dostęp 2024-06-08] (ang.).
- ↑ Tadeusz Barucki, Architektura Szwecji, Warszawa: "Arkady", 1989, s. 22, ISBN 978-83-213-3253-6.
- ↑ Medeltidens bildvärld [online], medeltidbild.historiska.se [dostęp 2024-06-05] (szw.).
- ↑ Hagby kyrkogård [online], www.svenskakyrkan.se, 28 listopada 2016 [dostęp 2024-06-08] (szw.).



