Marta Guśniowska

Marta Guśniowska
Data i miejsce urodzenia

19 kwietnia 1979
Międzyrzecz

Zawód, zajęcie

dramatopisarka, pisarka, autorka tekstów piosenek do spektakli.

Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Marta Guśniowska (ur. 19 kwietnia 1979 w Międzyrzeczu Wielkopolskim) – polska dramatopisarka, autorka książek oraz sztuk teatralnych dla starszych i młodszych dzieci, a także tekstów piosenek[1] do spektakli dla najmłodszych.


Życiorys

W latach 1999–2004 studiowała filozofię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po studiach związała się z Teatrem Animacji i Centrum Sztuki Dziecka, a od 2007 roku jest związana z Białostockim Teatrem Lalek – jako dramaturg i konsultantka literacka[2].

Debiutowała w 2005 roku na scenie Teatru Animacji w Poznaniu sztuką Baśń o Rycerzu bez Konia, a 10 lat później na tej samej scenie debiutowała jako reżyserka[3] spektaklu A niech to gęś kopnie!, do którego zresztą napisała tekst.

Współpracuje z większością teatrów lalek w Polsce, a także w Czechach, Słowacji i na Węgrzech, również z teatrem telewizji. Jest jedną z najczęściej wystawianych polskich dramatopisarek.

Kilkukrotna laureatka Konkursu Na wystawienie Polskiej w Sztuki Współczesnej (org. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego), Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (org. Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu), a także konkursu dramaturgicznego Teatroteka (org. ZAiKS i Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych Warszawie), konkursu Strefy Kontaktu (org. Wrocławski Teatr Współczesny), konkursu na słuchowisko (org. Program II Polskiego Radia) i wielu innych. Jurorka na festiwalach teatralnych i filmów dla dzieci.

Napisała ponad 100 sztuk dla młodych widzów i piosenki do spektakli. Jej teksty w inteligentny, humorystyczny sposób mówią o sprawach niezwykle ważnych: o przyjaźni, odmienności, byciu sobą, przełamywaniu stereotypów.

Wybrana twórczość

Sztuki teatralne[4]

  • A niech to gęś kopnie
  • Bajka o deszczowej kropelce i tęczy
  • Baśń o dzielnym Radomirze
  • Baśń o gorącym imbryku
  • Baśń o rycerzu bez konia
  • Bazyliszek
  • Brak sensu, Aniołek, Żyrafa i stołek
  • Calineczka
  • CDN
  • Czarno na białym
  • Dom przy ulicy snów
  • Hokus-pokus, czary-mary… i król
  • Karmelek
  • Kaszalot
  • Kopciuszek
  • Kraina śpiochów
  • Krokus Pokus
  • Król Maciuś Pierwszy
  • Król Żaglonosy
  • Królestwo Koralowej Rafy
  • Królestwo za dwie korony
  • Królewna Śnieżka
  • Lis
  • Mała mysz i słoń do pary
  • Mała Syrenka
  • Marvin
  • Mikołaj Kopernik z Olsztyna
  • Misia i miś
  • Misiaczek
  • Niedźwiedź i Misza, czyli gdzie moja kasza?
  • (Nie)idealne święta
  • Nieznośka i Kmieć
  • O Calineczce, malutkiej dzieweczce
  • O Jasiu i łodydze fasoli, o starej wiedźmie i o studni na końcu świata
  • O krokodylu i królu Faktylu
  • O mniejszych braciszkach św. Franciszka
  • O rybaku i złotej rybce
  • O rycerzu Pryszczycerzu
  • O wampirze W.
  • O wilku i Czerwonym Kapturku
  • Ony
  • Opowieści rzeszowskie
  • Pan Brzuchatek
  • Pinokio
  • Piotruś Pan
  • Poczekalnia sześć-dwa-zero
  • Pod-Grzybek
  • Podróż na czternaście łap
  • Poznańskie koziołki
  • Przepowiednia Hieronima B.
  • Przyjaciel w mundurze
  • Psiakość. Musical o zwierzęcej miłości
  • Psiakość 2, czyli Kostka została rzucona
  • Puszek
  • Raz, na wozie...
  • Romeo i Mrówka
  • Smacznego, proszę wilka
  • Straszna piątka
  • Ślimak
  • Śpiąca Królewna
  • Świąteczna sałatka
  • Trzórzofretka
  • Teatr cieni Ofelii
  • Tristian i Izolda
  • Trzej muszkieterowie
  • Tygryski
  • Uczta absurdu
  • Urodziny w Nigdylandii
  • Wąż
  • Wielka wygrana
  • Wielkie mi coś
  • Zakład karny o stówę
  • Złota rybka
  • Żabawnie

