Monika Miglancowa

Monika Miglancowa (ur. 15 marca 1883 w Załężu, zm. ?) – polska działaczka narodowa, szczególnie aktywna na terenie Karbia.

Urodziła się 15 marca 1883 roku w Załężu (późniejsza część Katowic), gdzie uczęszczała do miejscowej szkoły powszechnej. Po wyjściu za mąż za kupca Józefa Miglanca osiadła na stale w Karbiu (późniejsza część Bytomia)^[1].

W 1903 roku mocno zaangażowała się kampanię Wojciecha Korfantego do Reichstagu m.in. poprzez rozdawanie ulotek^[2]. W czasie odbywającego się w 1913 roku masowego strajku górników wspomagała Zjednoczenie Zawodowe Polskie przez udzielnie członkom zniżek na towary^[3]. Sama także należała do tej organizacji^[1] i zapisała do niego także swojego męża Józefa jako członka honorowego^[4]. Związkowcy zaczynali się regularnie spotykać w ich mieszkaniu^[2].

Po I wojnie światowej zaangażowała się w działalność propolską na rzecz przyłączenia Górnego Śląska do Polski. Ufundowała m.in. sztandar, który zabierano na manifestacje poparcia dla sprawy polskiej^[1]. Po I powstaniu śląskim odwiedzała aresztowanych powstańców, niosąc im wsparcie, natomiast jej mąż jako powstaniec musiał uciekać za granicę^[3].

W 1919 roku została wybrana do rady gminy Karb. Przy jej współudziale obrady i protokoły z posiedzeń zaczęto sporządzać w języku polskim. Zasiadała także w radzie miejscowej szkoły powszechnej^[1]. Walcząc o możliwość nauki w języku polskim na znak protestu nie wysyłała swoich dzieci do szkoły, a gdy nie przyniósł on rezultatów, wraz z radą rodzicielską i nauczycielami postanowiła zamknąć szkołę, dzięki czemu Karb jako pierwsza gmina na Górnym Śląsku uzyskała pozwolenie na dodatkowe lekcje w języku polskim^[4].

Aktywnie działała w Towarzystwie Polek w Karbiu oraz organizowała wiece i spotkania w okresie przedplebiscytowym^[1]. W okresie plebiscytu urządzała wiece i zebrania, a z ramienia Czerwonego Krzyża zbierała datki na podarunki dla polskich dzieci przystępujących do pierwszej komunii świętej. Po III powstaniu śląskim nakazała zawiesić na dworcu polski sztandar^[2]. Po przyłączeniu części Górnego Śląska do Polski wyprowadziła się z Karbia^[4]. Osiedliła się w Szarlocińcu (późniejsza część Chorzowa), pomagając uchodźcom w znalezieniu mieszkania. W 1928 roku przeprowadziła się do Rybnej (późniejsza część Tarnowskich Gór)^[2].

Data i miejsce jej śmierci nie są znane^[1].

Jej sylwetka była prezentowana na wystawie „60 na 100: Sąsiadki. Głosem Kobiet o powstaniach śląskich i plebiscycie” powstałej w 2019 roku jako projekt Regionalnego Instytutu Kultury w Katowicach przez Małgorzatę Tkacz-Janik^[5].

• JoannaJ. Lusek JoannaJ. (red.), Zanim nastała Polska… Praca społeczna kobiet w okresie powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku. Wybór relacji, Bytom: Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, 2019, ISBN 978-83-65786-34-0  (pol.).