Kompania łączności 18 Dywizji Piechoty

kompania łączności 18 Dywizji Piechoty
Historia
Państwo

 Polska

Sformowanie

1932

Rozformowanie

1939

Dowódcy
Pierwszy

kpt. Roman Domaszewicz

Ostatni

kpt. Leon Kühnbeck

Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja

Łomża

Rodzaj sił zbrojnych

wojsko

Rodzaj wojsk

łączność

Podległość

18 Dywizja Piechoty

Kompania łączności 18 Dywizji Piechoty – pododdział łączności Wojska Polskiego.

Historia kompanii

Na podstawie rozkazu Ministerstwa Spraw Wojskowych Szefostwo Łączności L. 680/tjn.32/Org. z 7 października 1932[a] została sformowana z dniem 20 października 1932 kompania telegraficzna 18 Dywizji Piechoty[3][4]. Na stanowisko dowódcy kompanii wyznaczony został porucznik Roman Domaszewicz, a na stanowiska młodszych oficerów kompanii podporucznicy: Stanisław Napoleon Bancer i Bogumił Julian Heinrich[5][b]. Dowódca kompanii był odpowiedzialny za jej organizację pod kierownictwem szefa łączności dywizji piechoty[2].

Oficerowie, podoficerowie i szeregowcy służby czynnej rocznika 1910 byli przydzieleni z baonów telegraficznych i istniejących już kompanii telegraficznych, natomiast rekruci rocznika 1911 zostali powołani bezpośrednio do kompanii w dniach 29-31 października 1932[2]. Kompania otrzymała osiem koni wierzchowych (remontów), osiem koni taborowych, osiem kompletnych rzędów wierzchowych i dwie pary uprzęży taborowych[8].

Kompania stacjonowała w Łomży[9][10] i była organiczną jednostką łączności 18 Dywizji Piechoty[11].

Kompania miała prowadzić szkolenie według obowiązującej „Instrukcji wyszkolenia wojsk łączności” sygn. MSWojsk. Szefostwo Łączności L. dz. 900/tjn. Wyszk. 30[12][13].

Kompania miała dwa plutony, lecz nie posiadała radia[14]. Pluton radio był mobilizowany w pułku radio w Warszawie[15] i po zakończeniu mobilizacji przydzielony do dywizji[16][17]. Dywizja nie posiadała wówczas organu zaopatrzenia i naprawy sprzętu łączności, czyli organu służby łączności[15][13].

Na podstawie rozkazu Dowództwa Łączności MSWojsk. L. 3000/tjn. I.Org. z 11 października 1937 kompania telegraficzna została przeorganizowana i przemianowana na kompanię łączności[8]. W składzie kompanii został utworzony pluton radio[18][19][20].

Organizacja pokojowa kompanii łączności:

  • dowódca kompanii (kapitan),
  • drużyna dowódcy kompanii[c],
  • I pluton telefoniczny,
  • II pluton telefoniczny,
  • III pluton radio,
  • gołębnik polowy[21][11].

Etat przewidywał 4 oficerów, 14-18 podoficerów (zależnie od typu kompanii), 130-133 szeregowców, 14 koni wierzchowych, 18-20 koni pociągowych, 2 samochody ciężarowe, 2 motocykle, 8 rowerów i 60 gołębi pocztowych[11].

Organizacja pokojowa była dostosowana do zadań mobilizacyjnych i okazała się dobrą[22].

1 września 1938 uprawnienia dowódcze względem kompanii otrzymał szef łączności dywizji[23][24][d]. Dowódcami (szefami) łączności 18 DP byli: kpt. łącz. Jan Łobocki (III 1929–XII 1932[26][27]), kpt. łącz. Teodor Spychalski (XII 1932–XII 1934[7]), mjr łącz. Tadeusz Klemens Błoński (XII 1934–III 1939[7][28]), kpt. łącz. Roman Domaszewicz (III–VII 1939) i kpt. łącz. Florian Cerkaski (III–IX 1939)[29].

Do zadań kompanii należało szkolenie rezerw podoficerów i szeregowców jedynie na potrzeby własne. Poborowi byli wcielani bezpośrednio do kompanii. Etaty były tak skalkulowane, że dla zaspokojenia zapotrzebowań wojennych musiano powołać pod broń osiem roczników rezerwistów[21][11]. Kandydaci na podoficerów służby czynnej z kompanii szkolili się w szkołach podoficerskich batalionów telegraficznych i pułku radio[30].

