Ludwig Göransson
![]() Göransson w 2018 | |
| Imię i nazwisko przy narodzeniu |
Ludwig Emil Tomas Göransson |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 września 1984 |
| Zawód |
kompozytor, dyrygent, producent muzyczny |
| Współmałżonek |
Serena McKinney |
| Lata aktywności |
od 2008 |
Ludwig Emil Tomas Göransson (ur. 1 września 1984 w Linköping) – szwedzki kompozytor muzyki filmowej, dyrygent, tekściarz i producent muzyczny. Jest autorem ścieżek dźwiękowych do serialów The Mandalorian, Księga Boby Fetta, a także do filmów Oppenheimer, Tenet, Czarna Pantera, Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu oraz To nie wypanda[1][2].
Życiorys
Göransson urodził się i wychował w Linköping. Jego matka Maria, florystka, pochodzi z Warszawy, a jego ojciec Tomas, nauczyciel gry na gitarze, jest Szwedem. Ludwig ma starszą siostrę o imieniu Jessika[3][4]. Został nazwany na cześć Ludwiga van Beethovena[3]. Zaczął naukę muzyki w młodym wieku, a następnie ukończył Royal College of Music w Sztokholmie. W 2007 roku przeniósł się do Los Angeles, aby studiować na Uniwersytecie Południowej Kalifornii[5]. To właśnie na tej uczelni Ludwig poznał Ryana Cooglera, dla którego Ludwig skomponował muzykę do nagrodzonego w 2011 roku filmu krótkometrażowego Fig, który Coogler wyreżyserował podczas studiów na USC. Następnie mężczyźni pracowali razem nad Fruitvale, Creed i Czarną Panterą. Wkrótce po ukończeniu Uniwersytetu Południowej Kalifornii rozpoczął pracę jako asystent Theodore’a Shapiro, kompozytora znanego z takich filmów jak Nadchodzi Polly, Diabeł ubiera się u Prady, Idiokracja i Jaja w tropikach. W 2018 roku Göransson poślubił amerykańską skrzypaczkę Serenę McKinney[6]. Ma dwóch synów[7]. W 2019 roku na świat przyszło ich pierwsze dziecko[3].
Kompozytor filmowy i telewizyjny
W 2013 roku Göransson skomponował muzykę do swojego pierwszego filmu fabularnego w reżyserii Ryana Cooglera. Był to film Fruitvale, na podstawie śmiertelnego postrzelenia 22-letniego Oscara Granta w dniu 1 stycznia 2009. Film zdobył Grand Jury Prize i nagrody publiczności w kategorii dramat na Sundance Film Festival w 2013 roku, zdobywając także nagrody Avenir i Un Certain Regard na 66. Festiwalu Filmowym w Cannes[8].
W sierpniu 2013 roku Göransson podpisał kontrakt menadżerski jako kompozytor dla wytwórni Jaya-Z, Roc Nation[3][9]. W tym samym roku skomponował także muzykę do filmu Millerowie[1].
W 2015 roku Coogler i Göransson ponownie współpracowali, tym razem nad docenionym przez krytyków filmem z serii Rocky, Creed: Narodziny legendy. W latach 2016–17 komponował muzykę do Wspomnień płatnego zabójcy, Agent i pół i Ponad wszystko[1].
W 2018 roku Göransson i Coogler połączyli siły, aby nawiązać współpracę po raz trzeci i stworzyć film zatytułowany Czarna Pantera[10]. Göransson postanowił stworzyć partyturę, która mieściłaby się gdzieś pomiędzy tradycyjnym afrykańskim instrumentarium, a partyturą superbohaterską. W tym celu udał się do Senegalu, aby zbadać tradycyjną afrykańską muzykę i instrumenty. Tam poznał muzyka Baabę Maala, którego głos pojawia się w ścieżce dźwiękowej, śpiewającego w swoim ojczystym języku Fula. Później udał się do Międzynarodowej Biblioteki Muzyki Afrykańskiej w Republice Południowej Afryki, założonej przez Hugh Tracey[11]. W 2019 roku muzyka Göranssona do filmu Czarna Pantera zdobyła Oscara za najlepszą muzykę filmową i nagrodę Grammy za najlepszą ilustracyjną ścieżkę muzyczną w formach wizualnych[12][13].
22 maja 2019 roku ogłoszono, że Göransson komponuje muzykę do filmu Tenet Christophera Nolana[14]. W 2020 roku pracował nad oryginalnymi piosenkami i muzyką z Justinem Timberlakiem do filmu Trolle 2[3].
Od 2019 roku Göransson skomponował muzykę do 2 sezonów serialu telewizyjnego The Mandalorian, którego akcja rozgrywa się w uniwersum Gwiezdnych Wojen[15]. Zdobył nagrodę Emmy za najlepszą kompozycję muzyczną w serialu za finały sezonu 1[16], jak i sezonu 2[17]. W 2021 roku zaczął nagrywać muzykę do spin-offu Mandaloriana – Księga Boby Fetta[18], którego premiera odbyła się 29 grudnia 2021 roku[19].
