Partia Wolności Kurdystanu
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Skrót |
PJAK |
| Data założenia |
2004 |
| Ideologia polityczna | |
| Członkostwo międzynarodowe |
|
| Strona internetowa | |
Partia Wolności Kurdystanu[1][2][3] lub Partia Wolnego Życia Kurdystanu[4][5][6] (kurdyjski: Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê; PJAK) – partia irańskich Kurdów. Uważana jest za lokalne odgałęzienie Partii Pracujących Kurdystanu[1].
Historia
Założona na emigracji w Iraku w 2004 roku[7]. Członkami partii są głównie irańscy Kurdowie. Dysponuje oddziałami znanymi jako Siły Obronne Wschodniego Kurdystanu. Bazy ugrupowania znajdują się w północnym Iraku, skąd bojownicy PJAK prowadzą ataki partyzanckie przeciwko Iranowi[8][7]. W samym tylko 2005 roku z rąk bojowników PJAK zginąć miało 120 irańskich żołnierzy (dane rządu Iranu)[9].
Posiada też cywilne struktury pośród diaspory kurdyjskiej w Europie[7].
Domniemane wsparcie zagraniczne
Irański rząd o wspieranie partii oskarża Stany Zjednoczone i Izrael[9][4].
Liczebność
W 2015 roku liczba jej członków szacowana była na około 3 tysiące[7].
Ideologia
Jest partią separatystyczną i skrajnie lewicową[7][4][10][9]. Część członków PJAK domaga się ustanowienia w Iranie federacji, w której Kurdowie otrzymaliby szeroką autonomię, reszta natomiast opowiada się za pełną niepodległością i zjednoczeniem Kurdystanu[7]. Oprócz tego promuje kurdyjską tożsamość i prawa kobiet oraz postuluje likwidację republiki islamskiej, którą chce zastąpić ustrojem demokratycznym[7].
Jako organizacja terrorystyczna
Iran, Stany Zjednoczone i Turcja uznają PJAK za organizację terrorystyczną[8].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Główni aktorzy na kurdyjskiej scenie politycznej, [w:] Krzysztof Strachota, Turcja i węzeł kurdyjski. Przewartościowania w cieniu kryzysu na Bliskim Wschodzie, Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, styczeń 2013 (Punkt Widzenia, numer 30), s. 17, ISBN 978-83-62936-19-9 [dostęp 2025-04-27].
- ↑ Partia Pracujących Kurdystanu (PKK) i organizacje powiązane (m.in. Unia Wspólnot Kurdystanu – KCK, Partia Unii Demokratycznej – PYD i in.), [w:] Krzysztof Strachota, Kurdowie, Urząd do Spraw Cudzoziemców, grudzień 2015, s. 25.
- ↑ Elias Smurzyński, Tytoń, Kurdystan, islam, rewolucja. Wszystkie protesty Iranu [online], Oko.press, 29 stycznia 2023 [dostęp 2025-04-27].
- 1 2 3 Jarosław Tomasiewicz: Przewodnik po Bliskim Wschodzie. nowyobywatel.pl. [dostęp 2017-01-02].
- ↑ Irański polityk ostrzega sąsiadów. Żąda likwidacji baz "kurdyjskich terrorystów" [online], TVN24, 24 lipca 2018 [dostęp 2025-04-27].
- ↑ Tomasz Otłowski, Dramatyczny los Kurdów w Iranie. Są zakładnikiem geopolitycznej gry między mocarstwami [online], Wirtualna Polska, 9 czerwca 2015 [dostęp 2025-04-27].
- 1 2 3 4 5 6 7 Kurdistan Free Life Party. start.umd.edu. [dostęp 2017-09-18]. (ang.).
- 1 2 U.S. brands anti-Iran Kurdish group terrorist. reuters.com. [dostęp 2017-09-18]. (ang.).
- 1 2 3 PJAK / PEJAK/Party for Free Life in Kurdistan/Party for a Free Life in Kurdistan/Free Life Party of Kurdistan. globalsecurity.org. [dostęp 2017-09-18]. (ang.).
- ↑ Major Kurdish Organizations in Iran. merip.org. [dostęp 2017-12-28]. (ang.).