Proza

  • A niech to gęś kopnie (2017, Tashka) – bajka o sensie życia[5].
  • Karmelek (2018, Tashka) – historią społecznego odrzutka, który nie potrafi odnaleźć się w grupie i jest przez nią wykluczany[6].
  • Smacznego, proszę wilka (2019, Tashka) – to wesoło-smutna bajka o odchodzeniu[7].
  • Marvin (2020, Tashka) – pełna humoru opowieść o sile przyjaźni i marzeń.

Bajka muzyczna

  • Kraina Śpiochów. Bajka muzyczna (2017, BUKA). CD audio plus książka z tekstami piosenek, muzyka: Piotr Nazaruk, reżyseria: Bernarda Bielenia (Akademia Teatralna w Białymstoku), czytają/śpiewają absolwenci Wydziału Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku

Nagrody

  • 2004: II i III nagroda w konkursie dramaturgicznym Tespis za teksty Sukno Jeremiasza i Królestwo za dwie korony (Poznań)
  • 2005: wyróżnienie dla sztuki Baśń o rycerzu bez konia podczas 22. Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu
  • 2005: wyróżnienie dla tekstu Czarno na białym w 16. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)[8]
  • 2006: I nagroda za Baśń o grającym imbryku oraz wyróżnienie za Krokus Pokus w 17. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2007: wyróżnienie za tekst sztuki O rycerzu Pryszczycerzu w 13. Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej
  • 2008: wyróżnienie za sztukę Kaszalot w 19. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2009: Świadectwo Otwartego Umysłu za pisanie bajek dla dzieci i sztuki w Białostockim Teatrze Lalek podczas 3. Przystanku Młodych (Białystok)
  • 2009: wyróżnienie za tekst O mniejszych braciszkach Św. Franciszka w 15. Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej
  • 2009: I nagroda za tekst Pod-Grzybek w 20. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2009: wyróżnienie za tekst Król Żaglonosy w 20. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2010: Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[9]
  • 2011: wyróżnienie za sztukę Pod-Grzybek podczas XV Festiwalu Teatrów dla Dzieci i Młodzieży KORCZAK (Warszawa)
  • 2011: wyróżnienie za piosenkę do przedstawienia Królewna Śnieżka w Opolskim Teatrze Lalki i Aktora podczas 25. Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu
  • 2012: wyróżnienie za utwór Wąż w 23. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2013: nagroda za sztukę Ony i wyróżnienie za sztukę Brak sensu, Aniołek, Żyrafa i stołek w 24. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2014: I nagroda za sztukę A niech to Gęś kopnie oraz III nagroda za sztukę Urodziny w Nigdylandii w 25. Konkursie na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży (Poznań)
  • 2015: nagroda ze tekst Ony i wyróżnienie za A niech to Gęś kopnie![10] w Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej (Warszawa)
  • 2015: Nagroda Prezydenta Miasta Wałbrzycha podczas 2. Festiwalu małych Prapremier[11] za twórcze posłużenie się środkami teatru lalek przy realizacji własnego tekstu A niech to Gęś kopnie!
  • 2016: III Nagroda za tekst Zakład karny – o stówę w Konkursie Dramaturgicznym Teatroteka Fest, ZAiKS i Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie
  • 2016: I nagroda za sztukę Marvin w ramach 27. Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży w Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu
  • 2016: wyróżnienie za tekst Przepowiednia Hieronima B., czyli Nadspodziewana szkodliwość kwasów omega trzy w Konkursie na Słuchowisko, ZAiKS i Program II Polskiego Radia (Warszawa)
  • 2017: II nagroda za sztukę Karmelek oraz wyróżnienie za Kto się boi Pani Eś? w ramach 28. Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży w Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu
  • 2017: Nagroda Specjalna za reżyserię, tekst i główną rolę w spektaklu A niech to gęś kopnie! Teatru Animacji z Poznania w VII Festiwalu Teatralna Karuzela (Łódź)
  • 2017: Nagroda za tekst Poczekalnia sześć-dwa-zero w konkursie Strefy Kontaktu, Teatr Współczesny we Wrocławiu
  • 2017: II Nagroda za Dom przy ulicy snów w Konkursie na Treatment Filmu Animowanego, Polski Instytut Sztuki Filmowej i ZAiKS (Warszawa)
  • 2017: wyróżnienie literackie[12] za A niech to gęś kopnie (wyd. Tashka) w konkursie Książka Roku 2017 Polskiej Sekcji IBBY
  • 2018 Nagroda im. Ferdynanda Wspaniałego dla Najlepszej Książki Roku 2017[13] dla książki A niech to gęś kopnie (wyd. Tashka)
  • 2018 wyróżnienie dla A niech to gęś kopnie (wyd. Tashka) w konkursie 25. Ogólnopolska Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego (Oświęcim)
  • 2018: Nagroda Specjalna za tekst Marvin w Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej
  • 2018: Nagroda Stowarzyszenia Autorów ZAIKS za twórczość dla dzieci[14]
  • 2019: nagroda za sztukę Wielkie mi coś w ramach 30. Konkursu na Sztukę Teatralną dla Dzieci i Młodzieży w Centrum Sztuki Dziecka w Poznaniu
  • 2020: Nagroda za tekst dramatyczny za A niech to Gęś kopnie! w Konkursie Dramaturgicznym Teatroteka Fest (Grand Prix dla spektaklu A niech to Gęś kopnie! w reż. Joanny Zdrady)
  • 2021: Nagroda Artystyczna Prezydenta Miasta Białegostoku[15]
  • 2021: nagroda Specjalna na XXX Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu za wiarę, że klasyczny teatr lakowy ma siłę, i  poszukiwanie miejsca na rozwijanie jego języka w spektaklu Wielkie mi coś Opolskiego Teatru Lalki i Aktora[16]
  • 2023: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[9]

