Pałac w Szczawinie

Pałac Glinków w Szczawinie
Zabytek: nr rej. A-396 z 15.01.1962
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

Szczawin

Typ budynku

pałac

Styl architektoniczny

klasycyzm

Architekt

Adam Idźkowski

Inwestor

Józef Glinka

Kondygnacje

3

Ukończenie budowy

ok. 1830

Właściciel

Anna Sawczuk

Położenie na mapie gminy Goworowo
Mapa konturowa gminy Goworowo, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pałac Glinków w Szczawinie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac Glinków w Szczawinie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Pałac Glinków w Szczawinie”
Położenie na mapie powiatu ostrołęckiego
Mapa konturowa powiatu ostrołęckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac Glinków w Szczawinie”
Ziemia52°53′56,6916″N 21°31′58,3212″E/52,899081 21,532867

Pałac Glinków w Szczawinie – klasycystyczny pałac w Szczawinie, w powiecie ostrołęckim, zbudowany dla rodziny Glinków ok. 1830 roku według projektu Adama Idźkowskiego.[1]

Rodzina Glinków weszła w posiadanie majątku Szczawin w połowie XVIII wieku w wyniku małżeństwa Antoniego Glinki z wdową po poprzednim właścicielu Wojciechu Kazimierzu Przeradowskim, Bogumiłą z Mostowskich. Wnuk Antoniego i Bogumiły Józef Glinka, radca województwa płockiego i sędzia pokoju powiatu ostrołęckiego, żonaty z Marią z Okęckich, zlecił budowę pałacu znanemu warszawskiemu architektowi Adamowi Idźkowskiemu.[1]

Idźkowski zaprojektował pałac wzorowany na renesansowych willach Andrei Palladio, przede wszystkim na willi Badoer we Fratta Polesine oraz willi Emo w Fanzolo.[2] Pałac składa się z pięcioosiowego korpusu głównego, poprzedzonego portykiem o kolumnach toskańskich, połączonego czteroosiowymi galerami korytarzowymi z dwoma trójosiowymi pawilonami. Od ogrodu do korpusu przylega taras.[1] Idźkowski zaprojektował również duży park krajobrazowym z nieregularnymi stawami, który uzupełniony został w 1898 według projektu Waleriana Kronenberga.[1] Na terenie parku znajdował się stary dwór, prawdopodobnie drewniany, z XVIII lub XVII wieku, który jednak spłonął w 1919 roku.[1]

Pałac był w posiadaniu rodziny Glinków do 1939 roku. Po Józefie Glince majątek odziedziczył Mikołaj Zenon Glinka, zamężny z Marią Watta-Kosicką, a po jej śmierci ze swoją kuzynką Marią Augustą Okęcką. W skład dóbr szczawińskich wchodziły folwarki Szczawin, Grodzisk, Ponikiew Wielka, Czarnów, łącznie obejmując 7701 mórg ziemi. Ponadto Mikołaj Glinka posiadał też majątek Susk Stary.[3]

Mikołaj Zenon, zmarły w 1907 roku, z pierwszego małżeństwa miał dwóch synów Antoniego i Władysława Bonifacego, a z drugiego małżeństwa Zygmunta. Dziedzicem Szczawina został Antoni, Władysław Bonifacy odziedziczył majątek w Susku Starym, a Zygmunt w Mękarzowie.[2] Mimo podziałów majątek szczawiński pozostał jednym z największych w guberni łomżyńskiej.

W l. 1890-1894 roku pałac przeszedł gruntowny remont, a także uporządkowano park według projektu Waleriana Kronenberga w 1898 roku.[1] W 1918 roku do galerii wschodniej został dobudowany drugi trakt.[1] Antoni Glinka zmarł w 1933 roku, a majątek odziedziczył po nim syn Stanisław. W czasie II wojny światowej majątkiem zarządzał Niemiec Radke.[3] Po wojnie majątek przekształcono w PGR, a następnie w Spółdzielnię Pracy. Kolejnym użytkownikiem pałacu była szkoła podstawowa. W 1977 roku szkoła została przeniesiona z niszczejącego pałacu do pobliskiego Goworowa. W 1998 stał się własnością rodziny Sawczuków z Ostrowi Mazowieckiej.[4] W pałacu mimo zniszczeń zachowały się boazerie, szafy i kredensy ścienne, sztukaterie oraz kominki, w tym neobarokowy z końca XIX wieku.[1] Po remoncie pałac pełni funkcje hotelowe i bankietowe.[4]

Wokół pałacu zachowały się pozostałości dawnego gospodarstwa i folwarku, w tym murowany z kamienia i cegły spichlerz oraz murowana z kamienia stodoła, oba budynki z początku XX wieku. Wzdłuż południowej granicy parku wiedzie aleja lipowa do Goworowa. Tuż przy niej, na rozwidleniu dróg, znajduje się zabytkowa, neogotycka, kamienna figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej, wystawiona w 1860 roku w intencji zmarłej w tymże roku Wiktorii Wyczechowskiej.[1]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Izabela Galicka, Hanna Sygietyńska. Szczawin. „Katalog Zabytków Sztuki w Polsce”. X (111), s. 36-38, 1983. Warszawa.
  2. 1 2 Patrycja Grygoruk, Pałac Szczawin [online], Dwory i Pałace Polski dipp.info.pl [dostęp 2025-03-26].
  3. 1 2 Zespół pałacowo-parkowy w Szczawinie, [w:] zabytek.pl [online].
  4. 1 2 Redakcja, W pałacowych progach [online], Tygodnik Ostrołęcki, 18 listopada 2007 [dostęp 2025-03-26].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.