Michał Hakiel
 kapitan administracji (piechoty) | |
| Data i miejsce urodzenia |
29 września 1894 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
I Brygada Legionów Polskich, |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
 _2r_BAR.svg.png){kind=small} _BAR.svg.png){kind=small}       | |
.png){kind=small}
Michał Hakiel (ur. 29 września 1894 w Lublinie, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Niepodległości z Mieczami, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Sylwestra Szczepana i Marii z Malinowskich. Był młodszym bratem Antoniego, ps. „Orzeł” (1891–1948), działacza socjalistycznego i niepodległościowego, odznaczonego Krzyżem Niepodległości[1][2][3].
Po ukończeniu szkoły elementarnej podjął naukę w lubelskiej Szkole Męskiej („Szkoła Lubelska"), gdzie w 1912 r. wstąpił do tajnej drużyny skautowej, noszącej później miano II Lubelskiej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego. Od marca do sierpnia 1914 działał w Związku Strzeleckim. Od sierpnia 1914 do czerwca 1915 służył w Lotnym Oddziale POW Okręgu Lubelskiego i Radomskiego. W sierpniu 1915 r. zaciągnął się do I Brygady Legionów Polskich i do października 1916 r. walczył na froncie rosyjskim. Po wycofaniu I Brygady z frontu znalazł się w obozie szkolnym w Łomży, gdzie ukończył Szkołę Oficerską Piechoty. Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 r. został internowany i przebywał najpierw w obozie w Łomży, a następnie w Szczypiornie. W kwietniu 1918 r. powrócił do Lublina i od 20 marca 1918 do 1 października 1918 działał w POW Okręgu Kieleckiego, następnie wstąpił do Wojska Polskiego. W 1919, służąc w wojsku, zdał egzamin maturalny w Gimnazjum im. Stanisława Staszica. Wcielony do 15 pułku piechoty i skierowany na front. Walczył pod Pułtuskiem, następnie wraz z pułkiem brał udział w walkach z Armią Konną Budionnego. Brał udział w bitwach pod Stepankowicami i Moniatyczami.
Po zakończeniu działań wojennych, pozostał w wojsku w 15 pp i podjął studia na Wydziale Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych Uniwersytetu Lubelskiego (późniejszy KUL) (w latach 1921–1923, 1925–1926)[4]. 1 sierpnia 1921 awansował do stopnia porucznika (starszeństwo z dniem 1 lipca 1919 i 864 lokata w korpusie oficerów piechoty) i został przeniesiony do 8 pułku piechoty Legionów[5]. 1 sierpnia 1925 objął dowództwo 9 kompanii 8 pp Leg. 3 maja 1926 roku został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku i 64. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Od 1928 będąc oficerem nadetatowym 8 pp służył w Komendzie Garnizonu i Miasta Lublina[6], został adiutantem i referentem wydziału dyscyplinarno-karnego. W 1928 roku ponownie w macierzystym pułku. Po 5 czerwca 1935 został przeniesiony do korpusu oficerów administracji, grupa administracyjna[7]. W marcu 1939 był kierownikiem referatu saperów w Samodzielnym Referacie Ogólnym Sztabu Dowództwa Korpusu Nr II w Lublinie[8].
14 września 1939 r. ewakuował się z Komendą Garnizonu i Miasta na wschód, gdzie 18 września dostał się w Łucku do niewoli radzieckiej. Został osadzony w Kozielsku. 29 listopada 1939 rodzina otrzymała list z Kozielska[9]. Między 11 a 12 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD – lista wywózkowa 025/1, pozycja 11, nr akt 2068 z 09.04.1940[10][11]. Został zamordowany między 13 a 14.04.1940 przez NKWD w lesie katyńskim[10]. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943, zapis w dzienniku ekshumacji pod datą 30.04.1943. Przy szczątkach znaleziono książeczkę wojskową, certyfikat nadania odznaczenia, list, pismo firmowe w sprawach handlowych[12]. Figuruje na liście AM-185-737 i liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 0737. Pogrzebany w pierwszej mogile bratniej. Nazwisko Hakiela znajduje się na liście ofiar (pod nr 0737) opublikowanej w Gońcu Krakowskim nr 107 i w Nowym Kurierze Warszawskim nr 111 z 1943. Krewni do 1950 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie[10].
Był żonaty z Marianną z Pułaskich, miał córkę Marię i syna Michała.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości z Mieczami – 27 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[14], zamiast uprzednio nadanego Krzyża Niepodległości[15][16][17]
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)[5][18]
- Złoty Krzyż Zasługi (18 lutego 1939)[19]
- Srebrny Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)[20][21]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[18]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[18]
- Brązowy Medal za Długoletnią Służbę
- Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986[22]
- Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej
- Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych
- Odznaka pamiątkowa 8 pułku piechoty Legionów[18]
- Odznaka pamiątkowa 15 pułku piechoty
Zobacz też
Przypisy
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 93, poz. 128.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-11].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-11].
- ↑ Lista Katyńska” KUL, „Przegląd Uniwersytecki”, 4 (126), 2010, s. 12.
- 1 2 Rocznik Oficerski, Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 146, 430.
- ↑ Rocznik Oficerski, Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928, s. 138, 215.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 298.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 512.
- ↑ Franciszek Dubiel – pilot z Frampola | Mój blog. Moje opinie. [online] [dostęp 2017-12-15] (pol.).
- 1 2 3 УБИТЫ В КАТЫНИ, Moskwa 2015, s. 770.
- ↑ Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 647.
- ↑ Amtliches Material zum Massenmord von Katyn, Berlin 1943, s. 185.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ M.P. z 1938 r. nr 177, poz. 323.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-11].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-10-11].
- 1 2 3 4 Fotografia: kpt. Michał Hakiel w mundurze. [online], muzeumkatynskie.pl [dostęp 2022-01-30].
- ↑ M.P. z 1939 r. nr 45, poz. 76 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
- ↑ Rocznik Oficerski, Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 58, 538.
- ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..
Bibliografia
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Adam Moszyński (oprac.): Lista Katyńska. Jeńcy obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk, zaginieni w Rosji sowieckiej. Warszawa: Agencja Omnipress – Spółdzielnia Pracy Dziennikarzy, Polskie Towarzystwo Historyczne, 1989. ISBN 83-85028-81-1.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- УБИТЫ В КАТЫНИ, Москва Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья» 2015, ISBN 978-5-78700-123-5.
- Adam Winiarz: Lubelska lista katyńska: księga pamięci Lubelskiej Rodziny Katyńskiej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1997. ISBN 978-83-227-0928-3.
|