Paweł Klimczuk

Rodzice Pawła - Maria i Józef Klimczuk mieli trzy morgi gruntu. Ojciec dorabiał jako powiatowy dróżnik. Paweł Klimczuk ukończył szkołę wydziałową w Sokalu, następnie uzyskał stypendium by uczyć się dalej w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Sokalu, które ukończył z wyróżnieniem 17 czerwca 1901 roku.

Stypendium odpracował pracując w szkole wydziałowej w Kołomyi. Następnie pracował w seminarium nauczycielskim w Cieszynie i w szkole wydziałowej oraz seminarium nauczycielskim w Sanoku. W 1912 roku we Lwowie zdał egzaminy przed c.k. Komisją egzaminacyjną dla nauczycieli szkół ludowych pospolitych i wydziałowych. Uczył języka niemieckiego, języka polskiego i historii gospodarczej, kaligrafii i rysunku, rysunku geometrycznego z geometrią wykreślną oraz nauki zręczności. W latach 1914-1916 walczył na froncie I wojny światowej w armii Austro-Węgier, skąd jako inspektor szkolny został odesłany do Chełma^[4], a następnie 1 stycznia 1917 roku do Kozienic.

W latach 1917-1933 pełnił stanowisko inspektora szkolnego powiatu kozienickiego^[5]. Przez ten czas powstało kilkadziesiąt szkół gminnych, dwie szkoły podstawowe, gimnazjum koedukacyjne oraz przedszkole w Kozienicach, to ostatnie z dobrowolnych składek nauczycielskich zainicjowanych przez Pawła Klimczuka^[6]. Założył również preparandę nauczycielską w Sieciechowie (w 1922 roku), a później zainicjował powstanie Ochronki dla sierot i półsierot (w 1931 roku), którą do 1939 roku prowadziło Towarzystwo Pomocy Dzieciom i Młodzieży Polskiej z Kresów. Pracował również w Komisji Okręgowej dla nauczycieli publicznych szkół powszechnych w Radomiu (1919-1932), z kolei Ministerstwo Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych powołało go na recenzenta podręczników do szkół powszechnych. Od 1927 roku Paweł Klimczuk był członkiem korespondentem Okręgowej Komisji Konserwatorskiej w Kielcach i dokonał spisu zabytków architektury powiatu kozienickiego. W 1930 roku dołączył do Komitetu Obchodu 400. rocznicy urodzin Jana Kochanowskiego, w którym przyczynił się do zwiększenia zainteresowania szkół tą miejscowością. W 1928 roku – w dziesięciolecie odzyskania niepodległości – Paweł Klimczuk opublikował własnym nakładem Nasz powiat. Wiadomości krajoznawcze dla młodzieży szkół powszechnych powiatu kozienickiego z rycinami i mapką – pierwszą monografię krajoznawczą terenów ówczesnego powiatu kozienickiego. W publikacji tej w systematyczny sposób omówił wszystkie gminy powiatu, ich położenie, ukształtowanie terenu, gleby, wiatry i opady, wzniesienia i inne cechy krajobrazu, zalesienie i wody, prowadzone uprawy i zatrudnienie mieszkańców. Omówił również ówczesne miasta (Kozienice, Zwoleń) oraz najważniejsze uwarunkowania geograficzne powiatu i jego historię, w tym również lokalne legendy i nawiązania literackie. Paweł Klimczuk nie tylko zebrał informacje i opracował je, ale również przygotował mapę, ryciny, ilustracje malowane w terenie, zestawienia tabelaryczne oraz zaproponował przykładowe lekcje geografii w terenie – obserwacji krajobrazu, rysowania mapy. Książka trafiła do bibliotek szkolnych i ogólnych, stając źródłem wiedzy o ziemi kozienickiej.

Od 1936 do 1939 roku Paweł Klimczuk uczył geografii gospodarczej, reklamy, języka niemieckiego i korespondencji handlowej w Szkole Spółdzielczo-Handlowej^[7]. W czasie II wojny światowej na tajnych kompletach wykładał historię, język polski i geografię.

Po wojnie podjął pracę jako wychowawca i nauczyciel przedmiotów zawodowych pedagogiki i metodyki w nowo powstałym Liceum Pedagogicznym w Kozienicach. Zainicjował również powstanie klubu nauczycielskiego, który później zostaje przekształcony w Dom Nauczyciela (dzisiaj siedziba ZNP).

Przy okazji (ponownego) przejścia na emeryturę Paweł Klimczuk zwrócił się do uczniów i nauczycieli powiatu kozienickiego w liście pożegnalnym. Ten sam list odczytano dziesięć lat później w czasie jego pogrzebu^[8]. Zmarł 16 września 1961 roku w dniu pierwszego zjazdu absolwentów Liceum Pedagogicznego. Został pochowany na cmentarzu w Kozienicach. W Domu Nauczyciela przy ulicy Mickiewicza jedna z sal otrzymała jego imię.