Maszyna stosowa

Maszyna stosowa to maszyna (procesor bądź maszyna wirtualna), w której podstawowe operacje prowadzi się na stosie, nie zaś na rejestrach.

Liczenie pierwiastków równania kwadratowego na przykładowej maszynie stosowej (pomijając sprawdzenie czy w ogóle istnieją pierwiastki rzeczywiste):

Operacja	Stos (tylko część używana w algorytmie)
push memory(A)	${\displaystyle A}$
push memory(C)	${\displaystyle C}$	${\displaystyle A}$
push 4	${\displaystyle 4}$	${\displaystyle C}$	${\displaystyle A}$
mul	${\displaystyle 4C}$	${\displaystyle A}$
mul	${\displaystyle 4AC}$
push memory(B)	${\displaystyle B}$	${\displaystyle 4AC}$
dup	${\displaystyle B}$	${\displaystyle B}$	${\displaystyle 4AC}$
mul	${\displaystyle B^{2}}$	${\displaystyle 4AC}$
sub	${\displaystyle \Delta =B^{2}-4AC}$
sqrt	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$
dup	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$
push memory(B)	${\displaystyle B}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$
neg	${\displaystyle -B}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$
add	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$
xchg	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
push memory(B)	${\displaystyle B}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
neg	${\displaystyle -B}$	${\displaystyle {\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
sub	${\displaystyle -B-{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
push memory(A)	${\displaystyle A}$	${\displaystyle -B-{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
push 2	${\displaystyle 2}$	${\displaystyle A}$	${\displaystyle -B-{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
mul	${\displaystyle 2A}$	${\displaystyle -B-{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
xchg	${\displaystyle -B-{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle 2A}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
div	${\displaystyle {\frac {-B-{\sqrt {\Delta }}}{2A}}}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
pop memory(X1)	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
push memory(A)	${\displaystyle A}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
push 2	${\displaystyle 2}$	${\displaystyle A}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
mul	${\displaystyle 2A}$	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$
xchg	${\displaystyle -B+{\sqrt {\Delta }}}$	${\displaystyle 2A}$
div	${\displaystyle {\frac {-B+{\sqrt {\Delta }}}{2A}}}$
pop memory(X2)

Argument znajdują się w komórkach pamięci A, B i C. Wynik znajduje się w komórkach pamięci X1 i X2.

Porównaj z tym samym algorytmem na maszynie rejestrowej.

Większość maszyn wirtualnych to maszyny stosowe. Maszyną stosową był transputer oraz polski minikomputer Mera 400. Także rejestry koprocesorów arytmetycznych z serii x87 są zorganizowane w stos.