Marian Trzebiński (pilot)

Marian Trzebiński
21/2 zwycięstwa
major pilot major pilot
Data i miejsce urodzenia

31 marca 1913
Sosnowiec

Data i miejsce śmierci

6 listopada 2002
Ontario

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie
Polskie Siły Zbrojne

Formacja

Lotnictwo Wojska Polskiego
Armée de l’air
RAF

Jednostki

133. eskadra myśliwska
161. eskadra myśliwska
dywizjon 317
dywizjon 316

Stanowiska

dowódca dywizjonu

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, trzykrotnie) Medal Lotniczy (dwukrotnie)

Marian Trzebiński (ur. 31 marca 1913 w Sosnowcu, zm. 6 listopada 2002 w Ontario) – pilot major Polskich Sił Powietrznych, dowódca dywizjonu 316 i 317, kawaler Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Jana i Wiktorii z domu Prażuch. Uczył się w gimnazjum im. Reja w Kielcach, w 1933 r. uzyskał maturę po ukończeniu Państwowego Seminarium Nauczycielskiego. Zgłosił się do odbycia służby wojskowej i jako ochotnik wybrał służbę w lotnictwie[1]. Został przyjęty do Szkoły Podchorążych Lotnictwa. Ukończył ją w 1936 r. z 10. lokatą i został przydzielony do 133. eskadry myśliwskiej. W październiku 1937 r. został przeniesiony do nowo sformowanej 161. eskadry myśliwskiej.

Po wybuchu II wojny światowej brał udział w walkach obronnych w składzie 161. em. Zaliczono mu zestrzelenie jednej maszyny Luftwaffe, był to He 45[2]. Po agresji ZSRR na Polskę został ewakuowany przez Rumunię do Francji. Przeszedł przeszkolenie na sprzęcie francuskim i służył od marca 1940 r. w składzie Groupe de Chasse II/1 w Châteaudun[3]. 21 maja, wspólnie z pilotami francuskimi zestrzelił He 111[4]. 3 czerwca prawdopodobnie zestrzelił kolejnego He 111[5], 12 czerwca wspólnie z francuskim pilotem uzyskał zestrzelenie Hs 126[6].

Po upadku Francji został ewakuowany do Wielkiej Brytanii. Zgłosił się do służby w Polskich Sił Powietrznych, uzyskał numer służbowy RAF P-1250[7]. Przeszedł przeszkolenie w obsłudze brytyjskiego sprzętu w 55. OTU, 28 marca 1941 r. otrzymał przydział do dywizjonu 317. W trakcie służby objął obowiązki dowódcy eskadry. 28 grudnia 1942 r. otrzymał awans na stanowisko dowódcy 316. dywizjonu, które zdał 15 września 1943 r. i odszedł na stanowisko oficera łącznikowego w 9. Grupie RAF. Przeszedł szkolenie na kursie instruktorów pilotażu i w 1944 został przeniesiony do 16. (Polskiej) Szkoły Pilotażu Podstawowego w Newton[8]. Od 6 września 1945 r. zajmował stanowisko dowódcy dywizjonu 317 i pełnił je do rozformowania tej jednostki[9].

Po demobilizacji nie zdecydował się na powrót do Polski i pozostał na emigracji. Zmarł 6 listopada 2002 r. i został pochowany na Saint Marys Catholic Cemetery w Barrie[10].

Ordery i odznaczenia

Za swą służbę otrzymał odznaczenia[11]:

Przypisy

  1. Zieliński, Krzystek 2002 ↓, s. 221.
  2. Rapiński 2017 ↓, s. 88.
  3. Śliżewski 2010 ↓, s. 153.
  4. Śliżewski 2010 ↓, s. 170.
  5. Śliżewski 2010 ↓, s. 232.
  6. Śliżewski 2010 ↓, s. 315.
  7. Krzystek 2012 ↓, s. 583.
  8. Zieliński, Krzystek 2002 ↓, s. 222.
  9. Król 1990 ↓, s. 262.
  10. Marian Trzebiński. Niebieska eskadra - groby, cmentarze, pomniki, miejsca pamięci polskich lotników. [dostęp 2025-02-11]. (pol.).
  11. Trzebiński Marian. Personel Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii 1940-1947. [dostęp 2025-02-11]. (pol.).

Bibliografia

  • Wacław Król: Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1990. ISBN 83-11-07695-2. OCLC 834110269.
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
  • Jerzy Pawlak: Absolwenci Szkoły Orląt: 1925-1939. Warszawa: Retro-Art, 2009. ISBN 83-87992-22-4. OCLC 69472829.
  • Piotr Rapiński: Lotnictwo Armii "Łódź". Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2017. ISBN 978-83-7729-437-6. OCLC 1084543873.
  • Grzegorz Śliżewski: Gorzka słodycz Francji : polscy piloci myśliwscy wiosny 1940. Warszawa ; Piekary Śląskie: ZP Wydawnictwo - ZP Grupa, 2010. ISBN 978-83-61529-42-2. OCLC 750525221.
  • Józef Zieliński, Tadeusz Krzystek: Dowódcy dywizjonów Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie = Commanders of the Polish Air Force squadrons in the West. Poznań: Bellona, 2002. ISBN 83-11-09553-1. OCLC 52033660.