Panteon Wielkich Polaków
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres | |
| Typ cmentarza | |
| Wyznanie |
katolicyzm |
| Stan cmentarza |
czynny |
| Data otwarcia |
2006 |
Położenie na mapie Warszawy  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |
 52°09′31″N 21°04′16″E/52,158611 21,071111 | |
Panteon Wielkich Polaków – dolna część Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie, przeznaczona na miejsce pochówku i upamiętnienia najbardziej zasłużonych polskich patriotów oraz ludzi kultury i nauki[1].
Znajduje się tu m.in. replika watykańskiego grobu papieża Jana Pawła II. Kryptę Zasłużonych Polaków można zwiedzać.
Groby
W Panteonie Wielkich Polaków pochowani są:
| Data pogrzebu | Osoba | Uwagi | Groby |
|---|---|---|---|
| 03.02.2006 | Jan Twardowski (1915–2006) | ksiądz rzymskokatolicki, poeta, rektor kościoła Wizytek w Warszawie |  |
| 16.10.2007 | Zdzisław Peszkowski (1918–2007) | ksiądz rzymskokatolicki, kapelan Rodzin Katyńskich i Pomordowanych na Wschodzie, więzień Kozielska | |
| 18.02.2010 | Krzysztof Skubiszewski (1926–2010) | pierwszy minister spraw zagranicznych III Rzeczypospolitej (1989–1993) |  |
| 19.04.2010/ 03.11.2012 | Ryszard Kaczorowski (1919–2010) | ostatni prezydent RP na uchodźstwie (1989–1990); do 2012 w grobie znajdowało się błędnie zidentyfikowane ciało Tadeusza Lutoborskiego; powtórny pogrzeb miał miejsce 3 listopada 2012 | |
| 23.04.2022 | Karolina Kaczorowska (1930–2021) | polska nauczycielka i działaczka emigracyjna związana z Wielką Brytanią, w latach 1989–1990 pierwsza dama Polski jako małżonka ostatniego prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego | |
| 20.04.2010 | Józef Joniec (1959–2010) | duchowny katolicki, zakonnik pijarski, działacz pozarządowy |  |
| Andrzej Kwaśnik (1956–2010) | ksiądz katolicki, kanonik, kapłan Archidiecezji Warszawskiej, kapelan Federacji Rodzin Katyńskich (2008–2010), kapelan warszawskiej Policji (2008–2010) | ||
| 20.04.2010/ 24.11.2012 | Zdzisław Król (1935–2010) | ksiądz infułat, były kapelan Warszawskiej Rodziny Katyńskiej; do 2012 w grobie znajdowało się błędnie zidentyfikowane ciało Ryszarda Rumianka; powtórny pogrzeb miał miejsce 24 listopada 2012 | |
| 01.10.2012 | Stefan Korboński (1901–1989) | polityk ruchu ludowego, prawnik, publicysta, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, Delegat Rządu na Kraj, poseł na Sejm Ustawodawczy |  |
| Zofia Korbońska (1915–2010) | działaczka niepodległościowa, uczestniczka powstania warszawskiego | ||
| 10.11.2012 | Zygmunt Szadkowski (1912–1995) | polityk emigracyjny, działacz harcerski i społeczny, przewodniczący Rady Narodowej RP |  |
| Wanda Szadkowska (1912–1999) | działaczka emigracyjna | ||
| 10.01.2017 | Longin Komołowski (1948–2016) | polityk, działacz związkowy i społeczny, wicepremier i minister pracy w rządzie Jerzego Buzka |  |
| 18.02.2017 | Wiktor Węgrzyn (1939–2017) | działacz emigracyjny, twórca, komandor i prezes zarządu Motocyklowych Rajdów Katyńskich |  |
| 26.01.2019 | Ryszard Peryt (1947–2019) | profesor sztuk teatralnych |  |
| 14.09.2021 | Marian Duś (1938-2021) | warszawski biskup pomocniczy (1986-2013) | |
| 12.11.2022 | Władysław Raczkiewicz (1885–1947) |
prezydent Rzeczypospolitej na Uchodźstwie w latach 1939–1947 |  |
| August Zaleski (1883–1972) |
prezydent Rzeczypospolitej na Uchodźstwie w latach 1947–1972 |  | |
| Stanisław Ostrowski (1892–1982) |
prezydent Rzeczypospolitej na Uchodźstwie w latach 1972–1979 | ||
| 16.02.2025 | Jadwiga Puzynina (1928–2025) | językoznawczyni, badaczka literatury i nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych. Dama Order Orła Białego. | |
Ponadto umieszczono tam:
- Symboliczny grób Jana Pawła II. Jest on wierną repliką grobu w Grotach Watykańskich, gdzie spoczywało ciało papieża. Do grobu podczas jego budowy została złożona biała chusta, którą w dniu śmierci ocierano twarz papieża. Pamiątkę podarowaną w Watykanie przywiózł do Polski zaraz po pogrzebie Jana Pawła II kardynał Józef Glemp, metropolita warszawski.
- Tablicę upamiętniającą żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, którzy zostali zesłani na Syberię w 1951 roku[2].
Aleja Darczyńców
W Panteonie mieści się również Aleja Darczyńców. Jest to miejsce, w którym znajdują się tablice upamiętniające osoby wspierające budowę Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. W marcu 2025 roku w Alei upamiętniono ok. 2200 darczyńców (stan na marzec 2025 r.). Aleja ma kształt pierścienia otaczającego Panteon[3].
Upamiętnianie darczyńców wpierających budowę kościołów związane jest z długą tradycją. Nawet w najstarszych świątyniach można znaleźć miejsca przypominające o osobach, które szczególnie zasłużyły się w powstaniu budowli sakralnych. Zazwyczaj tablice o fundatorach umieszczane są na ścianach bocznych świątyń. W Centrum Opatrzności Bożej powstaje specjalna aleja, gdzie będzie można odnaleźć osoby zaangażowane w powstanie kompleksu. Aleja Zasłużonych będzie otaczać Panteon Wielkich Polaków.
Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie
12 grudnia 2022 roku otworzono Mauzoleum na cześć Prezydentów RP na Uchodźstwie oraz przylegającą do niej Izbę Pamięci. W mauzoleum złożono przywiezione z Wielkiej Brytanii szczątki 3 prezydentów – Władysława Raczkiewicza, Augusta Zaleskiego oraz Stanisława Ostrowskiego. Prezydenta Kaczorowskiego z małżonką przeniesiono z Panteonu Wielkich Polaków, natomiast dla Edwarda Raczyńskiego oraz Kazimierza Sabbata ustawiono symboliczne sarkofagi[4].
Przypisy
- ↑ Panteon Wielkich Polaków - Centrum Opatrzności Bożej [online] [dostęp 2025-02-27].
- ↑ W Świątyni Opatrzności Bożej odsłonięto tablicę poświęconą zesłanym na Syberię żołnierzom 2. Korpusu [online], dzieje.pl [dostęp 2024-05-19] (pol.).
- ↑ Aleja Darczyńców w Świątyni Opatrzności Bożej:https://www.centrumopatrznosci.pl/aleja-darczyncow-mozesz-upamietnic-swa-ofiarnosc-tablicach/
- ↑ Mauzoleum Prezydentów RP na Uchodźstwie i Izba Pamięci - wkrótce dostępne dla zwiedzających [online], Polska Agencja Prasowa SA [dostęp 2022-12-19] (pol.).