Wiosną 1939 kompania została podporządkowana pod względem wyszkolenia fachowego dowódcy 1 Grupy Łączności[31]. Ze względu na szybki wybuch wojny dowództwo grupy nie odegrało powierzonej mu roli[32].

Zgodnie z uzupełnionym planem mobilizacyjnym „W” kompania łączności 18 DP była jednostką mobilizującą. Pod względem mobilizacji materiałowej była przydzielona do 33 pułku piechoty[10][33].

Dowódca kompanii był odpowiedzialny za przygotowanie całości mobilizacji jednostek wpisanych na tabelę mob. z wyjątkiem mobilizacji materiałowej, za którą był współodpowiedzialny razem z dowódcą 33 pułku piechoty[34].

Dowódca kompanii był ponadto odpowiedzialny za przeprowadzenie mobilizacji:

  • kompanii telefonicznej 18 DP,
  • plutonu łączności Kwatery Głównej 18 DP,
  • plutonu radio 18 DP,
  • drużyny parkowej łączności 18 DP,
  • 2-gi gołębnika polowego samodzielnej drużyny gołębi pocztowych nr 6[e].

Wszystkie jednostki były mobilizowane w Łomży, w alarmie, w grupie jednostek oznaczonych kolorem niebieskim[10][36].

Po zakończeniu czynności mobilizacyjnych kompania przekazywała: nadwyżki personelu i materiału koleją do Ośrodka Zapasowego Telegraficznego „Zegrze”, natomiast nadwyżki koni i środków przewozowych do 33 pp[10][33]

Jednostki zmobilizowane przynależały pod względem ewidencyjnym do OZ Telegraficznego „Zegrze” z wyjątkiem plutonu radio 18 DP, który przynależał do Ośrodka Zapasowego Radio w Warszawie[34].

23 sierpnia 1939 została zarządzona mobilizacja jednostek „niebieskich” na terenie Okręgu Korpusu Nr I. Początek mobilizacji został wyznaczony na godz. 6.00 następnego dnia[37].

Jednostki łączności 18 DP były formowane według organizacji wojennej L.3124/mob.org., ukompletowane zgodnie z zestawieniem specjalności L.3124/mob.AR oraz uzbrojone i wyposażone zgodnie z wojennymi należnościami materiałowymi L.3124/mob./mat.[38]

Pluton łączności Kwatery Głównej 18 DP przeznaczony był do obsługi dowództwa dywizji, kompania telefoniczna przeznaczona do budowy i obsługi polowej sieci telefonicznej (z kabla polowego), a drużyna parkowa łączności odpowiadała za zaopatrzenie, naprawę i ewakuację sprzętu łączności[39][40][41].

Pluton radio 18 DP był formowany według organizacji wojennej L.3121/mob.org., ukompletowany zgodnie z zestawieniem specjalności L.3121/mob.AR oraz uzbrojony i wyposażony zgodnie z wojennymi należnościami materiałowymi L.3121/mob./mat.[38]

Samodzielna drużyna gołębi pocztowych nr 6 była formowana według organizacji wojennej L.3681/mob.org., ukompletowana zgodnie z zestawieniem specjalności L.3681/mob.AR oraz uzbrojona i wyposażona zgodnie z wojennymi należnościami materiałowymi L.3681/mob./mat.[38]

W czasie kampanii wrześniowej jednostki łączności z plutonem radio walczyły w składzie macierzystej dywizji, natomiast samodzielna drużyna gołębi pocztowych nr 6 została przeznaczona dla Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”[42].