Przypisy

  1. Marta Guśniowska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (autorzy) [dostęp 2020-04-01].
  2. Marta Guśniowska - dramaturg [online], www.btl.bialystok.pl [dostęp 2020-04-01] (pol.).
  3. Stefan Drajewski, Marta Guśniowska reżyseruje w Teatrze Animacji swoją sztukę [online], Głos Wielkopolski, 2 grudnia 2014 [dostęp 2020-04-01] (pol.).
  4. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [online], www.e-teatr.pl [dostęp 2020-04-01].
  5. Robert Romanowicz, A niech to gęś kopnie, Warszawa: Tashka, Katarzyna Kucharska, 2017, ISBN 978-83-64634-35-2, OCLC 1010924108 [dostęp 2020-04-01].
  6. Robert Romanowicz, Karmelek, wyd. pierwsze, Warszawa: Tashka, 2018, ISBN 978-83-64634-38-3, OCLC 1100416582 [dostęp 2020-04-01].
  7. Jaga Słowińska, Smacznego, proszę wilka!, wyd. pierwsze, Warszawa: Tashka, 2018, ISBN 978-83-64634-37-6, OCLC 1091263798 [dostęp 2020-04-01].
  8. Internetowy Katalog Współczesnych Sztuk Teatralnych dla Dzieci i Modzieży [online], Internetowy Katalog Współczesnych Sztuk Teatralnych dla Dzieci i Modzieży [dostęp 2020-04-01] (ang.).
  9. 1 2 Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-04-04].
  10. Warszawa. Laureaci Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej [online], www.e-teatr.pl [dostęp 2020-04-01].
  11. FESTIWAL MAŁYCH PRAPREMIER | Teatr Lalki i Aktora w Wałbrzychu [online] [dostęp 2020-04-01] (pol.).
  12. „Książka Roku” – nagrodzeni pisarze : IBBY – Polska Sekcja [online] [dostęp 2020-04-01] (pol.).
  13. A niech to gęś kopnie zdobywa Nagrodę im. Ferdynanda Wspaniałego dla Najlepszej Polskiej Książki dla Dzieci 2017! : Kraków Miasto Literatury UNESCO [online], miastoliteratury.pl [dostęp 2020-04-01].
  14. Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-04-04].
  15. Marta Guśniowska - dramaturg [online], www.btl.bialystok.pl [dostęp 2025-04-04].
  16. Opole. Przyznano nagrody XXX Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Lalek [online], Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2025-04-04].

Linki zewnętrzne