Piotr Makarewicz (1893–1940)

Piotr Makarewicz
porucznik piechoty porucznik piechoty
Data i miejsce urodzenia

14 listopada 1893
Szpikołosy

Data i miejsce śmierci

między 10 a 13 maja 1940
Katyń

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Jednostki

9 Pułk Piechoty Legionów

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939

Piotr Makarewicz (ur. 14 listopada 1893 w Szpikołosach, pow. hrubieszowski, zm. między 10 a 13 maja[1] 1940 w Katyniu) – porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Był synem Teodora i Katarzyny z Rudników[2]. Absolwent hrubieszowskiego gimnazjum. Ukończył kursy handlowe w Jekatierynosławiu i Nikołajewską Szkołę Oficerską w Kijowie. Po wybuchu I wojny światowej powołany do armii rosyjskiej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 9 pułku piechoty Legionów. 1 kwietnia 1920 został zatwierdzony w stopniu porucznika w korpusie oficerów piechoty[3]. W styczniu 1922 był porucznikiem rezerwy piechoty i posiadał 2048 lokatę wśród oficerów rezerwy piechoty[4]. W 1923 i 1924 był przydzielony do 60 pułku piechoty[5][6]. W 1932 był oficerem rezerwy 9 pułku piechoty Legionów i podlegał pod PKU Lublin- Miasto[7].

Był członkiem Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. W 1928 podpisał deklarację wyborczą tej partii, która wraz podpisami ukazała się w ówczesnej prasie[8]. Na przełomie lat 20. i 30. był burmistrzem Hrubieszowa[2]. Za jego kadencji wybudowano w Hrubieszowie Dom Sokoła (obecny sąd) dla Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” oraz budynek szkoły (obecny budynek Szkoły Podstawowej nr 2). Zła sytuacja finansowa zmusza małżeństwo Makarewiczów do sprzedaży domu i wyjazdu do Suwałk, gdzie Piotr Makarewicz otrzymał posadę wójta[9].

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Według stanu z maja 1940 był jeńcem obozu w Kozielsku[1]. Między 10 a 11 maja 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego[1] – lista wywózkowa 054/3[2] poz. 14 nr akt 53[10], z 5 maja 1940[1]. Został zamordowany między 11 a 13 maja 1940 w lesie katyńskim[1] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[11][12]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[13][14][15], jednak Piotr Makarewicz nie został zidentyfikowany. Krewni w 1946 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana[16]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007[17] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Życie prywatne

Był żonaty z Janiną z Czarkowskich[2], z którą miał dwie córki. Mieszkali w domu przy obecnej ulicy Narutowicza 2. Po wybuchu wojny obie córki zginęły podczas katastrofy samolotu, którym podjęły próbę ucieczki z Polski wraz z narzeczonym – pilotem – jednej z nich. Janina Makarewicz zmarła na zawał serca widząc śmierć dzieci[9].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 483.
  2. 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 373.
  3. „Dziennik Personalny” (R.2, nr 41), Warszawa: MSWojsk., 6 grudnia 1921, s. 1587.
  4. Druga Lista Oficerów Rezerwowych W.P., Warszawa 1922, s. 12.
  5. Rocznik Oficerski, Warszawa 1923, s. 297.
  6. Rocznik Oficerski, Warszawa 1924, s. 296.
  7. Rocznik Oficerski Rezerw, Warszawa 1934, s. 427.
  8. „Polska Zbrojna” (R.8, nr 20), Warszawa, 28 lutego 1920, s. 2.
  9. 1 2 l, WIADOMOŚCI - Piotr Makarewicz – przedwojenny Burmistrz Hrubieszowa [online], lubiehrubie.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
  10. Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 696.
  11. 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
  12. Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
  13. Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-01-18] (pol.).
  14. Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
  15. Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
  16. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  17. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 99 [dostęp 2025-01-24] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  18. M.P. z 1928 r. nr 11, poz. 11 „za zasługi na polu pracy samorządowej”.
  19. Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..

Bibliografia