Muzeum Kolejnictwa w Belgradzie

Muzeum Kolejnictwa w Belgradzie

Železnički muzej

Budynek Muzeum w Belgradzie
Państwo	Serbia
Miejscowość	Belgrad
Adres	Nemanjina 6
Data założenia	1 stycznia 1950
Powierzchnia ekspozycji	190 m²
Położenie na mapie Belgradu Muzeum Kolejnictwa w Belgradzie
Położenie na mapie Serbii Muzeum Kolejnictwa w Belgradzie
44°48′22″N 20°27′31″E/44,806111 20,458611
Strona internetowa

Muzeum Kolejnictwa w Belgradzie (serb. Železnički muzej) – muzeum w Belgradzie gromadzące zbiory związane z historią kolejnictwa w Serbii.

Pomysł założenia muzeum kolejnictwa powstał już w 1931, kiedy to z taką inicjatywą wystąpił dyrektor szkoły kolejowej w Belgradzie Franjo Repić. Pomysł nie doczekał się realizacji. W 1949 z okazji 100-lecia powstania kolei na terenie Jugosławii przygotowano wystawę, która była prezentowana w siedmiu salach Galerii Nowoczesnej w parku Tivoli w Lublanie. Wystawa została zachowana i stała się początkiem ekspozycji Muzeum Kolejnictwa^[1].

Muzeum Kolejnictwa powołano 1 stycznia 1950 jako instytucję podległą byłemu Ministerstwu Kolei Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii^[1]. Pierwsza stała wystawa pod nazwą Przez historię kolei jugosłowiańskich (serb. Kroz istoriju Jugoslovenskih Železnica) została otwarta 30 kwietnia 1953^[2].

Obecnie muzeum podlega Spółce Akcyjnej „Koleje Serbskie”^[1]. Oprócz stałych ekspozycji w muzeum znajdują się: galeria wystaw, biblioteka i archiwum^[2].

W muzeum znajduje się ponad 40 000 eksponatów zgrupowanych w czterech kolekcjach. Są to: kolekcja zabytków techniki, zbiory historyczne, kolekcja dzieł sztuki, kolekcja sztuki użytkowej. Zbiory w znacznej większości wchodzą w skład stałych ekspozycji. Zabytki techniki prezentowane są również poza główną siedzibą muzeum^[2].

• Oddział kolei wąskotorowych Muzeum Kolejnictwa w Belgradzie na stacji kolejowej w Požedze

Otwarty 12 kwietnia 1990. Na ekspozycji znajduje się ponad 500 oryginalnych zabytków związanych z transportem wąskotorowym, w tym tabor kolejowy. Na stałej ekspozycji zobaczyć można m.in. 8 parowozów, w tym dwie lokomotywy o rozstawie 0,60 m (z 1882 i z 1916), sześć lokomotyw o rozstawie 0,76 m (najstarsza z 1873), pług odśnieżny, drezyny, wagony towarowe, pomocnicze, wagony pociągu pancernego, a także 17 samochodów szynowych (w tym salonka cesarza Franciszka Józefa I z 1897)^[3].

• Kompleks muzealno-turystyczny „Šarganska Osmica”

Obejmuje ekspozycję zabytkowych wagonów oraz linię kolejową Šargan Mokra Gora–Šargan Vitasi, oddaną do użytku turystycznego po rewitalizacji w latach 1999–2003. Przejazdy obsługuje tabor kolejowy, który wcześniej był częścią ekspozycji na stacji Požega^[4].

Zabytkowy tabor Muzeum Kolejnictwa prezentowany jest również na stacjach kolejowych: Nisz, Lapovo, Prokuplje, Pančevo, Vršac, Kikinda, Sombor, Subotica oraz w Belgradzie^[2].

• Muzeum Kolei w Lublanie