Oxybelis inkaterra

	Oxybelis inkaterra
	Jadin, Jowers, Orlofske, Duellman, Blair, & Murphy, 2021
	; Głowa okazu muzealnego o oznaczeniu FMNH 56141 – widok z boku, od góry i od dołu
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Infrarząd	Alethinophidia
Nadrodzina	Colubroidea
Rodzina	połozowate
Podrodzina	Colubrinae
Rodzaj	Oxybelis
Gatunek	Oxybelis inkaterra
Synonimy
	Oxybelis aeneus — Keiser, 1974 (częściowo);
	Oxybelis aeneus — Keiser, 1974 (częściowo);

Oxybelis inkaterra – gatunek węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Występuje w zachodniej i północno-zachodniej Ameryce Południowej. Prowadzi dzienny, nadrzewny tryb życia.

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 2021 roku Robert C. Jadin ze współpracownikami na łamach „Evolutionary Systematics”. Autorzy nadali wężowi nazwę Oxybelis inkaterra^[2]. Jako miejsce typowe podali okolice rzeki Madre de Dios, około 15 km na wschód od Puerto Maldonado w południowym Peru (12°34′59″S 69°04′59″W/-12,583056 -69,083056, wysokość około 200 m n.p.m.). Holotyp to samiec oznaczony jako KU 220196^[a], odłowił go William E. Duellman w grudniu 1991 roku. Nie wyróżnia się podgatunków^[1].

Etymologia

Oxybelis: gr. οξυβελης oxubelēs „ostro zakończony, ostry”^[3].
inkaterra – epitet gatunkowy honoruje firmę turystyczną Inkaterra i organizację non-profit Inkaterra Asociación, założone odpowiednio w 1975 i 1978 roku przez José E. Koechlina von Steina w celu promowania edukacji i ochrony peruwiańskiej kultury i ekosystemów^[1].

Morfologia

Jest to średniej wielkości wąż o głowie z cienkim pyskiem o dużej szczęce. Górna część głowy jednolicie szarobrązowa, z lekko widocznym ciemniejszym, matowobrązowym paskiem ocznym, poniżej którego boki i spód głowy są białawe lub żółtawe. Tułów cienki i smukły, przeważnie jasnobrązowy z ciemniejszymi brązowymi, regularnie rozłożonymi plamami. Ogon długi^[2]^[4]^[5].

Wymiary^[1]^[2]^[6]:


	Samiec	Samica
Długość całkowita (mm)	1230	1075
Długość SVL^[b] (mm)	750	660
Długość TL^[c] (mm)	480	415
Łuski grzbietowe (rzędy)	17/17/13	17/17/13
Tarczki brzuszne	173–205	173–205
Tarczki podogonowe	158–203	158–203

Występowanie

Oxybelis inkaterra występuje w Amazonii w Peru i Ekwadorze, prawdopodobnie również na przyległych obszarach w Boliwii, Brazylii i Kolumbii^[2].

Ekologia i zachowanie

Gatunek prowadzi dzienny, nadrzewny tryb życia. Występuje w dziewiczych lasach deszczowych, półotwartych obszarach z krzewami i pojedynczymi drzewami, wzdłuż brzegów rzek i strumieni. Są wężami lekko jadowitymi, ale ich ukąszenia nie są groźne dla ludzi^[5].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN wąż Oxybelis inkaterra nie jest jeszcze uwzględniany^[7].

Uwagi

↑ KU – University of Kansas Biodiversity Institute, Lawrence^[8].
↑ SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.
↑ TL – ang. Tail length – długość ogona od odbytu do końca ogona.

Przypisy

1 2 3 4 P. Uetz & J. Hallermann, Oxybelis inkaterra JADIN, JOWERS, ORLOFSKE, DUELLMAN, BLAIR & MURPHY, 2021, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-03-09] (ang.).
1 2 3 4 Robert C.R.C. Jadin Robert C.R.C. i inni, A new vine snake (Reptilia, Colubridae, Oxybelis) from Peru and redescription of O. acuminatus, „Evolutionary Systematics”, 5 (1), 2021, s. 1–12, DOI: 10.3897/evolsyst.5.60626 (ang.).
↑ J.G. Wagler: Natürliches System der Amphibien, mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel. Ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie. München, Stuttgart und Tübingen: In der J.G. Cotta’scchen Buchhandlung, 1830, s. 183. (niem.).
↑ F.F. Ayala-Varela F.F., Oxybelis inkaterra, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2021 (hiszp.).
1 2 A.A. Quezada A.A., A.A. Arteaga A.A., Inkaterra Vine-Snake (Oxybelis inkaterra), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2024, DOI: 10.47051/UVUR5916 (ang.).
↑ L.R.L.R. Rivas L.R.L.R. i inni, Vine snakes (Oxybelis) and Sharpnose snakes (Xenoxybelis)(Squamata, Serpentes) from lowlands of Bolivia, with first records of Oxybelis inkaterra for the country, „Herpetozoa”, 37, 2024, s. 201–211, DOI: 10.3897/herpetozoa.37.e120130 (ang.).
↑ Taxonomy: Oxybelis – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-03-08]. (ang.).
Mark HenryM.H. Sabaj Mark HenryM.H., Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

[uwaga_1-3] KU – University of Kansas Biodiversity Institute, Lawrence^[8].

[uwaga_2-8] SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.

[uwaga_3-9] TL – ang. Tail length – długość ogona od odbytu do końca ogona.

[rd-1] 1 2 3 4 P. Uetz & J. Hallermann, Oxybelis inkaterra JADIN, JOWERS, ORLOFSKE, DUELLMAN, BLAIR & MURPHY, 2021, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-03-09] (ang.).

[Jadin2021-2] 1 2 3 4 Robert C.R.C. Jadin Robert C.R.C. i inni, A new vine snake (Reptilia, Colubridae, Oxybelis) from Peru and redescription of O. acuminatus, „Evolutionary Systematics”, 5 (1), 2021, s. 1–12, DOI: 10.3897/evolsyst.5.60626 (ang.).

[Wagler-4] J.G. Wagler: Natürliches System der Amphibien, mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel. Ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie. München, Stuttgart und Tübingen: In der J.G. Cotta’scchen Buchhandlung, 1830, s. 183. (niem.).

[Reptiles_Ecuador-5] F.F. Ayala-Varela F.F., Oxybelis inkaterra, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2021 (hiszp.).

[R_Ecuador-6] 1 2 A.A. Quezada A.A., A.A. Arteaga A.A., Inkaterra Vine-Snake (Oxybelis inkaterra), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2024, DOI: 10.47051/UVUR5916 (ang.).

[Rivas2024-7] L.R.L.R. Rivas L.R.L.R. i inni, Vine snakes (Oxybelis) and Sharpnose snakes (Xenoxybelis)(Squamata, Serpentes) from lowlands of Bolivia, with first records of Oxybelis inkaterra for the country, „Herpetozoa”, 37, 2024, s. 201–211, DOI: 10.3897/herpetozoa.37.e120130 (ang.).

[iucn-10] Taxonomy: Oxybelis – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-03-08]. (ang.).

[KodyMuzeum-11] Mark HenryM.H. Sabaj Mark HenryM.H., Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

[1]

[2]

[a]

[3]

[4]

[5]

[6]

[b]

[c]

[7]

[8]