Pila (zwierzęta)

	Pila
	Röding, 1798
	; Muszla Pila virescens
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	mięczaki
Gromada	ślimaki
Podgromada	Caenogastropoda
Rząd	Architaenioglossa
Nadrodzina	Ampullarioidea
Rodzina	Ampullariidae
Rodzaj	Pila
	Typ nomenklatoryczny
	Helix ampullacea Linnaeus, 1758
Synonimy
	Pila Bolten, 1798; Ampullaria Lamarck, 1799; Ampullarius Montfort, 1810; Ampularia Risso, 1826;
	Pila Bolten, 1798; Ampullaria Lamarck, 1799; Ampullarius Montfort, 1810; Ampularia Risso, 1826;

Pila (wcześniej opisywana jako Ampullaria) – rodzaj ślimaków z rzędu Architaenioglossa, rodziny Ampullariidae, przystosowanych do życia w wodzie, ale oddychających powietrzem atmosferycznym. Mogą przebywać dość długi czas poza wodą. Wykazują dużą odporność na wysychanie. Gatunki z tego rodzaju są w języku polskim nazywane ampulariami lub przepółkami^[3].

Muszle kilkucentymetrowej wysokości, owalne, o wypukłych skrętach, zamykane wieczkiem. Narządy oddechowe przepółek tworzy pojedyncze skrzele oraz pojedyncze „płuco” – silnie unaczyniona komora jamy płaszczowej.

Ślimaki zaliczane do tej grupy były znane podróżnikom i kolekcjonerom co najmniej od XVII wieku, często opisywane pod nazwą „Ampullariae”. Za najstarsze rysunki prezentujące muszle uważa się szkice wykonane przez Martina Listera w Historiae Conchyliorum, opisane jako A. urceus, A. guyanensis i A. glauca. W XVIII wieku rysunki „Ampullariae” ukazywały się w pracach wielu autorów^[4].

Systematyka

Według zasad klasyfikacji linneuszowskiej rodzaj Ampullaria został opisany przez Lamarcka w 1799 roku. Jego gatunkiem typowym jest Ampullaria ampullacea, przez Linneusza umieszczony w rodzaju Helix. Przez wiele lat malakolodzy spierali się o poprawność opisu Ampullaria Lamarcka, sugerując pierwszeństwo dla nazwy Pila Bolten, 1798^[4] lub Pila Röding, 1798. Zgodnie z zasadą pierwszeństwa, decyzją ICZN^[2] nazwa Ampullaria Lamarck, 1799 została wpisana na oficjalną listę nazw stosowanych w zoologii, jako młodszy synonim nazwy Pila Röding, 1798^[5].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Pila africana (E. von Martens, 1886)
Pila ampullacea (Linnaeus, 1758)
Pila assermoensis (Jodot, 1953) †
Pila bruguieri (Deshayes, 1830)
Pila busserti Harzhauser & Neubauer, 2017 †
Pila cecillei (R.A. Philippi, 1849)
Pila celebensis (Quoy & Gaimard, 1834)
Pila colchesteri L.R. Cox, 1933 †
Pila decocta (Mabille, 1887)
Pila falloti (Jodot, 1953) †
Pila faujasii (Serres, 1829) †
Pila gauthieri (Jodot, 1953) †
Pila globosa (Swainson, 1822)
Pila gracilis (I. Lea, 1856)
Pila lapparenti (J.-C. Fischer, 1963) †
Pila mizoramensis Sil, Basak, Karanth & Aravind, 2021
Pila mutungi Van Damme & Pickford, 1995 †
Pila neuberti Harzhauser & Neubauer, 2016 †
Pila nevilliana (Annandale & Prashad, 1921)
Pila nipponica T. Kobayashi & K. Suzuki, 1937 †
Pila occidentalis (Mousson, 1888)
Pila olea (Reeve, 1856)
Pila ovata (Olivier, 1804)
Pila pesmei (Morlet, 1889)
Pila pygmaea (Récluz, 1851)
Pila robsoni Prashad, 1925
Pila saxea (Reeve, 1856)
Pila scutata (Mousson, 1848)
Pila speciosa (R.A. Philippi, 1849)
Pila tikarkasensis (J.-C. Fischer, 1963) †
Pila turbinis (I. Lea, 1856)
Pila virens (Lamarck, 1822)
Pila virescens (Deshayes, 1824)
Pila wernei (R.A. Philippi, 1851)

Przypisy

1 2 MolluscaBase eds., Pila Röding, 1798, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-03-16] (ang.).
1 2 International Commission on Zoological Nomenclature. Case 2996:Pila Roding, 1798 and Pomacea Perry, 1810 (Mollusca, Gastropoda): proposed placement on the Official List, and Ampullariidae Gray, 1824: proposed confirmation as the nomenclaturally valid synonym of Pilidae Preston, 1915. „Bulletin of Zoological Nomenclature”. 56, s. 74–76, 1999. (ang.).
↑ Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.
1 2 E.G. Alderson: Studies in Ampullaria: With 19 Plates, Drawn from Nature by the Author. Cambridge: W. Heffer & Sons Ltd., 1925.
↑ ICZN Official Lists and Indexes of Names in Zoology: „Ampullaria Lamarck, 1799, Mémoires de la Société d’Histoire Naturelle de Paris, 1: 76 (a junior objective synonym of Pila Röding, 1798) (Gastropoda). Op. 1913”

[mb-1] 1 2 MolluscaBase eds., Pila Röding, 1798, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-03-16] (ang.).

[Case2996-2] 1 2 International Commission on Zoological Nomenclature. Case 2996:Pila Roding, 1798 and Pomacea Perry, 1810 (Mollusca, Gastropoda): proposed placement on the Official List, and Ampullariidae Gray, 1824: proposed confirmation as the nomenclaturally valid synonym of Pilidae Preston, 1915. „Bulletin of Zoological Nomenclature”. 56, s. 74–76, 1999. (ang.).

[mszB-3] Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.

[Alderson-4] 1 2 E.G. Alderson: Studies in Ampullaria: With 19 Plates, Drawn from Nature by the Author. Cambridge: W. Heffer & Sons Ltd., 1925.

[lista-5] ICZN Official Lists and Indexes of Names in Zoology: „Ampullaria Lamarck, 1799, Mémoires de la Société d’Histoire Naturelle de Paris, 1: 76 (a junior objective synonym of Pila Röding, 1798) (Gastropoda). Op. 1913”

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]