Piotr Makarewicz (1893–1940)
| Data i miejsce urodzenia |
14 listopada 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
między 10 a 13 maja 1940 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Piotr Makarewicz (ur. 14 listopada 1893 w Szpikołosach, pow. hrubieszowski, zm. między 10 a 13 maja[1] 1940 w Katyniu) – porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Był synem Teodora i Katarzyny z Rudników[2]. Absolwent hrubieszowskiego gimnazjum. Ukończył kursy handlowe w Jekatierynosławiu i Nikołajewską Szkołę Oficerską w Kijowie. Po wybuchu I wojny światowej powołany do armii rosyjskiej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 9 pułku piechoty Legionów. 1 kwietnia 1920 został zatwierdzony w stopniu porucznika w korpusie oficerów piechoty[3]. W styczniu 1922 był porucznikiem rezerwy piechoty i posiadał 2048 lokatę wśród oficerów rezerwy piechoty[4]. W 1923 i 1924 był przydzielony do 60 pułku piechoty[5][6]. W 1932 był oficerem rezerwy 9 pułku piechoty Legionów i podlegał pod PKU Lublin- Miasto[7].
Był członkiem Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. W 1928 podpisał deklarację wyborczą tej partii, która wraz podpisami ukazała się w ówczesnej prasie[8]. Na przełomie lat 20. i 30. był burmistrzem Hrubieszowa[2]. Za jego kadencji wybudowano w Hrubieszowie Dom Sokoła (obecny sąd) dla Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” oraz budynek szkoły (obecny budynek Szkoły Podstawowej nr 2). Zła sytuacja finansowa zmusza małżeństwo Makarewiczów do sprzedaży domu i wyjazdu do Suwałk, gdzie Piotr Makarewicz otrzymał posadę wójta[9].
W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Według stanu z maja 1940 był jeńcem obozu w Kozielsku[1]. Między 10 a 11 maja 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego[1] – lista wywózkowa 054/3[2] poz. 14 nr akt 53[10], z 5 maja 1940[1]. Został zamordowany między 11 a 13 maja 1940 w lesie katyńskim[1] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[11][12]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[13][14][15], jednak Piotr Makarewicz nie został zidentyfikowany. Krewni w 1946 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana[16]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007[17] w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Życie prywatne
Był żonaty z Janiną z Czarkowskich[2], z którą miał dwie córki. Mieszkali w domu przy obecnej ulicy Narutowicza 2. Po wybuchu wojny obie córki zginęły podczas katastrofy samolotu, którym podjęły próbę ucieczki z Polski wraz z narzeczonym – pilotem – jednej z nich. Janina Makarewicz zmarła na zawał serca widząc śmierć dzieci[9].
Ordery i odznaczenia
- Srebrny Krzyż Zasługi (12 stycznia 1928)[18]
- Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986[19]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 483.
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 373.
- ↑ „Dziennik Personalny” (R.2, nr 41), Warszawa: MSWojsk., 6 grudnia 1921, s. 1587.
- ↑ Druga Lista Oficerów Rezerwowych W.P., Warszawa 1922, s. 12.
- ↑ Rocznik Oficerski, Warszawa 1923, s. 297.
- ↑ Rocznik Oficerski, Warszawa 1924, s. 296.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw, Warszawa 1934, s. 427.
- ↑ „Polska Zbrojna” (R.8, nr 20), Warszawa, 28 lutego 1920, s. 2.
- 1 2 l, WIADOMOŚCI - Piotr Makarewicz – przedwojenny Burmistrz Hrubieszowa [online], lubiehrubie.pl [dostęp 2019-03-10] (pol.).
- ↑ Jędrzej Tucholski, Mord w Katyniu, 1991, s. 696.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-18] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2025-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 99 [dostęp 2025-01-24] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 11, poz. 11 „za zasługi na polu pracy samorządowej”.
- ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw, Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934
- Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.