Maria Łowmiańska
 Maria Łowmiańska z uczennicami przed budynkiem Liceum im. Dąbrówki (Poznań, 1953) | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 października 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
7 lutego 1962 |
| Doktor nauk historycznych | |
| Specjalność: dzieje Wielkiego Księstwa Litewskiego, historia Wileńszczyzny | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1931 – historia |
| nauczyciel | |
| Liceum | |
Maria Łowmiańska z domu Plackowska (ur. 28 października 1891 w Puczniewie, zm. 7 lutego 1962)[1] – polska historyk, doktor nauk historycznych, badaczka dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego i Wileńszczyzny.
Życiorys
Córka Konstantego Plackowskiego i Marii z Borowych[1][2] pochodziła z okolic Łodzi[1][3]. W latach 1919–1922 studiowała historię na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, gdzie w 1927 r. uzyskała absolutorium[1]. Stopień doktora nauk historycznych uzyskała tamże w 1931 roku, na podstawie rozprawy Wilno przed najazdem moskiewskim 1655 roku[1][4]. W okresie dwudziestolecia międzywojennego opublikowała kilka artykułów naukowych[5]. W 1924 r. wyszła za mąż za Henryka Łowmiańskiego (1898–1984), którego poznała na studiach[1]. Jej pracę naukową zakończył wybuch II wojny światowej. Okupację spędziła z mężem w Wilnie, w po wojnie wyjechali do Poznania, gdzie podjęła pracę jako nauczycielka historii i języka polskiego w Liceum Ogólnokształcącym Towarzystwa Przyjaciół Dzieci nr VII, dzisiejszego VII Liceum Ogólnokształcącego im. Dąbrówki[1][6]. Nie mając dostępu do materiałów źródłowych, nie prowadziła już badań nad historią Wilna. Zmarła 7 lutego 1962 r. Po Została pochowana w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Rzgowie pod Łodzią, gdzie w 1984 r. pochowany został także Henryk Łowmiański[1].
Wybrane publikacje
- Wilno przed najazdem moskiewskim 1655 roku, Wilno: Wydawnictwo Magistratu m. Wilna 1929 (wyd. 2 - Dwa doktoraty z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2005).
- W sprawie składu narodowościowego cechów wileńskich (w. XVI-XVIII), Wilno: Druk. "Znicz" 1930.
- Dokumenty do historji kamienic, przeznaczonych na chowanie metryki W. Ks. (1588–1712), Wilno: Zakłady Graficzne "Znicz" 1930.
- Hrehory Ościk i jego zdrada w roku 1580, Wilno: Druk. Lux 1933.
- Akty cechów wileńskich 1495–1759, zebrał i przygotował do druku Henryk Łowmiański, przy współudziale Marii Łowmiańskiej i Stanisława Kościałkowskiego, przedmową i skorowidzem opatrzył Jan Jurkiewicz, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2006.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Henryka Ilgiewicz, Maria Łowmiańska – międzywojenna badaczka dziejów Wilna, „Rocznik SNPL”, 23A, 2023, s. 3–23.
- ↑ Tadeusz Świtała, Profesor doktor Henryk Łowmiański, „Kronika Miasta Poznania”, 43 (1), 1975, s. 125–130 [dostęp 2024-10-07].
- ↑ Andrzej Tomczak (red.), Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wspomnienia pracowników, Toruń 1995, p. 79
- ↑ Bogumił Zwolski, Wykaz tematów prac doktorskich oraz prac magisterskich i nauczycielskich w zakresie historii, przyjętych w latach 1923–1933 przez komisję Egzaminacyjną Wydz. Humanistycznego U.S.B. [w:] Księga pamiątkowa Koła Historyków Słuchaczy Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie 1923–1933, Wilno: Zrzeszenie Kół Naukowych 1933, s. 370
- ↑ Michał Kozłowski, Nauczyciel i wychowawca. O uczniach Stanisława Kościałkowskiego [w:] Stanisław Kościałkowski pamięci przywrócony, red. Małgorzata Dąbrowska, Warszawa–Łódź IPN 2016, s. 130-179 .
- ↑ Rafał Witkowski, Nota od wydawcy [w:] Dwa doktoraty z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2005, s. 14-15
Bibliografia
- Zigmantas Kiaupa, Maria i Henryk Łowmiański - badacze dziejów miasta Wilna [w:] Profesor Henryk Łowmiański - życie i dzieło. Materiały z sesji naukowej poświęconej dziesiątej rocznicy śmierci Uczonego (Poznań 7-8 X 1994 r.), pod red. Artura Kijasa i Krzysztofa Pietkiewicza, Poznań: Instytut Historii UAM 1995, s. 58-66.
- Rafał Witkowski, Nota od wydawcy [w:] Dwa doktoraty z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2005, s. 13-17.
- Jan Jurkiewicz, Przedmowa [w:] Akty cechów wileńskich 1495–1759, zebrał i przygotował do druku Henryk Łowmiański, przy współudziale Marii Łowmiańskiej i Stanisława Kościałkowskiego, przedmową i skorowidzem opatrzył Jan Jurkiewicz, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 2006, s. 6-19.
- Michał Kozłowski, Nauczyciel i wychowawca. O uczniach Stanisława Kościałkowskiego [w:] Stanisław Kościałkowski pamięci przywrócony, red. Małgorzata Dąbrowska, Warszawa–Łódź IPN 2016, s. 130-179 .