W 2022 roku pracował nad ścieżką dźwiękową do filmu Pixara To nie wypanda[20] i drugiej części Czarnej Pantery, Wakanda w moim sercu[21]. Dla tego ostatniego był współautorem piosenki Lift Me Up w wykonaniu Rihanny, która przyniosła mu nominację do Oscara za najlepszą piosenkę oryginalną[22].
Po raz drugi współpracował z Christopherem Nolanem przy jego filmie Oppenheimer z 2023 roku[23]. Towarzysząca mu ścieżka dźwiękowa zyskała uznanie krytyków i przyniosła Göranssonowi nagrodę BAFTA za najlepszą muzykę, nagrodę Critics’ Choice Movie Award za najlepszą muzykę, Złoty Glob za najlepszą muzykę oraz Oscara za najlepszą muzykę filmową[24].
Filmografia
Źródło:[25]
| Rok | Tytuł polski | Tytuł oryginalny | Reżyser |
|---|---|---|---|
| 2008 | Marley i ja | Marley & Me | David Frankel |
| 2009 | Rok pierwszy | Year One | Harold Ramis |
| Zabójcze ciało | Jennifer's body | Karyn Kusama | |
| 2011 | 30 minut lub mniej | 30 Minutes or Less | Ruben Fleischer |
| 2013 | Fruitvale | Fruitvale Station | Ryan Coogler |
| Millerowie | We're the Millers | Rawson Marshall Thurber | |
| 2014 | Stretch | Stretch | Joe Carnahan |
| Miasteczko, które bało się zmierzchu | The Town That Dreaded Sundown | Alfonso Gomez-Rejon | |
| Wesołe kurcze święta | A Merry Friggin' Christmas | Tristram Shapeero | |
| Pierwsza piątka | Top Five | Chris Rock | |
| 2015 | Creed: Narodziny legendy | Creed | Ryan Coogler |
| 2016 | Agent i pół | Central Intelligence | Rawson Marshall Thurber |
| Wspomnienia płatnego zabójcy | True Memoirs of an International Assassin | Jeff Wadlow | |
| Serce w rozterce | Inner Workings | Leo Matsuda | |
| 2017 | Ponad wszystko | Everything, Everything | Stella Meghie |
| 2018 | Czarna Pantera | Black Panther | Ryan Coogler |
| Życzenie śmierci | Death Wish | Eli Roth | |
| Venom | Venom | Ruben Fleischer | |
| Porcja | Slice | Austin Vesely | |
| Creed II | Creed II | Steven Caple Jr. | |
| 2020 | Tenet | Tenet | Christopher Nolan |
| Trolle 2 | Trolls World Tour | Walt Dohrn | |
| 2021 | Pranksterzy w trasie | Bad Trip | Kitao Sakurai |
| 2022 | To nie wypanda | Turning Red | Domee Shi |
| Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu | Black Panther: Wakanda Forever | Ryan Coogler | |
| Zen – Grogu i koty z kurzu | Zen - Grogu and Dust Bunnies | Katsuya Kondō | |
| 2023 | Oppenheimer | Oppenheimer | Christopher Nolan |
| 2025 | Grzesznicy | Sinners | Ryan Coogler |
| 2026 | Odyseja | The Odyssey | Christopher Nolan |
| Lata | Tytuł polski | Tytuł oryginalny | Twórcy |
|---|---|---|---|
| 2009–2015 | Community | Community | Dan Harmon |
| 2011–2013 | Happy Endings | Happy Endings | David Caspe |
| 2011–2018 | Jess i chłopaki | New Girl | Elizabeth Meriwether |
| 2014–2015 | Niewierni | Satisfaction | Sean Jablonski |
| 2016–2018 | Angie Tribeca | Angie Tribeca | Steve Carell
Nancy Carell |
| 2019–2020 | The Mandalorian | The Mandalorian | Jon Favreau |
| 2021–2022 | Księga Boby Fetta | The Book of Boba Fett | |
| 2023 | Ahsoka | Ahsoka | Dave Filoni |
Nagrody i nominacje
| Nagroda | Data | Kategoria | Odbiorca | Wynik | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|
| Nagroda Akademii Filmowej | 2019 | Najlepsza muzyka filmowa | Czarna Pantera | Zwycięstwo | [26] |
| 2024 | Oppenheimer | ||||
| Złoty Glob | 2019 | Najlepsza muzyka | Czarna Pantera | Nominacja | |
| 2021 | Tenet | ||||
| 2024 | Oppenheimer | Zwycięstwo | |||
| Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej
(BAFTA) |
2024 | Najlepsza muzyka | |||
| Emmy | 2020 | Najlepsza kompozycja muzyczna w serialu | The Mandalorian | ||
| 2021 | |||||
| Nagroda Saturn | 2018 | Najlepsza muzyka | Czarna Pantera | Nominacja | |
| 2021 | Tenet | ||||
| Chritics' choice | 2019 | Najlepsza muzyka | Czarna Pantera | ||
| 2021 | Tenet | ||||
| 2024 | Oppenheimer | Zwycięstwo | |||
| Annie | 2023 | Najlepsza muzyka | To nie wypanda | Nominacja | |
| Nagroda Satelita | 2021 | Najlepsza muzyka | Tenet | ||
| 2024 | Oppenheimer | ||||
| Czarna Szpula | 2014 | Najlepsza ścieżka dźwiękowa filmu | Fruitvale | ||
| 2016 | Najlepsza muzyka | Creed: Narodziny legendy | |||
| 2017 | Najlepsza muzyka (w serialu dramatycznym, komediowym lub limitowanym) | Atlanta | |||
| 2019 | Najlepsza muzyka | Creed II | |||
| Czarna Pantera | |||||
| Grammy | 2019 | Najlepsza ilustracyjna ścieżka muzyczna w formach wizualnych | Zwycięstwo | ||
| 2022 | The Mandalorian | Nominacja | |||
| 2024 | Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu | ||||
| Oppenheimer | Zwycięstwo |
Przypisy
- 1 2 3 Ludwig Göransson | Composer, Music Department, Producer [online], IMDb [dostęp 2024-08-08] (ang.).
