Operacja lotnicza „Staszek 2”

Operacja lotnicza „Staszek 2”

II wojna światowa
Czas	1944
Miejsce	Polska
Terytorium	Anglia, Włochy
Strony konfliktu
III Rzesza  Polska  Wielka Brytania
brak współrzędnych

Operacja lotnicza „Staszek 2” – ostatni zrzut cichociemnych do okupowanej Polski w czasie II wojny światowej.

W nocy z 26 na 27 grudnia 1944 samolot Liberator BZ 965 „V” (301 Dywizjon RAF) startował z lotniska Campo Casale nieopodal Brindisi, Włochy. Strefą zrzutu spadochroniarzy była placówka odbiorcza „Wilga 311” usytuowana w obszarze Beskidu Sądeckiego i Gorców koło wsi Szczawa, 23 km od Nowego Targu, Dowódcą operacji był S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz, z samolotu Liberator BZ 965 „V” (301 Dywizjon PAF, załoga:

• Pilot – F/L Stanisław Reymer-Krzywicki,
• Pilot – F/O Mikołaj Paraśkiewicz /
• Nawigator – S/L Eugeniusz Arciuszkiewicz /
• Radiotelegrafista – W/O Dionizy Budnicki /
• Mechanik pokładowy – Sgt. J. Brzeziński /
• Strzelec – P/O K. Grabowski /
• Despatcher – F/S Stanisław Baran).

Celem misji było dostarczenie sprzętu i pieniędzy dla Armii Krajowej i transport sześciu cichociemnych do Polski, ekipa skoczków nr: LXIII:

• Kapitan Stanisław Dmowski „Podlasiak”, dowódca ekipy,
• Ppor. Bronisław Czepczak „Zwijak 2”,
• Podporucznik Jan Matysko „Oskard”,
• Kapitan Jan Parczewski „Kraska”,
• Major Zdzisław Sroczyński „Kompresor”,
• Major Witold Uklański „Herold”.

Głównie oficerowie łączności, ich zadaniem było przygotowanie działalności konspiracyjnej po wkroczeniu Sowietów.

Skoczkowie przerzucili 589 800 dolarów w banknotach, 6 tys. dolarów w złocie i 760 tys. reichsmarek. Na potrzeby AK zrzucono także 15 zasobników i 4 paczek. Zasobniki i paczki zrzucono w pierwszym nalocie na placówkę, skoczkowie (po dwóch) wyskoczyli w czwartym, piątym i szóstym nalocie samolotu na placówkę.

Wskazują na to zapisy lotów że to był drugi lot tej ekipy, w poprzednich (25/26 grudnia) lot został odwołany przez telegraf bezprzewodowy. Spadochroniarze wylądowali pomyślnie i zostali przyjęci przez Komórka Odbioru Zrzutów 1 Pułk Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej, sprzęt i pieniądze zostały dostarczone do porucznika Antoni Turski ps. „Tolek”. Samolot wrócił bezpiecznie do Campo Casale po około 8 godzinach lotu.

Loty lotników polskich i alianckich nad Polską zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, po 1990 r. napisem na jednej z tablic – „LOTY DO POLSKI 1941–1945”.

• 1943-1945 Polish SOE flight logs to Poland from Tunis and Brisindi, Italy
• Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 306. ISBN 83-211-0537-8.

• Informacje (on-line) nt. personelu Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (1940-1947) na stronie ListaKrzystka.pl
• Wykaz operacji lotniczych – zrzuty osobowe i materiałowe dla Armii Krajowej na stronie elitadywersji.org
• Wykaz zrzutów Cichociemnych na stronie elitadywersji.org