Marysia Nikitiuk

Marysia Nikitiuk
Марися Нікітюк
Ilustracja
Marysia Nikitiuk w 2018
Data i miejsce urodzenia

26 października 1984
Kijów

Strona internetowa

Marysia Jurijiwna Nikitiuk (ukr. Марися Юріївна Нікітюк; ur. 26 października 1984 w Kijowie[1]) – ukraińska reżyserka filmowa, scenarzystka i pisarka.

Życiorys

Młodość i edukacja

W 2007 ukończyła Instytut Dziennikarstwa na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. Tarasa Szewczenki. Następnie zdobyła tytuł magistra teatrologii na Kijowskim Narodowym Uniwersytecie Teatru, Kina i Telewizji im. Iwana Karpenki-Karego, specjalizując się w teatrze japońskim[2].

Kariera

Początki kariery

Na początku swojej kariery pracowała w różnych mediach jako krytyczka teatralna oraz twórczyni portalu Teatre[2]. Reżyserowała krótkometrażowe filmy[3] oraz w 2016 opublikowała zbór opowiadań Безодня (історії судного дня) [pol. Otchłań (opowieści z Dnia Sądu)][4], który zdobył Międzynarodową Nagrodę Literacką im. Olesia Ulianenki[5].

Filmy fabularne

W 2016 zdobyła nagrodę Krzysztofa Kieślowskiego ScripTeast za najlepszy scenariusz filmowy z Europy Środkowo-Wschodniej na Festiwalu Filmowym w Cannes. Nagroda ta była połączona z grantem produkcyjnym w wysokości 10 000 euro[6].

Jej debiutancki film fabularny, kręcony na Ukrainie i w Polsce[7], Kiedy spadają drzewa (2018) miał premierę na 68. Berlinale, zdobywając siedem nagród[8]. Akcja filmu toczy się w małym ukraińskim mieście Łozowa i opowiada historię pięcioletniej Witki oraz jej starszej kuzynki Larysy, zakochanej w przestępcy[9][10]. Produkcja spotkała się z pozytywnym odbiorem krytyki, m.in. „The Hollywood Reporter” nazwał ją „śmiałym, pełnym energii i obiecującym debiutem"[11][12]. Film został uznany za jeden z najlepszych współczesnych ukraińskich filmów[13] i zajął czwarte miejsce w rankingu najlepszych ukraińskich filmów dekady według MovieWeb[14][15]. Polskie czasopismo filmowe „Kino” chwaliło „wrażliwość, odwagę i fantazję” Nikitiuk[16]. „Vogue Ukraine” umieściło tytuł na liście „siedmiu filmów, które sprawią, że zakochasz się we współczesnym ukraińskim kinie”[17]. Wiktorija Tihipko, prezeska Odeskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego i przewodnicząca zarządu Ukraińskiej Akademii Filmowej, nazwała go jednym z 30 „najbardziej ikonicznych” filmów od czasu uzyskania przez Ukrainę niepodległości[18].

W 2019 współtworzyła scenariusz do filmu Do domu w reżyserii Narimana Alijewa[19], który został zaprezentowany w sekcji „Un Certain Regard” na 72. MFF w Cannes[20] oraz zdobył Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Odessie[21]. Film został uznany za jedno z najważniejszych dzieł ukraińskiej kinematografii przez Collider, The Guardian oraz Centrum Dowżenki.

W 2021 roku wyreżyserowała film Szczęśliwa dziewczyna, opowiadający historię gwiazdy telewizyjnej, u której zdiagnozowano nowotwór[22]. Scenariusz filmu oparto na prawdziwej historii prezenterki telewizyjnej Janina Sokołowa[23]. Tytuł zaprezentowano w sekcji Ukraine in Focus na Festiwalu Filmowym w Cannes w 2022[24].

W 2021 pracowała nad adaptacją powieści Lolita Vladimira Nabokova, przedstawiając ją z perspektywy ukraińskiej nastolatki[25]. W 2022 na Festiwalu Filmowym w Sarajewie zdobyła finansowanie na projekt Cherry Blossoms, opowiadający o uchodźcach z Ukrainy[15]. Inspiracją do filmu były historie osób, które spotkała w schronieniu podczas początku inwazji Rosji na Ukrainę[26].

Życie prywatne

Do momentu rosyjskiej inwazji na Ukrainę mieszkała w Kijowie[27].