- ↑ Ludwig Göransson [online], Genius [dostęp 2024-08-08] (ang.).
- 1 2 3 4 5 'Black Panther' composer Ludwig Göransson brings new sounds to 'Star Wars' series 'The Mandalorian' [online], Los Angeles Times, 1 listopada 2019 [dostęp 2024-03-19] (ang.).
- ↑ Tim Greiving, How Ludwig Goransson Became Directors’ Secret Musical Weapon, „The New York Times”, 11 listopada 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Sean, Ludwig Göransson composes score for Christopher Nolan’s “Oppenheimer” [online], USC Thornton School of Music, 21 lipca 2023 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Tim Greiving, Composer Ludwig Göransson on ‘Black Panther’ Music, Childish Gambino and Danny Elfman [online], Variety, 21 lutego 2019 [dostęp 2024-08-08] (ang.).
- ↑ Ludwig Göransson's Oscars Red Carpet Interview with @AmeliaDimoldenberg | 96th Oscars Red Carpet. [dostęp 2024-08-08].
- ↑ Fruitvale Station. Ryan Coogler OG Project, Significant Productions. 2013-07-26. [dostęp 2024-08-08].
- ↑ ROCNATION | Ludwig Goransson [online], web.archive.org, 4 października 2013 [dostęp 2024-03-20] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-04].
- ↑ Condé Nast, How Black Panther Composer Ludwig Göransson Found the Sound of Wakanda [online], Pitchfork, 7 lutego 2018 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Kevin EG Perry, Senegalese singer Baaba Maal on being the sound of Black Panther’s Wakanda [online], NME, 21 marca 2018 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ 'Black Panther' Wins Grammy Award for Best Score Soundtrack for Visual Media [online], Marvel [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ David Ehrlich, Ludwig Göransson Wins Best Original Score Oscar for ‘Black Panther’ [online], IndieWire, 25 lutego 2019 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Ludwig Göransson to Score Christopher Nolan’s ‘Tenet’ | Film Music Reporter [online] [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ 'Black Panther' composer Ludwig Göransson brings new sounds to 'Star Wars' series 'The Mandalorian' [online], Los Angeles Times, 1 listopada 2019 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Condé Nast, Emmys 2020: Ludwig Göransson Wins Outstanding Music Composition for The Mandalorian [online], Pitchfork, 20 września 2020 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ The Mandalorian Season 2 Earns Grammy Nomination [online], Epicstream, 24 listopada 2021 [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Adam Starkey, ‘The Mandalorian’ composer will return for spin-off ‘The Book Of Boba Fett’ [online], NME, 23 września 2021 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Joe Otterson, ‘Book of Boba Fett’ Sets December Premiere Date on Disney Plus [online], Variety, 29 września 2021 [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Jon Burlingame, The Music of ‘Turning Red’ Is an All-Star Affair Featuring Billie Eilish, Finneas and Ludwig Goransson [online], Variety, 11 marca 2022 [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Bryan Abrams, "Black Panther: Wakanda Forever" Composer Ludwig Göransson on the Score's Secret Weapon [online], Motion Picture Association, 14 grudnia 2022 [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Tom Tapp, Oscar Best Original Song: Rihanna Gets Her First Nomination For “Lift Me Up,” Faces Stiff Competition From Lady Gaga, Diane Warren & More [online], Deadline, 24 stycznia 2023 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Zoe Guy, Christopher Nolan Is Going Nuclear With Oppenheimer [online], Vulture, 8 maja 2023 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Chris McPherson, ‘Oppenheimer’ Scores Most Wins at 2024 BAFTAs [online], Collider, 18 lutego 2024 [dostęp 2024-03-20] (ang.).
- ↑ Ludwig Göransson Albums and Discography [online], Genius [dostęp 2024-08-01].
- ↑ Ludwig Goransson Awards, „The Times of India”, ISSN 0971-8257 [dostęp 2024-03-20].
Linki zewnętrzne
- Ludwig Göransson w bazie Filmweb
- Ludwig Göransson w bazie IMDb (ang.)
