Muriel von Seherr-Thoss

Margaret Muriel von Seherr-Thoss

Hrabina von Seherr-Thoss
Rodzina	Seherr-Thossowie
Data i miejsce urodzenia	12 października 1880 Paryż
Data i miejsce śmierci	13 marca 1943 Dobra
Ojciec	Henry White
Matka	Margaret Stuyvesant Rutherfurd
Mąż	Hermann von Seherr-Thoss
Dzieci	Margaret, Hans Christoph, Hermann

Margaret Muriel von Seherr-Thoss z domu White (ur. 12 października 1880 w Paryżu^[1], zm. 13 marca 1943 w Dobrej) – amerykańska arystokratka żyjąca na ziemi prudnickiej, hrabina von Seherr-Thoss. Przeciwniczka nazizmu.

Jej ojcem był dyplomata Henry White – współpracownik Theodore’a Roosevelta i Woodrowa Wilsona, a także współautor traktatu wersalskiego^[2]. Od strony matki, Margaret Stuyvesant Rutherfurd, była spokrewniona z Lewis Morrisem, który był sygnatariuszem Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych^[3].

Muriel White potrafiła posługiwać się sześcioma językami i wraz z rodzicami podróżowała po świecie^[3], towarzysząc ojcu podczas dyplomatycznych spotkań i przyjęć^[4]. Mieszkała w Londynie, Paryżu i Rzymie^[5]. Podczas jednej z podróży poznała odbywającego służbę wojskową Hermanna von Seherr-Thossa, niemieckiego szlachcica z ziemi prudnickiej^[6][3]. 28 kwietnia 1909 w Paryżu wyszła za niego za mąż. Małżeństwo zamieszkało w rodzinnym pałacu Seherr-Thossów w Rozkochowie na pruskim Śląsku^[6].

Z inicjatywy Muriel urządzono pałacową kaplicę. Miała z Hermannem troje dzieci, urodzonych w 1910, 1912 i 1915: córkę Margaret oraz synów Hansa Christopha i Hermanna. Po I wojnie światowej, w okresie plebiscytu na Górnym Śląsku w 1921, Muriel krytykowała plany przyłączenia Górnego Śląska do Polski. W styczniu 1922, po śmierci Rogera von Seherr-Thossa, Hermann i Muriel przenieśli się do stanowiącego główną siedzibę rodu pałacu w Dobrej koło Prudnika^[6].

Dojście Adolfa Hitlera do władzy w Niemczech w 1933 skłoniło Muriel do wzięcia pod uwagę wyjazdu dzieci do Stanów Zjednoczonych^[6]. Odmówiła wywieszenia flagi ze swastyką na rezydencji^[5]. Podczas igrzysk olimpijskich w Berlinie w 1936 miała okazję spotkać się i odbyć rozmowę z Hitlerem. Miała mu powiedzieć, że „oboje z mężem wiedzą, do czego chce on doprowadzić i że oni mu w tym nie pomogą”^[4]. W 1938 wszystkie dzieci Muriel i Hermanna osiedli na stale w Stanach Zjednoczonych^[2], natomiast rodzice pozostali w Dobrej^[6].

Podczas II wojny światowej Muriel była nachodzona i nękana przez Gestapo^[6], które domagało się, by sprowadziła synów z powrotem do Niemiec, gdyż mogli przysłużyć się wstępując do wojska^[4]. Grożono jej wysyłką do obozu koncentracyjnego Auschwitz^[2]. Pogróżki, które otrzymywało małżeństwo, miały doprowadzić Muriel do depresji^[6]. Pomogła znanej jej żydowskiej rodzinie z Wiednia wyemigrować do Australii. W 1941 ukrywała brytyjskich żołnierzy, którzy uciekli z pobliskiego obozu jenieckiego, a także amerykańskich pilotów, których samolot rozbił się w pobliżu pałacu^[5].

Hermann i Muriel rozwiedli się. Władze odebrały jej amerykański paszport. Na początku 1943 przebywała w areszcie domowym byłego męża. 13 marca 1943 zginęła w wyniku upadku z okna na drugim piętrze pałacu w Dobrej^[6][2]. W raporcie z jej śmierci, sporządzonym przez Departament Stanu Stanów Zjednoczonych, jako przyczynę zgonu podano rozbicie czaszki, nie wskazując czego było wynikiem^[2]. Według świadków wydarzeń, Muriel miała popełnić samobójstwo na widok samochodu Gestapo^[6], który wjechał na pałacowe podwórze^[2]. Osobista guwernantka Muriel i krawcowa Anna Stoklosa z pobliskich Walców miała podjąć bezskuteczną próbę ratunku. Informację o samobójstwie powtórzono w dokumencie Centralnej Agencji Wywiadowczej^[6].

W dniu jej pochówku wyłożono czerwonymi dywanami drogę z pałacu do kościoła w Dobrej^[3]. Została pochowana w rodzinnym grobowcu Seherr-Thossów^[6]. W uroczystości pogrzebowej mieli brać udział funkcjonariusze Gestapo^[3]. Żołnierze Armii Czerwonej, którzy zajęli Dobrą w drodze na Prudnik podczas operacji górnośląskiej w marcu 1945, splądrowali krypę, wyciągnęli z trumny ciało Muriel i wyłamali jej palce, żeby ściągnąć z nich pierścionki^[2]. W latach 50. XX wieku dotychczasowy grobowiec zaadaptowano na kotłownię, a szczątki Seherr-Thossów, w tym Muriel, złożono przy kościele św. Jana Chrzciciela^[6].

• Richard JayR.J. Hutto Richard JayR.J., “Aunt Muriel” – a Queen’s Mentor, „Royalty Digest Quarterly”, 4, Falköping: Rosvall Royal Books, 2022, ISSN 1653-5219  (ang.).