Przypisy

  1. «Арґумент-Кіно»: Марися Нікітюк: «Коли падають дерева» [online], kinokolo.ua, 11 maja 2017 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2017-05-11] (ukr.).
  2. 1 2 Marysia NIKITIUK: “I want to say something about humanity with every story I tell” [online], day.kyiv.ua [dostęp 2025-03-25] (ang.).
  3. Марися Нікітюк: Сьогоднішній герой – поганець із добрим серцем і неймовірним почуттям провини [online], life.pravda.com.ua, 2 czerwca 2016 (ukr.).
  4. Goście festiwalu - Marysia Nikitiuk [online], conradfestival.pl [dostęp 2025-03-25] (pol.).
  5. Марися Нікітюк отримала літературну премію імені Олеся Ульяненка за роман «Безодня» [online], detector.media, 17 września 2016 [dostęp 2025-03-25] (ukr.).
  6. Marysia Nikitiuk received a French award [online], day.kyiv.ua [dostęp 2025-03-25] (ang.).
  7. "Її протест - реакція людини, яка не хоче померти в цьому болоті" - кінокритик про фільм "Коли падають дерева" [online], gazeta.ua, 26 lutego 2018 [dostęp 2025-03-25] (ukr.).
  8. На Берлінале показали фільм української режисерки [online], gazeta.ua, 21 lutego 2018 [dostęp 2025-03-25] (ukr.).
  9. Kiedy padają drzewa [online], charlie.pl [dostęp 2025-03-25] (pol.).
  10. Cinemanía, ArteKino 2021: La sorprendente personalidad de Marysia Nikitiuk en la ucraniana 'When the Trees Fall' [online], Cinemanía, 10 grudnia 2021 [dostęp 2025-03-25] (hiszp.).
  11. Neil Young, ‘When the Trees Fall’ (‘Koly padayut dereva’): Film Review | Berlin 2018 [online], hollywoodreporter.com, 2 września 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-02] (ang.).
  12. Marysia Nikitiuk, Igor Savychenko Talk ‘When the Trees Fall’ [online], variety.com, 26 sierpnia 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-26] (ang.).
  13. 10 найкращих нових стрічок вітчизняного кінематографа [online], unian.ua, 5 listopada 2021 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2021-11-05] (ukr.).
  14. Yana Hrytsai, The Best Ukrainian Movies of the 2010s, Ranked [online], movieweb.com, 26 sierpnia 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-26] (ang.).
  15. 1 2 Michael Rosser, Sarajevo’s CineLink reveals 2022 industry winners [online], screendaily.com, 19 sierpnia 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-19] (ang.).
  16. Anna Sajewicz, Tam, gdzie nas nie ma, „Kino”, 53 (618), 2018, s. 57-59, ISSN 0023-1673.
  17. 7 фільмів, щоб закохатися в сучасне українське кіно [online], vogue.ua, 2022 [zarchiwizowane z adresu 2022-09-08] (ukr.).
  18. 30 знакових фільмів незалежної України: вибір Вікторії Тігіпко [online], vogue.ua, 2022 [zarchiwizowane z adresu 2022-03-16] (ukr.).
  19. 'Homeward' Review: Cannes Film Festival [online], variety.co, 28 lipca 2021 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2021-07-28] (ang.).
  20. Eric Lavallée, 2022 Cannes Film Festival Predictions – Critics’ Week [online], ioncinema.com, 13 marca 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-03-13] (ang.).
  21. Diana Kravets, Ukraine submits its nominee for the Oscars [online], kyivpost.com, 2 listopada 2021 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2021-11-02] (ang.).
  22. Martin Kudláč, REPORT: Works in Progress @ Karlovy Vary 2021 [online], cineuropa.org, 26 sierpnia 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-26] (ang.).
  23. У фільму «Я, Ніна» про онкохвору журналістку змінився режисер [online], detector.media, 8 września 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-08] (ukr.).
  24. Elsa Keslassy, Patrick Frater, Cannes Film Market Unveils Full Ukraine in Focus Program with Selected Filmmakers, Producers (EXCLUSIVE) [online], variety.com, 2 września 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-02] (ang.).
  25. Марися Нікітюк пише сценарій фільму за мотивами «Лоліти» Набокова [online], detector.media, 24 lutego 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-02-24] (ukr.).
  26. Daria Sito-Sucic, Sarajevo Film Festival provides platform for Ukrainian filmmakers [online], reuters.com, 2 września 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-02] (ang.).
  27. Von Inga Lizengevic, Ukrainische Regisseurin Marysia Nikitiuk - Plädoyer für den Kulturboykott [online], deutschlandfunkkultur.de, 8 września 2022 [dostęp 2025-03-25] [zarchiwizowane z adresu 2022-09-08] (niem.).

Linki zewnętrzne