Olimpiada Języka Białoruskiego
Olimpiada Języka Białoruskiego w Polsce (biał. Алімпіяда па беларускай мове ў Польшчы) – przedmiotowa olimpiada szkolna z zakresu języka białoruskiego, organizowana od roku szkolnego 1994/1995. Organizatorem olimpiady jest Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Historia
Olimpiada Języka Białoruskiego odbyła się po raz pierwszy w roku szkolnym 1994/1995 na podstawie Zarządzenia nr 28 Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 września 1992 roku w sprawie organizacji oraz zasad przeprowadzania konkursów, turniejów i olimpiad przedmiotowych[1][2]. Wzięli w niej udział uczniowie dwóch szkół z województwa podlaskiego z nauczaniem języka białoruskiego jako języka ojczystego – Zespołu Szkół z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce oraz II Liceum Ogólnokształcącego z Białoruskim Językiem Nauczania im. B. Taraszkiewicza w Bielsku Podlaskim[3]. W początkowym okresie funkcjonowania zawody były współfinansowane przez Stowarzyszenie Polska-Białoruś, a dodatkowe nagrody fundował Białoruski Związek Towarzystw Przyjaźni i Współpracy Kulturalnej z Zagranicą, który organizował także uroczysty finał w Mińsku[4]. Współpraca ze stroną białoruską została zerwana w 2008 roku i od tej pory jedynym organizatorem olimpiady jest Katedra Białorutenistyki Uniwersytetu Warszawskiego[4]. W roku szkolnym 2013/2014 w zawodach po raz pierwszy wzięli udział uczniowie III Liceum Ogólnokształcącego im. K. K. Baczyńskiego w Białymstoku[4]. W następnych latach do zmagań olimpijskich dołączyli uczniowie z kolejnych szkół, także spoza województwa podlaskiego[5]. W roku szkolnym 2023/2024 w etapie szkolnym wzięli udział uczniowie siedmiu szkół[6].
Funkcję przewodniczącego Komitetu Głównego Olimpiady pełnił w latach 1994–2022 roku prof. dr hab. Aleksander Barszczewski. Po jego śmierci funkcję tę objęła dr Volha Tratsiak[7].
Przebieg

Olimpiada realizowana jest w formie zawodów trójstopniowych:
- zawody szkolne – składają się z testu pisemnego;
- zawody okręgowe – biorą w nich udział zdobywcy co najmniej 70% punktów w eliminacjach szkolnych, składają się z egzaminu pisemnego (polega na napisaniu rozprawki na temat wybrany spośród trzech propozycji obracających się wokół tematu przewodniego danej edycji olimpiady bądź stosunków polsko-białoruskich; uczestnicy muszą zmierzyć się również z tekstem do przetłumaczenia z języka białoruskiego na polski) oraz ustnego (pytania dotyczące historii, języka, kultury białoruskiej oraz polsko-białoruskich związków kulturowych)
- zawody centralne – biorą w nich udział zdobywcy co najmniej 70% punktów w eliminacjach okręgowych, jednak nie więcej niż 50 osób; składają się z egzaminu pisemnego i ustnego przed komisją powołaną przez Komitet Główny Olimpiady.
Etap okręgowy jest przeprowadzany tradycyjnie w II Liceum Ogólnokształcącym z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce, a etap centralny w II Liceum Ogólnokształcącym z Białoruskim Językiem Nauczania w Bielsku Podlaskim[3].
Laureaci i finaliści Olimpiady otrzymują celującą roczną ocenę klasyfikacyjną z języka białoruskiego oraz są zwolnieni z egzaminu maturalnego z języka białoruskiego z maksymalnym wynikiem z poziomu rozszerzonego na świadectwie. Z przywileju tego korzystało w latach 2009–2011 od 25 do 26 osób.
Przypisy
- ↑ Siwirska 2023 ↓, s. 52.
- ↑ Soboń 2018 ↓, s. 135.
- 1 2 Siwirska 2023 ↓, s. 54.
- 1 2 3 Siwirska 2023 ↓, s. 55.
- ↑ Siwirska 2023 ↓, s. 56.
- ↑ Siwirska 2023 ↓, s. 56–57.
- ↑ Siwirska 2023 ↓, s. 53.
Bibliografia
- Anna Berenika Siwirska. 30 lat Olimpiady Języka Białoruskiego w Polsce. „Język Białoruski jako Obcy”, 2023. [dostęp 2025-04-19]. (pol.).
- Klaudia Soboń. Szkolnictwo białoruskie w Polsce w latach 1944–2016. „Studia Interkulturowe Europy Środkowo-Wschodniej”, 2018. ISSN 1898-4215. [dostęp 2025-04-19]. (pol.).