Kadra kompanii

Dowódcy kompanii
  • por. / kpt. łącz. Roman Domaszewicz (X 1932 – III 1939)
  • kpt. łącz. Leon Tadeusz Honorat Kühnbeck (III – IX 1939)
Obsada personalna kompanii łączności 18 DP w marcu 1939[9]
  • dowódca kompanii – kpt. łącz. Leon Tadeusz Honorat Kühnbeck
  • dowódca plutonu telefonicznego – por. łącz. Tadeusz de Napiwon-Burkiewicz
  • dowódca plutonu radio – ppor. łącz. Alfons Steinke
Obsada personalna jednostek łączności 18 DP i plutonu radio we wrześniu 1939[f]
  • dowódca kompanii telefonicznej 18 DP – kpt. łącz. Leon Tadeusz Honorat Kühnbeck[g]
  • dowódca plutonu – ppor. łącz. rez. Alfred Lipski[h]
  • dowódca plutonu – ppor. łącz. rez. mgr Antoni Muszycki †19 IX 1939 Czerwony Bór[43]
  • dowódca plutonu łączności KG 18 DP – por. łącz. Tadeusz de Napiwon-Burkiewicz[i]
  • dowódca plutonu radio 18 DP – ppor. łącz. Alfons Steinke[j]
  • dowódca drużyny parkowej łączności 18 DP – NN

Uwagi

  1. ↑ Wspomniany rozkaz został wydany w uzupełnieniu rozkazu MSWojsk. Szefostwo Łączności L. dz. 1000 Og. tj. z 23 października 1931, rozkazu MS Wojsk. Biuro Og. Org. L. 1907/tj. Org. z 18 lipca 1932 (ogłoszonego 11 sierpnia 1932 w „Dodatku Tajnym” nr 6 do Dziennika Rozkazów MS Wojsk.[1]) i rozkazu Szefostwa Łączności L. 531/tj. z 12 września 1932[2].
  2. ↑ 1 września 1934 do kompanii został wcielony absolwent Szkoły Podchorążych Inżynierii, ppor. łącz. Tadeusz de Napiwon-Burkiewicz[6], a ppor. łącz. Bogumił Julian Heinrich został przeniesiony do Kadry 3 batalionu telegraficznego w Grodnie[7].
  3. ↑ W składzie drużyny dowódcy kompanii znajdował się szef kompanii, pisarz, podoficer sprzętowy, podoficer sanitarny, podoficer gospodarczo-furażowy, podoficer weterynaryjny i podkuwacz[18].
  4. ↑ Stanowisko szefa łączności dywizji piechoty zostało przemianowane na dowódcę łączności. Jednocześnie wydano instrukcję normującą ściśle zakres działania dowódcy łączności dywizji piechoty[25][23].
  5. ↑ Samodzielną drużynę gołębi pocztowych nr 6 (bez drugiego gołębnika) mobilizowało Centrum Wyszkolenia Łączności z 1 batalionem telegraficznym w Zegrzu[35].
  6. ↑ Władysław Leonard wymienił jako dowódcę plutonu por. łącz. Tadeusza Stanisława Burdzińskiego[42].
  7. ↑ Leon Tadeusz Honorat Kühnbeck (ur. 5 września 1904 w Jarosławiu) dostał się do niemieckiej niewoli, przebywał w Oflagu II C Woldenberg[43]. Zmarł 3 maja 1957 i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie[44].
  8. ↑ Alfred Lipski (ur. 15 października 1900 w Krakowie) dostał się do niemieckiej niewoli, przebywał w Oflagu II C Woldenberg. Zmarł 3 listopada 1961 i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie[44].
  9. ↑ Tadeusz de Napiwon-Burkiewicz (ur. 26 lutego 1913 w Tłumaczu) dostał się do niemieckiej niewoli, przebywał w Oflagu II C Woldenberg[45][43].
  10. ↑ Ppor. łącz. Alfons Steinke (ur. 17 lutego 1915 w Gelsenkirchen) został deportowany do pracy przymusowej. Od 1 listopada 1941 do 1 stycznia 1945 pracował w zakładach Siemensa w Gdańsku. Zmarł 8 sierpnia 2006[43][46].

