Mary Ann Mantell

Mary Ann Mantell
Ilustracja
Data urodzenia

9 kwietnia 1795

Data i miejsce śmierci

20 października 1869
Londyn

Zawód, zajęcie

kolekcjonerka skamieniałości, ilustratorka

Mary Ann Mantell (ur. 9 kwietnia 1795, zm. 20 października 1869 w Londynie) – brytyjska kolekcjonerka skamieniałości i ilustratorka, odkrywczyni pierwszych skamieniałości iguanodona.

Życiorys

Rysunek litograficzny zębów iguanodona wykonany przez Mary Ann Mantell

Była córką George'a Edwarda Woodhouse'a i Mary Ann Woodhouse. W 1816 poślubiła Gideona Mantella i zamieszkała z nim w Lewes[1].

Ilustracja z książki The Fossils of the South Downs rytowana przez Mary Ann Mantell na podstawie szkiców Gideona Mantella

W 1822, gdy towarzyszyła mężowi podczas odwiedzin u pacjenta w Sussex, na poboczu drogi odkryła skamieniałości w kształcie zębów. Przekazała je mężowi[1]. Według innej wersji wydarzeń małżonkowie kupili ją od miejscowego robotnika[2][3][4][5]. Mantell wysłał skamieniałości Georges’owi Cuvierowi, który początkowo uznał je za fragment szkieletu nosorożca. Charles Lyell, który pośredniczył w przesyłce, przekazał Mantellom, że Cuvier zanegował ich odkrycie[1].

W 1824 William Buckland odwiedził Mantellów i zbadał skamieniałość, oceniając, że to pozostałość olbrzymiego jaszczura. Małżonkowie ponownie wysłali skamieniałości do Cuviera[6]. Uwagi badacza zostały zawarte w artykule G. Mantella w Philosophical Transactions of the Royal Society of London w 1825[6]. Mantell rozpoczął wykopaliska w Lesie Tilgate, które zaowocowały odkryciem roślinożernego gada iguanodona[7].

Mary Ann Mantell wniosła „niebagatelny wkład” w badania G. Mantella jako „asystentka”, pomagała mężowi w zbieraniu okazów, ilustrowała znaleziska i rytowała[2]. Sporządziła 364 szczegółowe litografie skamieniałości do naukowej publikacji męża The Fossils of the South Downs opublikowanej w 1822, co zaznaczono w podtytule (The Engravings executed by Mrs Mantell from drawings by the author)[8], oraz do książki Illustrations of the Geology of Sussex opublikowanej w 1827, w której Mantell opisał iguanodona. Mantell, „bardzo dumny z pracy swojej żony”, podkreślał dokładność jej rysunków mimo braku wcześniejszego wykształcenia w tym kierunku[9]. Odkrycie iguanodona, drugiej co do wielkości skamieniałości gada-roślinożercy, w czasach, gdy uważano, że wszyscy przodkowie gadów byli mięsożercami, wywołało poruszenie wśród paleontologów[10].

Po latach odkrycie Mary Ann Mantell, pierwotnie zignorowane, zostało dostrzeżone i docenione na równi z odkryciami innych kobiet tego okresu, jak Mary Anning z Dorset czy Etheldred Benett z Wiltshire[3][4].

Chociaż początkowo Mary Ann Mantell towarzyszyła mężowi w pracy, z czasem się od siebie oddalili i wzięli rozwód. Mieli troje dzieci. Jednym z nich był Walter, nowozelandzki naukowiec i polityk[1][4][11][12].

Mary Ann Mantell zmarła w swoim domu w Chepstow Villas w Bayswater w Londynie[13].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Cynthia V. Burek, Bettie Higgs, The role of women in the history of geology, Geological society special publication, London: Geological Society, 2007 (no. 281), ISBN 978-1-86239-227-4 [dostęp 2025-03-12].
  2. 1 2 E. Buffetaut, Richard Moody (red.), Dinosaurs and Other Extinct Saurians: A Historical Perspective, London: Geological Society of London, 2020, s. 119, 121.
  3. 1 2 Details of dinosaur discovery in Cuckfield are a ‘hugely significant’ find | SussexWorld [online], web.archive.org, 10 października 2022 [dostęp 2025-03-12] [zarchiwizowane z adresu 2022-10-10].
  4. 1 2 3 Susan Turner, Cynthia V. Burek, Richard T.J. Moody, Forgotten women in an extinct saurian (man's) world, „Geological Society, London, Special Publications”, 343 (1), 2010, s. 111–153, DOI: 10.1144/SP343.7, ISSN 0305-8719 [dostęp 2025-03-12] (ang.).
  5. ↑ Jane P. Davidson, Patrons of paleontology: how government support shaped a science, Life of the past, Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2017, ISBN 978-0-253-03356-7 [dostęp 2025-03-12].
  6. 1 2 Dennis R. Dean, Gideon Mantell and the discovery of dinosaurs, Cambridge, UK ; New York, NY, USA: Cambridge University Press, 1999, s. 59–62, ISBN 978-0-521-42048-8 [dostęp 2025-03-12].
  7. ↑ W E Swinton, Outside medicine. Gideon Algernon Mantell., „British Medical Journal”, 1 (5956), 1975, s. 505–507, DOI: 10.1136/bmj.1.5956.505, ISSN 0959-8138, PMID: 1092405, PMCID: PMC1672598 [dostęp 2025-03-12] (ang.).
  8. ↑ Gideon Mantell, The Fossils of the South Downs or illustrations of the Geology of Sussex, London 1822.
  9. ↑ Gideon Mantell, Mary Ann Mantell, The Fossils of the South Downs, or Illustrations of the South Downs of Sussex, London 1822, IX.
  10. ↑ John A. Jr. Chamberlain, Dinosaur History, Brooklyn College City University of New York 2015.
  11. ↑ Marilyn Bailey Ogilvie, Joy Dorothy Harvey, The biographical dictionary of women in science : pioneering lives from ancient times to the mid-20th century, New York : Routledge, 2000, s. 837, ISBN 978-0-415-92040-7 [dostęp 2025-03-12].
  12. ↑ Mantell, Walter Baldock Durrant [online], teara.govt.nz [dostęp 2025-03-12] (ang.).
  13. ↑ Wills, [w:] England and Wales National Probate Calendar 1858–1966, 1869, s. 43.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.