Pałac Dernałowiczów
 nr rej. 65 z 12 lutego 1957 i 11 maja 2001 | |
 Fasada pałacu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Warszawska |
| Ukończenie budowy |
XVII, XIX, XX wiek |
Położenie na mapie Mińska Mazowieckiego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
Położenie na mapie powiatu mińskiego  | |
 52°10′59,05″N 21°34′01,34″E/52,183069 21,567039 | |
Pałac Dernałowiczów – zabytkowy zespół pałacowy z chronionymi elementami z XVII, XIX i XX wieku[1], w Mińsku Mazowieckim. Składa się z pałacu i parku.
Historia
Dwór ceglany z XVI w.
W XVI wieku w pobliżu miejscowości Sendomierz powstał murowany dwór z cegły o wątku gotyckim, którego pozostałości znajdują się w znacznych partiach dzisiejszego pałacu. Dwór ten miał plan wydłużonego prostokąta z być może czterema cylindrycznymi wieżami w narożach (odkryto pozostałości wieży pod alkierzem północno-wschodnim), posiadał piętro i podpiwniczenie o sklepieniach kolebkowych (zachowane do dzisiaj). Szerokość dworu odpowiadała szerokości dzisiejszego pałacu[2].
Pałac barokowy z XVII w.
Po roku 1602 Mińsk stał się własnością późniejszego wojewody podlaskiego Stanisława Warszyckiego, który przebudował dwór w barokowy pałac. Między innymi w tym czasie w miejscu wież zbudowano alkierze.
Pałac rokokowy w XVIII w.
W drugiej połowie XVIII wieku ponownie przebudowano pałac i wybudowano dwuarkadowe loggie w przyziemiu między alkierzami i ścianami szczytowymi. Z czasów tej przebudowy zachował się w sieni rokokowy kominek z piaskowca.
Pałac klasycystyczny z XIX w.
W latach 1825–1828 Stanisław Jezierski przebudował pałac w stylu klasycystycznym według projektu Henryka Marconiego. Od 1867 wokół pałacu rozwijany był park.
Po wojnie pałac niszczał, został odrestaurowany w 1980 roku i od tej pory służy za siedzibę Miejskiego Domu Kultury. Dawniej znajdowała się tu także Miejska Biblioteka Publiczna.
Właściciele
Pałac nosi nazwisko swoich ostatnich właścicieli, rodziny Dernałowiczów.
- Stanisław Warszycki (XVII wiek, wojewoda, kasztelan) – twórca pałacu
- Wojciech Leon Opaliński (XVIII wiek)
- Borzęccy (1781)
- hr. Stanisław Jezierski (1807) – przebudowa w stylu klasycystycznym
- Doria - Dernałowiczowie (1870–1944) – utworzenie parku
W kulturze
Za to w Mińsku nie popasał. Wjechawszy na rynek ujrzał dwór tak znaczny i piękny, jakiego dotąd po drodze nie spotkał: dworzanie w szumnej barwie; pół regimentu jeno piechoty, bo na konwokację zbrojno nie jeżdżono, ale tak strojnej, że i król szwedzki strojniejszej gwardii nie miał; pełno karet pozłocistych, wozów z makatami i kobiercami dla obijania karczem po drogach, wozów z kredensem i zapasami żywności; przy tym służba cała niemal cudzoziemska, tak że mało kto się zrozumiałym językiem w tej ciżbie odezwał.
Pan Wołodyjowski Henryka Sienkiewicza, rozdział 3. Opis dotyczy raczej czasów w których pisany był utwór (Dernałowiczowie, koniec XIX wieku) niż czasów akcji (1668–1673, upadek miasta po potopie szwedzkim).
Galeria
Z drugiej strony („amfiteatr”)
W otoczeniu parku
Park
Nietypowe wykorzystanie parku – dirt jumping
Nietypowe wykorzystanie parku – skatepark
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 stycznia 2025, s. 55 [dostęp 2015-09-16].
- ↑ Andrzej Grzybkowski, Henryk Siuder. Pałac w Mińsku Mazowieckim (Sendomierzu). „Rocznik Mazowiecki”. T. 9, s. 263-269, 1987. ISSN 0080-3529.
Bibliografia
- Historia Pałacu - Miejski Dom Kultury w Mińsku Mazowieckim. 20.01.2008. [dostęp 2008-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-21)].
- Krzysztof Szczypiorski, Pałac w Mińsku Mazowieckim - studium historyczne, „Rocznik Mińsko-Mazowiecki”, z. 2, 1994, s. 7-11.