Przypisy

  1. ↑ Kozłowski 1964 ↓, s. 198.
  2. 1 2 3 Zajączkowski 2015 ↓, s. 587.
  3. ↑ Zajączkowski 2015 ↓, s. 205, 587.
  4. ↑ Janicki i Korbal 2021 ↓, s. 13.
  5. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 425, 426.
  6. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 15 sierpnia 1934, s. 217, 226.
  7. 1 2 3 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 22 grudnia 1934, s. 268.
  8. 1 2 Zajączkowski 2015 ↓, s. 207.
  9. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 826.
  10. 1 2 3 4 Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 496.
  11. 1 2 3 4 Popławski 1965 ↓, s. 135.
  12. ↑ Zajączkowski 2015 ↓, s. 205.
  13. 1 2 Janicki i Korbal 2021 ↓, s. 15.
  14. ↑ Cepa 1940 ↓, s. 5.
  15. 1 2 Cepa 1940 ↓, s. 4.
  16. ↑ Konarski 1940 ↓, s. 82.
  17. ↑ Chamski 1941 ↓, s. 3.
  18. 1 2 Zajączkowski 2015 ↓, s. 208.
  19. ↑ Janicki i Korbal 2021 ↓, s. 20.
  20. ↑ Popławski 1965 ↓, s. 135, wg autora pluton radio został utworzony na podstawie rozkazu z 27 lipca 1937..
  21. 1 2 Konarski 1940 ↓, s. 84.
  22. ↑ Konarski 1940 ↓, s. 87.
  23. 1 2 Zajączkowski 2015 ↓, s. 210, 211.
  24. ↑ Kozłowski 1964 ↓, s. 204.
  25. ↑ Chamski 1941 ↓, s. 12.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 202.
  27. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 425.
  28. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 264, 535.
  29. ↑ Dymek 1999 ↓, s. 162.
  30. ↑ Chamski 1941 ↓, s. 77.
  31. ↑ Kozłowski 1964 ↓, s. 205, 206.
  32. ↑ Chamski 1941 ↓, s. 11.
  33. 1 2 Zarzycki 1995 ↓, s. 139.
  34. 1 2 Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 475.
  35. ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 476.
  36. ↑ Zarzycki 1995 ↓, s. 139, autor nie wymienił 2-go gołębnika polowego samodzielnej drużyny gołębi pocztowych nr 6.
  37. ↑ Zarzycki 1995 ↓, s. 218.
  38. 1 2 3 Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 1096.
  39. ↑ Cepa 1940 ↓, s. 20, 21, 71.
  40. ↑ Chamski 1941 ↓, s. 169.
  41. ↑ Popławski 1965 ↓, s. 144.
  42. 1 2 Leonard 1991 ↓, s. 221.
  43. 1 2 3 4 Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2025-02-07].
  44. 1 2 Leon Kühnbeck. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. [dostęp 2025-02-07].
  45. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 269.
  46. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 271.

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
  • Heliodor Cepa: Uwagi na temat przygotowania łączności w czasie pokoju i jej działania w czasie wojny. [w:] B.I.9a [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, 1940-01-06. [dostęp 2022-06-13].
  • Zygmunt Chamski: Studjum łączności w kampanii polskiej 1939 roku. [w:] B.I.9c cz. 1 odpis [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, październik 1941. [dostęp 2022-06-13].
  • Przemysław Dymek: Samodzielna Grupa Operacyjna „Narew” 1939 w polskiej historiografii wojskowej. Poznań: Wydawnictwo SORUS s.c., 1999. ISBN 83-87133-54-X.
  • Paweł Janicki, Jędrzej Korbal: Organizacja piechoty w 1939 roku : cz. 5. Łączność dywizji. Warszawa: Edipresse Polska S.A., 2021, seria: Wielka Księga Piechoty Polskiej 1918–1939. ISBN 978-83-8164-452-5.
  • Zenon Konarski: Uwagi i spostrzeżenia, dotyczące przygotowań do działań wojennych z zakresu organizacji i mobilizacji wojsk łączności. [w:] B.I.9b [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, 1940-01-30. [dostęp 2022-06-13].
  • Eugeniusz Kozłowski: Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1964.
  • Władysław Leonard: Dowództwa i łączność : Obsada we wrześniu 1939. [w:] B.I.9c cz. 2 [on-line]. Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, styczeń 1991. [dostęp 2018-10-31].
  • Tadeusz Popławski. Polskie wojska łączności w wojnie obronnej 1939 r.. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (36), 1965. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. 
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.
  • Marek Zajączkowski: Wielkopolskie oddziały wojsk łączności 1919–1939. Poznań: Wydawnictwo Miejskie Poznania, 2015. ISBN 978-83-77-68-116-9.
  • Piotr Zarzycki: Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1995. ISBN 83-85621-87-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.