Muchomor żółtopomarańczowy
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
muchomor żółtopomarańczowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Amanita contui Bon & Courtec. Docums Mycol. 19(no. 76): 74 (1989) | |
Muchomor żółtopomarańczowy (Amanita contui Bon & Courtec.) – gatunek grzybów należący do rodziny muchomorowatych (Amanitaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Amanita, Amanitaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisali go w 1989 r. Marcel Bon i Régis Courtecuisse[1]. Wcześniej uznawany był za odmianę muchomora szarawego (Amanita vaginata var. flavescens). Niektóre synonimy[2]:
- Amanita flavescens (E.-J. Gilbert) Contu 1988
- Amanita vaginata var. flavescens (E.-J. Gilbert) E.-J. Gilbert & S. Lundell 1941
- Amanitopsis vaginata var. flavescens E.-J. Gilbert 1940
Władysław Wojewoda w 2003 r. nadał mu polską nazwę muchomor szarawy, odmiana żółtawa[3]. Ponieważ odmiana ta podniesiona została do rangi gatunku, w 2021 r. Komisja ds Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała nazwę muchomor żółtopomarańczowy[4].
Morfologia
Średnica 4–10 cm. Powierzchnia płowożółta do jasno beżowopomarańczowokremowej, ciemniejsza w środku[5], młode okazy mogą być słabo wybarwione. Miąższ wykazuje tendencję do przebarwiania się na ochrowo. Brzeg stopniowo promieniście prążkowany 20 do 70% promienia kapelusza (chociaż większość znajduje się w pobliżu krótszego krańca). Osłony brak, lub ma postać białych łat[6].
Dość gęste, białe do blado pomarańczowokremowych w widoku z boku. Blaszeczki ścięte do zaokrąglonych ściętych, o różnej długości i nierównomiernie rozmieszczone[6].
Wysokość 7–12 cm, grubość do 1 cm, walcowaty, górą nieco cieńszy, bez pierścienia. Powierzchnia gładka, białawy do żółtawej. Pochwa błoniasta, biała[5] i przylegająca do podstawy trzonu[6].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki (8,4-) 89,0 – 12,6 (-17,6) × (7,4-) 8,0 – 10,6 (-14,1) µm, kuliste, prawie kuliste, szerokoelipsoidalne, elipsoidalne (rzadko), w odczynniku Melzera nieamyloidalne. U nasady podstawek brak sprzążek[6].
- Gatunki podobne
Najbardziej podobny jest muchomor żółtawy (Amanita crocea)[6].
Występowanie i siedlisko
Najwięcej stanowisk podano w Europie, poza nią nieliczne we wschodniej części Ameryki Północnej i wschodnich krańcach Azji[7]. W Polsce podano jedno stanowisko w 1967 r. w Puszczy Białowieskiej pod nazwą muchomor szarawy, odmiana żółtawa[3].
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje w lasach[3], zwłaszcza pod dębami i kasztanowcami[5].
Znaczenie
W stanie surowym jest trujący, zawiera bowiem hemolizyny. Po ugotowaniu jest jadalny, ale mało smaczny[5].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2024-10-18] (ang.).
- ↑ Index Fungorum [online] [dostęp 2024-10-18] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 51, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Rekomendacja nr 2/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2024-10-18].
- 1 2 3 4 Georges Elandalloussi, Le genre Amanita [online], 2021 [dostęp 2024-10-18] (fr.).
- 1 2 3 4 5 Georges Elandalloussi, Amanita flavescens [online], 2021 [dostęp 2024-10-18] (fr.).
- ↑ Występowanie Amanita contui na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2024-10-18].