Olimpiada Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym
Olimpiada Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym – przedmiotowa olimpiada szkolna z zakresu wiedzy o społeczeństwie, organizowana od 1960, skierowana do uczniów szkół ponadpodstawowych. Olimpiada jest finansowana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, na podstawie wyników otwartego konkursu ofert[1].
Struktura olimpiady
Zawody podzielone są na 3 części:
- jednoetapowe zawody I stopnia (szkolne) – test pisemny z programu stałego;
- dwuetapowe zawody II stopnia (okręgowe) – test pisemny oraz pytania problemowe (część ustna), obie części z zakresu programu stałego oraz zmiennego;
- trzyczęściowe zawody III stopnia (centralne) – test pisemny, część ustna oraz quiz dla 9 najlepszych laureatów (wszystkie części z zakresu programu stałego oraz zmiennego).
Konkurs Oratorski i "Los Szczęścia"
Dodatkowo podczas zawodów centralnych organizowany jest Konkurs Oratorski o Nagrodę Specjalną Przewodniczącego Komitetu Głównego. Uczestniczy w nim trzech wylosowanych uczestników, każdy ma nie więcej niż 5 minut aby zaprezentować temat zmienny olimpiady. Ich wypowiedzi ocenia specjalne jury.
Od roku 2018 po konkursie odbywa się też losowanie "Los Szczęścia", w którym bierze udział każdy finalista olimpiady. Wytypowany uczestnik wygrywa nagrodę pieniężną ufundowaną przez Przewodniczącego Komitetu Głównego.
Uprawnienia finalisty i laureata
Uczestnicy eliminacji trzeciego etapu otrzymują oceny celujące z wiedzy o społeczeństwie na koniec danego roku szkolnego w którym uczestniczyli w olimpiadzie. Finaliści (60% najlepszych uczestników etapu pisemnego) na świadectwie maturalnym (na poziomie rozszerzonym) otrzymują najwyższą notę z tego przedmiotu i zwolnieni są z jego zdawania. Laureaci zwolnieni są z postępowania kwalifikacyjnego na niektóre kierunki uniwersytetów.
Organizator
Organizatorem olimpiady jest Komitet Główny Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym z siedzibą w Instytucie Europeistyki (wcześniej w Instytucie Nauk Politycznych) na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Funkcję przewodniczącego Komitetu Głównego Olimpiady pełni obecnie prof. Konstanty Adam Wojtaszczyk.
Zakres tematyczny
Program olimpiady wykracza poza podstawę programową wiedzy o społeczeństwie. Pytania dotyczą m.in. problemów współczesnego świata, gospodarki, polityki międzynarodowej, konstytucyjnych ustrojów państw, integracji europejskiej oraz historii najnowszej.
Tematy przewodnie
| Nr edycji OWPSW | Rok | Temat |
|---|---|---|
| IV | 1963 | Miejsce Polski we współczesnym świecie. Prawa i obowiązki obywatela PRL |
| V | 1964 | XX-lecie Polski Ludowej |
| VI | 1965 | XX-lecie Polski Ludowej i problematyka Ziem Zachodnich i Północnych |
| VII | 1966 | Osiągnięcia, prawa i przywileje młodzieży uzyskane w XX-leciu Polski Ludowej |
| VIII | 1967 | Znaczenie rewolucji październikowej dla rozwoju socjalizmu, dla Polski, dla pokoju i postępu społecznego na świecie |
| IX | 1968 | XXV-lecie Ludowego Wojska Polskiego |
| X | 1969 | XXV-lecie Polski Ludowej |
| XI | 1970 | 100 rocznica urodzin Włodzimierza Lenina i realizacja jego idei |
| XII | 1971 | Technnika, nauka, gospodarka i ekonomia |
| XV | 1974 | Młodzież w trzydziestoleciu PRL |
| XVI | 1975 | Osiągnięcia lat 1970-1974 |
| XVII | 1976 | Człowiek – Praca – Przyszłość – Realizacja zadań VI Zjazdu PZPR oraz budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego w Polsce |
| XVIII | 1977 | Człowiek – Kraj – Świat – Kontynuacja dotychczasowych przedsięwzięć w zakresie podnoszenia kultury politycznej młodzieży szkolnej |
| XIX | 1978 | Socjalizm przeobraża świat |
| XX | 1979 | Pracą tworzymy socjalistyczną Polskę |
| XXI | 1980 | PZPR przewodnią siłą narodu |
| XXII | 1981 | O pokój i postęp społeczny w świecie |
| XXIII | 1982 | Socjalizm – Polska, tradycja i współczesność |
| XXIV | 1983 | Ojczyzna – Naród – Państwo |
| XXV | 1984 | Polskie przemiany 1944-1984 |
| XXVI | 1985 | O świat bez wojen |
| XXVII | 1986 | Państwo – Obywatel – kultura polityczna |
| XXVIII | 1987 | Pokój – przyjaźń – wyzwania rozwojowe |
| XXIX | 1988 | Socjalizm – myśl i działanie |
| XXXI | 1990 | Europa – perspektywa wspólnego domu |
| XXXVIII | 1997 | Droga Polski do NATO i UE |
| XXXIX | 1998 | Społeczeństwo i gospodarka rynkowa |
| XL | 1999 | Chrześcijaństwo we współczesnym świecie |
| XLI | 2000 | Media w nowoczesnym świecie |
| XLII | 2001 | Stosunki Polski z sąsiadami |
| XLIII | 2002 | Polska i Unia Europejska |
| XLV | 2004 | Kultura polityczna w społeczeństwie demokratycznym |
| XLVI | 2005 | Fundusze strukturalne Unii Europejskiej |
| XLVII | 2006 | Społeczeństwo obywatelskie |
| XLVIII | 2007 | Społeczeństwo informacyjne |
| XLIX | 2008 | Polska w stosunkach międzynarodowych |
| L | 2009 | Bezpieczeństwo państwa |
| LI | 2010 | Gospodarka i polityka |
| LII | 2011 | Sport w życiu społecznym |
| LIII | 2012 | Etyka w życiu publicznym |
| LIV | 2013 | Kultura w życiu społecznym |
| LV | 2014 | 10 lat Polski w Unii Europejskiej |
| LVI | 2015 | Rola ONZ w kształtowaniu ładu międzynarodowego |
| LVII | 2016 | Polska w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego |
| LVIII | 2017 | Systemy religijne świata |
| LIX | 2018 | Demokracja – istota, idee, cele i ich realizacja |
| LX | 2019 | Polska i jej sąsiedzi. Polityka-Gospodarka-Społeczeństwo-Kultura |
| LXI | 2020 | Wyzwania społeczne współczesnego świata |
| LXII | 2021 | Polonia i emigracja polska w XX wieku |
| LXIII | 2022 | Demokratyczne państwo prawne |
| LXIV | 2023 | Wybory w państwie współczesnym |
| LXV | 2024 | 20 lat członkostwa Polski w Unii Europejskiej |
| LXVI | 2025 | Współczesne systemy polityczne |