Olga Gajkowa

Olga Gajkowa
Data urodzenia

16 listopada 1907

Data i miejsce śmierci

16 marca 1987
Wrocław

Zawód, zajęcie

nauczycielka, etnografka, wykładowczyni

Olga Gajkowa (Gajekowa) (ur. 16 listopada 1907, zm. 16 marca 1987 we Wrocławiu) – polska nauczycielka, etnografka, wykładowczyni, redaktorka serii „Atlas Polskich Strojów Ludowych”[1].

Życiorys

Skończyła seminarium nauczycielskie we Lwowie[2]. Pracowała jako nauczycielka w Gdyni, Toruniu i Lwowie, kierowała szkołami we Lwowie[1]. We Lwowie była naczelniczką okręgu Straży Przedniej[1]. Kierowniczka działu przemysłu artystycznego w czasopiśmie „Szkoła i Technika”[1].

Była wolną słuchaczką na Uniwersytecie Jana Kazimierza, potem studentką[2]. Pod koniec II wojny światowej wraz z rodziną przeniosła się do Lublina. Od 1946 pracowała na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej jako młodsza, a potem starsza asystentka w Katedrze Prehistorii. Od 1949 była starszą asystentką w Katedrze Etnografii i Etnologii UMCS. Doktoryzowała się na Uniwersytecie Jagiellońskim[1].

Od 1951 mieszkała w Poznaniu, gdzie pracowała na zlecenie PAN. Od 1953 mieszkała we Wrocławiu. Rok później zaczęła pracę w Instytucie Historii Kultury Materialnej PAN. W Katedrze Etnografii Ogólnej i Słowian Uniwersytetu Wrocławskiego pracowała do emerytury (1968). Prowadziła wykłady i ćwiczenia z historii etnografii, etnografii Słowian i społeczeństw plemiennych oraz literatury ludowej. Zasłużyła się jako oganizatorka studiów zaocznych etnografii (1959–1964) na UWr. Współpracowała z Zakładem Polskiego Atlasu Etnograficznego IHKM PAN. Stworzyła mapy nr 349–350 w tym atlasie[1].

Od czasów lwowskich członkini Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego[2]. W lubelskim oddziale PTL po II wojnie światowej zajmowała się administracją i publikacjami. Indeksowała tomy czasopism branżowych: „Lud”, „Prace i Materiały Etnograficzne” i „Prace Etnologiczne”. W latach 1952–1953 pracowała na etacie w Zarządzie Głównym PTL. Przez trzy kadencje należała do Zarządu Głównego PTL. W 1964 została redaktorką wydawanej przez PTL serii „Atlas Polskich Strojów Ludowych”. Na emeryturze uczestniczyła w pracach PTL we Wrocławiu[1].

Od 1928 była członkinią Związku Nauczycielstwa Polskiego. Udzielała się w organizacji szczególnie po przejściu na emeryturę. W latach 1976–1979 pracowała społecznie jako sekretarka Ogniska ZNP przy Uniwersytecie Wrocławskim[1].

Jej mężem od 1931 był Józef Gajek. W 1936 urodziła jedynego syna Jerzego[1].

Została pochowana na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu[1].

Upamiętnienie

Była jedną z bohaterek wystawy Etnografki, antropolożki, profesorki w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (2022–2023)[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Olga Maria GAJKOWA (GAJEKOWA) - ETNOznawcy [online], etnoznawcy.pl [dostęp 2025-02-26].
  2. 1 2 3 Ewa Klekot, Etnografki, antropolożki, profesorki, „Etnografia Nowa”, 12, 2023, s. 25–26.
  3. Etnografki, antropolożki, profesorki : Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie [online], ethnomuseum.pl [dostęp 2025-02-26].