Marian Kowalski (rzeźbiarz)

Marian Kowalski
Ilustracja
Grób rzeźbiarza na cmentarzu Klecińskim.
Data i miejsce urodzenia

10 marca 1920
Nowa Wieś

Data i miejsce śmierci

31 stycznia 2000
Wrocław

Alma Mater

Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta

Dziedzina sztuki

rzeźbiarstwo

Epoka

współczesna

Ważne dzieła

Woły (Wołów)
Pomnik Janusza Korczaka (Sobótka)

Marian Kowalski (ur. 10 marca 1920[1] w Nowej Wsi[2] k. Ciechanowa[3], zm. 31 stycznia 2000[4][5] we Wrocławiu) – polski rzeźbiarz współczesny.

Życiorys

Urodził się rodzinie małorolnych chłopów, do szkoły podstawowej uczęszczał w Chotumiu[2]. Podczas okupacji niemieckiej kształcił się w ramach tajnego nauczania i był związany z Armią Krajową[2]. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu w latach 1950–1956[3], na której w późniejszych latach był również wykładowcą[6]. Został pochowany na cmentarzu na Klecinie[4][5] (kwatera 3D, rząd 1, miejsce 7).

Droga artystyczna

W jego sztuce widoczny był wpływ artystów brytyjskich, jako reakcja po okresie realizmu socjalistycznego, jednakże inspiracja ta nie zatarła oryginalności artystycznej i była charakterystyczna dla całej Grupy Wrocławskiej[7], której był członkiem[8].

Na początku działalności artystycznej tworzył przestrzenne arabeski precyzyjnie kute w żelazie, a następnie struktury ceramiczne rozrastające się do środka w bardzo liczne rozgałęzienia[9]. W późniejszych latach specjalizował się w metalu oraz kamieniu[10][6].

Wystawy i publikacje

W 1957 roku jego prace były prezentowane na wystawie plenerowej we Wrocławiu[11]. W konkursie w roku 1966 na zagospodarowanie dziewięciu placów miast dolnośląskich zdobył III nagrodę[3], co ważniejsze możliwość realizacji otrzymał jedynie jego projekt istniejącej do dzisiaj rzeźby w Wołowie[12], które nadal (2021) pozostają wizytówką miasta[13]. Również w 1966 roku miał samodzielną wystawę w BWA we Wrocławiu[3]. W 1969 wyrzeźbił kamienny wizerunek Jezusa Ukrzyżowanego[14], a w 1987 rzeźbę św. Franciszka z Asyżu[15]. Wodny ptak cudak wykonany w latach 60. lub 70. XX wieku, który stał przed gmachem I Liceum Ogólnokształcącego im. Armii Krajowej w Miliczu, nie zachował się[10]. W albumie „Wrocławska Rzeźba” zostało umieszczone zdjęcie pracy dyplomowej Kowalskiego – postaci stojącej kobiety[16].

Zachowane dzieła

Rzeźba wołów w Wołowie, autorstwa Mariana Kowalskiego

W przestrzeni publicznej znajdują się następujące dzieła artysty:

Jego prace znajdują się również w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu oraz Muzeum Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu[1].

Uwagi

  1. ↑ Rogi zwierząt zostały pierwotnie wykonane z ceramiki, a następnie zapewne przez samego artystę wymienione, z powodu uszkodzenia wywołanego przez upływ czasu, na miedziane. W latach 90. rogi zostały ukradzione i miejscowy rzemieślnik na ich miejsce wykonał nowe z tworzywa sztucznego[10].

Przypisy

  1. 1 2 Irena Huml, Indeks artystów plastyków - absolwentów i pedagogów wyższych uczelni plastycznych oraz członków ZPAP : 1939-2006, Gdańsk: Komitet Leksykonu Artystów Plastyków, 2008, s. 91, ISBN 978-83-901910-7-2, OCLC 316529045 [dostęp 2023-05-02].
  2. 1 2 3 Rys Historyczny Szkoły Podstawowej w Chotumiu. „Prymus”, s. 2, 2010.
  3. 1 2 3 4 Marian Kowalski – wystawa rzeźby. Wrocław: Salon B.W.A, listopad 1966, s. 3. OCLC 749352210.
  4. 1 2 Nekrolog Mariana Kowalskiego. „Gazeta Dolnośląska”, s. 7, 2000-02-01. ISSN 1232-1478.
  5. 1 2 Nekrolog Mariana Kowalskiego. „Gazeta Dolnośląska”, s. 10, 2000-02-04. ISSN 1232-1478. Cytat: ...zmarł nasz Kolega artysta rzeźbiarz Marian Kowalski... Zarząd Okręgu Związku Polskich Artystów Plastyków.
  6. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytaćWojciech Fabisiak. Płaskorzeźba kamienna z Sobótki, woj. Wrocław. „Przegląd Archeologiczny”. 44, s. 173-176, 1996. ISSN 0079-7138.
  7. ↑ Makarewicz 1986 ↓, s. 81.
  8. ↑ Andrzej Jarosz. Inspiracje brytyjskie w rzeźbie wrocławskiej. „Quart”. 31 (1), s. 80, 2014.
  9. ↑ Makarewicz 1986 ↓, s. 71.
  10. 1 2 3 4 Lila Dmochowska, Poszukiwanie twórcy wołów z Wołowa [online], Odkrywca, 2 grudnia 2021 [dostęp 2025-01-13].
  11. ↑ Andrzej Saj (red.): Wrocław sztuki : sztuka i środowisko artystyczne we Wrocławiu 1946-2006. Wyd. 1. Wrocław: Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu, 2006, s. 296. ISBN 978-83-925099-1-2.
  12. ↑ Makarewicz 1986 ↓, s. 67.
  13. ↑ Paulina Bąk, Atrakcje Wołów. Wołowskie Woły na murach miejskich [online], 31 października 2021 [dostęp 2025-03-30].
  14. 1 2 Historia parafii [online], Parafia pw. NMP Królowej Polski we Wrocławiu-Klecinie [dostęp 2025-01-18].
  15. 1 2 Figura św. Franciszka na ul. Sudeckiej we Wrocławiu [online], Silesiacum [dostęp 2025-01-14].
  16. ↑ Wrocławska rzeźba, wyd. pierwsze, t. 1, Wrocław: Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu, 2023, s. 79, ISBN 978-83-67584-25-8.
  17. ↑ O twórcy pomnika Janusza Korczaka w święto KEN [online], 14 października 2022 [dostęp 2025-01-14].

Bibliografia

  • Zbigniew Makarewicz. Wrocławskie rzeźby i rzeźbiarze wrocławscy. „Rzeźba polska”. 1, 1986. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.