Pięć ziarnek grochu

Pięć ziarnek grochu
Fem fra en Ærtebælg
Ilustracja
ilustracja Vilhelma Pedersena z 1852
Autor

Hans Christian Andersen

Typ utworu

baśń literacka

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Kopenhaga

Język

duński

Data wydania

grudzień 1852

Wydawca

C. A. Reitzel

Pięć ziarnek grochu, także Pięcioro w jednym strączku (duń. Fem fra en Ærtebælg, współ. duń. Fem fra en ærtebælg) – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena, wydana po raz pierwszy w 1852 roku.

Publikacja

Baśń literacka Pięć ziarnek grochu, napisana przez Hansa Christiana Andersena, została po raz pierwszy opublikowana w „Folkekalender for Danmark” w 1853 roku, 2. rocznik, na stronach 43–46, przy czym faktyczna publikacja miała miejsce już w grudniu 1852 roku przed Bożym Narodzeniem. Utwór wznawiano w zbiorach baśni w latach: 1853, 1855 oraz 1863. Ilustrację do pierwszego wydania wykonał Vilhelm Pedersen, pierwszy i długoletni ilustrator twórczości Andersena[1].

Polskie przekłady

Baśń była szereg razy tłumaczona na język polski z niemieckiego, poza ostatnim tłumaczeniem z duńskiego Bogusławy Sochańskiej[2]:

  • 1899 – Z jednego gniazda – Cecylia Niewiadomska (tłum.): Baśnie. Warszawa.
  • 1901 – Pięcioro w strączku: Maria Glotz (tłum.): Nowe powieści czarodziejskie Andersena. T. 2. Warszawa.
  • 1909 – Pięcioro w strączku: Opowieści i bajki. Warszawa.
  • 1929 – Pięć ziaren grochu – przekład Franciszka Mirandoli.
  • 1931 – Pięcioro w jednym strączku: Stefania Beylin (tłum.): Baśnie. Warszawa. (w wyd. z 1956 Pięć ziarnek grochu)
  • 1938 – Było sobie pięć ziarenek: Adam Przemski (tłum.): Bajki. Kraków.
  • 1938 – Pięć groszków w jednym strąku: Marceli Tarnowski (tłum.): Bajki. Warszawa.
  • 1946 – Z jednego strączka: Witold Zechenter (tłum.): Bajki. Kraków.
  • 2006 – Pięć ziarnek grochu: Bogusława Sochańska (tłum.): Baśnie i opowieści. Tom II 1852–1862. Poznań. s. 92–95. ISBN 978-83-7278-194-9.

Fabuła

W zielonym strąku wzrasta razem pięć nasion grochu, przekonanych, że cały świat jest zielony. Żyją w cieple i świetle słonecznym, dojrzewając i rozmyślając nad życiem. Z czasem strąk i groszki żółkną, co utwierdza je w przekonaniu, że cały świat staje się żółty. Nagle strąk zostaje zerwany i wrzucony do kieszeni kurtki. Groszki przeczuwają, że niedługo coś się wydarzy, nadchodzi wolność. Zastanawiają się, który z nich trafi najdalej. W końcu strąk pęka, a groszki wypadają do ręki chłopca. Dzieciak planuje użyć ich do strzelania z procy[3].

Pierwszy groszek zostaje wystrzelony i krzyczy, że leci w świat. Drugi celuje w słońce, ale też znika bez śladu. Dwa następne trafiają do procy i również zostają wystrzelone. Ostatni groszek ląduje w szparze przy poddaszu i zapada się w miękkim mchu. Tam zaczyna kiełkować i wypuszcza zielony pęd. Na poddaszu mieszka uboga kobieta z ciężko chorą córką. Dziewczynka zauważa kiełkujący groszek i czuje przypływ nadziei. Matka ustawia jej łóżko bliżej okna, by mogła widzieć roślinkę. Dziewczynka czuje się coraz lepiej i zaczyna wracać do zdrowia. Roślina wypuszcza kwiat, a dziewczynka całuje go z wdzięcznością. Matka wierzy, że groszek jest darem Boga, dającym nadzieję. Tymczasem inne groszki kończą swój żywot: trzy zostają zjedzone przez gołębie, a czwarty pęcznieje w rynsztoku, przekonany, że osiągnął największy sukces[3].

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Fem fra en Ærtebælg. andersen.sdu.dk. [dostęp 2025-04-25]. (duń.).
  2. ↑ Hans Christian Andersen, Bogusława Sochańska (tłum.): Baśnie i opowieści. T. II: 1852–1862. Poznań: Media Rodzina, 2006, s. 468. ISBN 978-83-7278-194-9.
  3. 1 2 Pięć ziarnek grochu. W: Hans Christian Andersen, Stefania Beylin: Baśnie. Wyd. VII. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1965, s. 38–41.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.