Marian Jadwiński

Marian Jadwiński

Niekrasa

podpułkownik dyplomowany piechoty
Pełne imię i nazwisko	Marian Leon Jadwiński
Data i miejsce urodzenia	25 marca 1895 Tartaków
Data i miejsce śmierci	1973 Londyn
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	69 pułk piechoty
Stanowiska	zastępca dowódcy pułku
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa obrona Lwowa 1939
Odznaczenia

Marian Leon Jadwiński, ps. Niekrasa (ur. 25 marca 1895 w Tartakowie, zm. 1973 w Londynie) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Urodził się 25 marca 1895 w miasteczku Tartaków, w ówczesnym powiecie sokalskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Tomasza i Eleonory z Jakubczaków^[1][2]. Był starszym bratem Antoniego (1897–1916), legionisty, pośmiertnie odznaczonego Krzyżem Niepodległości^[2]. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Mielcu. Tam też rozpoczął naukę w c. k. Gimnazjum. Później kontynuował naukę kolejno w c. k. Gimnazjum w Dębicy, c. k. Gimnazjum II w Rzeszowie i c. k. Gimnazjum V w Krakowie^[1][3][4]. W Krakowie, w roku szkolnym 1913/1914 ukończył naukę w klasie VIb, a brat w klasie III^[5].

W czasie I wojny światowej, jako uczeń gimnazjum wstąpił do Legionów Polskich. Walczył w szeregach 5 pułku piechoty^[2]. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) został wcielony do cesarskiej i królewskiej armii^[1]. Początkowo walczył w szeregach 100 pułku piechoty, a później w Tyrolu Południowym w szeregach 75 pułku piechoty^[1]. W marcu 1918 został mianowany chorążym^[1]. W październiku tego roku pełnił służbę w batalionie zapasowym 75 pp w Debreczynie^[1]. Na początku listopada, po rozpadzie Austro-Węgier, razem z batalionem został przewieziony koleją do Jindřichův Hradec, a następnie udał do Krakowa^[1].

W grudniu 1918 w Jędrzejowie sformował 9 kompanię 25 pułku piechoty^[6]. 14 marca 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich, z warunkowym zatwierdzeniem stopnia podporucznika nadanego przez generała Edwarda Rydza-Śmigłego i przydziałem do 25 pp^[7]. W 1921 zdał maturę w Państwowym I Gimnazjum Nowodworskiego w Krakowie^[1].

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 892 lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był 5 pułk piechoty Legionów w Wilnie^[8]. W listopadzie 1922 został przeniesiony do 63 pułku piechoty w Toruniu na stanowisko dowódcy kompanii, a później batalionu^[1][9]. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 15 sierpnia 1924 i 232. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[10]. W 1925 został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie^[1].

W 1926 „wziął udział w wypadkach majowych jako wierny żołnierz Marszałka Piłsudskiego”^[1]. W tym samym roku został przydzielony do Oficerskiej Szkoły Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej na stanowisko dowódcy batalionu^[11]. W listopadzie 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Ministerstwa Skarbu^[12]. Objął obowiązki kierownika Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego Straży Granicznej w Sanoku^[13]. W listopadzie 1928 został przeniesiony z dyspozycji ministra skarbu do 30 pułku piechoty w Warszawie na stanowisko dowódcy III batalionu^[14]. 5 stycznia 1931 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu 1930–1932. 1 listopada 1932, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. 17 stycznia 1933 został awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 i 11 lokatą w korpusie oficerów piechoty^[15]. 28 czerwca 1933 ogłoszono jego przeniesienie do 3 batalionu strzelców w Rembertowie na stanowisko dowódcy batalionu^[16]. Następnie został przeniesiony do Dowództwa 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty w Grudziądzu na stanowisko szefa sztabu. W latach 1938–1939 był I zastępcą dowódcy 69 pułku piechoty w Gnieźnie^[17].

W kampanii wrześniowej pełnił obowiązki szefa sztabu Korpusu Ochotniczego do Specjalnych Zadań. 22 września na polecenie dowódcy korpusu, generała dywizji Mariana Januszajtisa został skierowany ze Lwowa na tereny okupowane przez Niemców do Makowa Podhalańskiego, gdzie miał koordynować działania dywersji pozafrontowej^[18][19]. Powierzonego zadania nie był w stanie wykonać. Dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Oflagu XII A Hadamar^[20].

Po uwolnieniu z niewoli i zakończeniu II wojny światowej pozostał na emigracji. 1 grudnia 1957 został wybrany członkiem Zarządu Zjednoczenia Polskiego w Wielkiej Brytanii^[21]. Zmarł w 1973 w Londynie^[22].

W 1920 ożenił się z Wandą z Wagnerów, z którą miał córkę Żywię (ur. 1921)^[1].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6578 – 17 maja 1922^[23][1][24]
• Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[25]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”^[26][27]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie^[1]
• Złoty Krzyż Zasługi – 17 marca 1930 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”^[28]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[1]

• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. II Gimnazyum w Rzeszowie za rok szkolny 1912. Rzeszów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1912.
• VII. Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. Gimnazyum V. w Krakowie za rok szkolny 1912/13. Kraków: nakładem Dyrekcyi c. k. Gimnazyum V, 1913.
• VIII. Sprawozdanie Dyrekcyi c. k. Gimnazyum V. w Krakowie za rok szkolny 1913/14. Kraków: nakładem Dyrekcyi c. k. Gimnazyum V, 1914.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
• Tadeusz Banaszak. Garnizony wojska polskiego w regionie świętokrzyskim. Garnizon Jędrzejów. „Świętokrzyskie”. 13 (17), czerwiec 2014. Kielce: Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Witolda Gombrowicza. ISSN 1895-2895. 
• Piotr Kozłowski: Zapomniani obrońcy granic południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej 1922–1939: słownik biograficzny oficerów, strażaków oraz pracowników kontraktowych straży celnej i straży granicznej. Przemyśl: Wydawnictwo Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2015. ISBN 978-83-61329-14-5.
• Wacław Lenkiewicz, Andrzej Sujkowski, Hugo Zieliński: Księga Pamiątkowa 1830 – 29 XI 1930. Szkice z dziejów piechoty polskiej. Ostrów-Komorowo: Szkoła Podchorążych Piechoty, 1930.